jatupādapavadvadhyaghātakasvabhāvatvājjīvanibaddhāḥ khalvāsravāḥ, na punaraviruddhasvabhāvatvā- bhāvājjīv ev . apasmārarayavadvardhamānahīyamānatvādadhruvāḥ khalvāsravāḥ, dhruvaścinmātro jīv ev . śītadāhajvarāveśavat krameṇojjr̥mbhamāṇatvādanityāḥ khalvāsravāḥ, nityo vijñānaghanasvabhāvo jīv ev . bījanirmokṣakṣaṇakṣīyamāṇadāruṇasmarasaṁskāravattrātumaśakyatvādaśaraṇāḥ khalvāsravāḥ, saśaraṇaḥ svayaṁ guptaḥ sahajacicchaktirjīv ev . nityamevākulasvabhāvatvādduḥkhāni khalvāsravāḥ, aduḥkhaṁ nityamevānākulasvabhāvo jīv ev . āyatyāmākulatvotpādakasya pudgalapariṇāmasya hetutvādduḥkhaphalāḥ khalvāsravāḥ, aduḥkhaphalaḥ sakalasyāpi pudgalapariṇāmasyāhetutvājjīv ev . iti vikalpānantaramev śithilitakarmavipāko vighaṭitaghanaughaghaṭano digābhog iv adhruv haiṁ, [anityāḥ ] anitya haiṁ [tathā ca ] tathā [aśaraṇāḥ ] aśaraṇ haiṁ, [ca ] aur ve [duḥkhāni ] duḥkharūp haiṁ, [duḥkhaphalāḥ ] duḥkh hī jinakā phal hai aise haiṁ, — [iti jñātvā ] aisā jānakar jñānī [tebhyaḥ ] unase [nivartate ] nivr̥tta hotā hai .
ṭīkā : — vr̥kṣa aur lākhakī bhān̐ti vadhya-ghātakasvabhāvapanā honese āsrav jīvake sāth ban̐dhe hue haiṁ; kintu aviruddhasvabhāvatvakā abhāv honese ve jīv hī nahīṁ haiṁ . [lākhake nimittase pīpal ādi vr̥kṣakā nāś hotā hai . lākh ghātak hai aur vr̥kṣa vadhya (ghāt hone yogya) hai . isaprakār lākh aur vr̥kṣakā svabhāv ek-dūsarese viruddha hai, isaliye lākh vr̥kṣake sāth mātra baṁdhī huī hī hai; lākh svayaṁ vr̥kṣa nahīṁ hai . isīprakār āsrav ghātak haiṁ aur ātmā vadhya hai . isaprakār viruddha svabhāv honese āsrav svayaṁ jīv nahīṁ hai . ] āsrav mr̥gīke vegakī bhān̐ti barḥate-ghaṭate honese adhruv haiṁ; caitanyamātra jīv hī dhruv hai . āsrav śītadāhajvarake āveśakī bhān̐ti anukramase utpanna hote haiṁ isalie anitya haiṁ; vijñānaghan jisakā svabhāv hai aisā jīv hī nitya hai . jaise kāmasevanameṁ vīrya chūṭ jātā hai usī kṣaṇ dāruṇ saṁskār naṣṭa ho jātā hai, kisīse nahīṁ rokā jā sakatā, isīprakār karmoday chūṭ jātā hai usī kṣaṇ āsrav nāśako prāpta ho jāte haiṁ, roke nahīṁ jā sakate, isaliye ve (āsrav) aśaraṇ haiṁ; svayaṁrakṣit sahajacitśaktirūp jīv hī śaraṇasahit hai . āsrav sadā hī ākul svabhāvavāle honese duḥkharūp haiṁ; sadā hī nirākul svabhāvavālā jīv hī aduḥkharūp arthāt sukharūp hai . āsrav āgāmī kālameṁ ākulatāko utpanna karanevāle aise pudgalapariṇāmake hetu honese duḥkhaphalarūp (duḥkh jisakā phal hai aise) haiṁ; jīv hī samasta pudgalapariṇāmakā ahetu honese aduḥkhaphal (duḥkhaphalarūp nahīṁ) hai . — aisā āsravoṁkā aur jīvakā bhedajñān hote hī (tatkāl hī) jisameṁ karmavipāk śithil ho gayā hai aisā vah ātmā, jisameṁ