svaṁ vijñānaghanasvabhāvamabhayādāstighnuvānaḥ param .
jñānībhūt itaścakāsti jagataḥ sākṣī purāṇaḥ pumān ..48..
kammassa ya pariṇāmaṁ ṇokammassa ya tahev pariṇāmaṁ .
ślokārtha : — [iti evaṁ ] isaprakār pūrvak thit vidhānase, [samprati ] adhunā (tatkāl) hī [paradravyāt ] paradraḍḍavyase [parāṁ nivr̥ttiṁ viracayya ] utkr̥ṣṭa (sarva prakāre) nivr̥tti rkarake, [vijñānaghanasvabhāvam param svaṁ abhayāt āstighnuvānaḥ ] vijñānaghanasvabhāvarūp ke val apane par nirbhayatāse ārūḍh hotā huā arthāt apanā āśray karatā huā (athavā apaneko niḥśaṁkatayā āstikyabhāvase sthir karatā huā), [ajñānotthitakartr̥karmakalanāt kleśāt ] ajñānase utpanna huī kartākarmakī pravr̥ttike abhyāsase utpanna kleśase [nivr̥ttaḥ ] nivr̥tta huā, [svayaṁ jñānībhūtaḥ ] svayaṁ jñānasvarūp hotā huā, [jagataḥ sākṣī ] jagatakā sākṣī (jñātādraḍḍaṣṭā), [purāṇaḥ pumān ] purāṇ puruṣ (ātmā) [itaḥ cakāsti ] ab yahān̐se prakāśamān hotā hai .48.
ab pūchate haiṁ ki — ātmā jñānasvarūp arthāt jñānī ho gayā yah kaise pahicānā jātā hai ? usakā cihna (lakṣaṇ) kahiye . usake uttararūp gāthā kahate haiṁ : —
jo karmakā pariṇām aru nokarmakā pariṇām hai so nahiṁ kare jo, mātra jāne, vo hi ātmā jñāni hai ..75..
gāthārtha — [yaḥ ] jo [ātmā ] ātmā [enam ] is [karmaṇaḥ pariṇāmaṁ ca ] ka rmake pariṇāmako [tathā ev ca ] tathā [nokarmaṇaḥ pariṇāmaṁ ] nok rmake pariṇāmako [na karoti ] nahīṁ karatā, kintu [jānāti ] jānatā hai [saḥ ] vah [jñānī ] jñānī [bhavati ] hai .