Samaysar-Hindi (iso15919 transliteration). Gatha: 78.

< Previous Page   Next Page >


Page 147 of 642
PDF/HTML Page 180 of 675

 

kahānajainaśāstramālā ]
ka rtā-ka rma adhikār
147

ṇa vi pariṇamadi ṇa giṇhadi uppajjadi ṇa paradavvapajjāe .

ṇāṇī jāṇaṁto vi hu poggalakammapphalamaṇaṁtaṁ ..78..
nāpi pariṇamati na gr̥hṇātyutpadyate na paradravyaparyāye .
jñānī jānannapi khalu pudgalakarmaphalamanantam ..78..

yato yaṁ prāpyaṁ vikāryaṁ nirvartyaṁ ca vyāpyalakṣaṇaṁ sukhaduḥkhādirūpaṁ pudgalakarmaphalaṁ karma pudgaladravyeṇ svayamantarvyāpaken bhūtvādimadhyānteṣu vyāpya tad gr̥hṇatā tathā pariṇamatā tathotpadyamānen ca kriyamāṇaṁ jānannapi hi jñānī svayamantarvyāpako bhūtvā bahiḥsthasya paradravyasya pariṇāmaṁ mr̥ttikākalaśamivādimadhyānteṣu vyāpya na taṁ gr̥hṇāti na tathā pariṇamati na tathotpadyate ca, tataḥ prāpyaṁ vikāryaṁ nirvartyaṁ ca vyāpyalakṣaṇaṁ paradravyapariṇāmaṁ karmākurvāṇasya, sukhaduḥkhādirūpaṁ pudgalak rmaphalaṁ jānato‘pi, jñāninaḥ pudgalen sah na kartr̥karmabhāvaḥ .

pudgalakaramakā phal anantā, jñāni jan jānā kare,
paradravyaparyāyoṁ na praṇame, nahiṁ grahe, nahiṁ ūpaje
..78..

gāthārtha :[jñānī ] jñānī [pudgalakarmaphalam ] pudgalakarmakā phal [anantam ] jo ki ananta hai use [jānan api ] jānatā huā bhī [khalu ] paramārthase [paradravyaparyāye ] paradravyakī paryāyarūp [na api pariṇamati ] pariṇamit nahīṁ hotā, [ na gr̥hṇāti ] use grahaṇ nahīṁ karatā aur [na utpadyate ] usrūp utpanna nahīṁ hotā .

ṭīkā :prāpya, vikārya aur nirvartya aisā, vyāpyalakṣaṇavālā sukhaduḥkhādirūp pudgalakarmaphalasvarūp jo karma (kartākā kārya), usameṁ pudgaladravya svayaṁ antarvyāpak hokar, ādi-madhya-antameṁ vyāpta hokar, use grahaṇ karatā huā, us-rūp pariṇaman karatā huā aur us- rūp utpanna hotā huā, us sukhaduḥkhādirūp pudgalakarmaphalako karatā hai; isaprakār pudgaladravyake dvārā kiye jānevāle sukhaduḥkhādirūp pudgalakarmaphalako jñānī jānatā huā bhī, jaise miṭṭī svayaṁ ghaṛemeṁ antarvyāpak hokar, ādi-madhya-antameṁ vyāpta hokar, ghaṛeko grahaṇ karatī hai, ghaḍẹke rūpameṁ pariṇamit hotī hai aur ghaṛeke rūpameṁ utpanna hotī hai usīprakār, jñānī svayaṁ bāhyasthit aise paradravyake pariṇāmameṁ antarvyāpak hokar, ādi-madhya-antameṁ vyāpta hokar, use grahaṇ nahīṁ karatā, us-rūp pariṇamit nahīṁ hotā aur us-rūp utpanna nahīṁ hotā; isaliye, yadyapi jñānī sukhaduḥkhādirūp pudgalakarmake phalako jānatā hai tathāpi, prāpya, vikārya aur nirvartya aisā jo vyāpyalakṣaṇavālā paradravya- pariṇāmasvarūp karma hai, use na karanevāle aise us jñānīko pudgalake sāth kartākarmabhāv nahīṁ hai

.