ഇഹ ഖലു തദസാധാരണലക്ഷണാകലനാത്ക്ലീബത്വേനാത്യന്തവിമൂഢാഃ സന്തസ്താത്ത്വികമാത്മാന- മജാനന്തോ ബഹവോ ബഹുധാ പരമപ്യാത്മാനമിതി പ്രലപന്തി . നൈസര്ഗികരാഗദ്വേഷകല്മാഷിത- മധ്യവസാനമേവ ജീവസ്തഥാവിധാധ്യവസാനാത് അംഗാരസ്യേവ കാര്ഷ്ണ്യാദതിരിക്തത്വേനാന്യസ്യാനുപ- ലഭ്യമാനത്വാദിതി കേചിത് . അനാദ്യനന്തപൂര്വാപരീഭൂതാവയവൈകസംസരണക്രിയാരൂപേണ ക്രീഡത്കര്മൈവ ജീവഃ കര്മണോതിരിക്തത്വേനാന്യസ്യാനുപലഭ്യമാനത്വാദിതി കേചിത് . തീവ്രമന്ദാനുഭവഭിദ്യമാനദുരംത- രാഗരസനിര്ഭരാധ്യവസാനസംതാന ഏവ ജീവസ്തതോതിരിക്തസ്യാന്യസ്യാനുപലഭ്യമാനത്വാദിതി കേചിത് . നവപുരാണാവസ്ഥാദിഭാവേന പ്രവര്തമാനം നോകര്മൈവ ജീവഃ ശരീരാദതിരിക്തത്വേനാന്യസ്യാനു- പലഭ്യമാനത്വാദിതി കേചിത് . വിശ്വമപി പുണ്യപാപരൂപേണാക്രാമന് കര്മവിപാക ഏവ ജീവഃ ശുഭാശുഭഭാവാദതിരിക്തത്വേനാന്യസ്യാനുപലഭ്യമാനത്വാദിതി കേചിത് . സാതാസാതരൂപേണാഭി- വ്യാപ്തസമസ്തതീവ്രമന്ദത്വഗുണാഭ്യാം ഭിദ്യമാനഃ കര്മാനുഭവ ഏവ ജീവഃ സുഖദുഃഖാതിരിക്തത്വേ- മിഥ്യാദൃഷ്ടി ജീവ [പരമ് ] പരകോ [ആത്മാനം ] ആത്മാ [വദന്തി ] കഹതേ ഹൈം . [തേ ] ഉന്ഹേം [നിശ്ചയവാദിഭിഃ ] നിശ്ചയവാദിയോംനേ ( — സത്യാര്ഥവാദിയോംനേ) [പരമാര്ഥവാദിനഃ ] പരമാര്ഥവാദീ ( — സത്യാര്ഥവക്താ) [ന നിര്ദിഷ്ടാഃ ] നഹീം കഹാ ഹൈ .
ടീകാ : — ഇസ ജഗതമേം ആത്മാകാ അസാധാരണ ലക്ഷണ ന ജാനനേകേ കാരണ നപുംസകതാസേ അത്യന്ത വിമൂഢ ഹോതേ ഹുഏ, താത്ത്വിക (പരമാര്ഥഭൂത) ആത്മാകോ ന ജാനനേവാലേ ബഹുതസേ അജ്ഞാനീ ജന അനേക പ്രകാരസേ പരകോ ഭീ ആത്മാ കഹതേ ഹൈം, ബകതേ ഹൈം . കോഈ തോ ഐസാ കഹതേ ഹൈം കി സ്വാഭാവിക അര്ഥാത് സ്വയമേവ ഉത്പന്ന ഹുഏ രാഗ-ദ്വേഷകേ ദ്വാരാ മലിന ജോ അധ്യവസാന (അര്ഥാത് മിഥ്യാ അഭിപ്രായ യുക്ത വിഭാവപരിണാമ) വഹ ഹീ ജീവ ഹൈ, ക്യോംകി ജൈസേ കാലേപനസേ അന്യ അലഗ കോഈ കോയലാ ദിഖാഈ നഹീം ദേതാ ഉസീപ്രകാര തഥാവിധ അധ്യവസാനസേ ഭിന്ന അന്യ കോഈ ആത്മാ ദിഖാഈ നഹീം ദേതാ .൧. കോഈ കഹതേ ഹൈം കി അനാദി ജിസകാ പൂര്വ അവയവ ഹൈ ഔര അനന്ത ജിസകാ ഭവിഷ്യകാ അവയവ ഹൈ ഐസീ ഏക സംസരണരൂപ (ഭ്രമണരൂപ) ജോ ക്രിയാ ഹൈ ഉസരൂപസേ ക്രീഡാ കരതാ ഹുആ കര്മ ഹീ ജീവ ഹൈ, ക്യോംകി കര്മസേ ഭിന്ന അന്യ കോഈ ജീവ ദിഖാഈ നഹീം ദേതാ .൨. കോഈ കഹതേ ഹൈം കി തീവ്ര-മന്ദ അനുഭവസേ ഭേദരൂപ ഹോനേവാലേ, ദുരന്ത (ജിസകാ അന്ത ദൂര ഹൈ ഐസാ) രാഗരൂപ രസസേ ഭരേ ഹുഏ അധ്യവസാനോംകീ സന്തതി (പരിപാടീ) ഹീ ജീവ ഹൈ, ക്യോംകി ഉസസേ അന്യ അലഗ കോഈ ജീവ ദിഖാഈ നഹീം ദേതാ .൩. കോഈ കഹതേ ഹൈം കി നഈ ഔര പുരാനീ അവസ്ഥാ ഇത്യാദി ഭാവസേ പ്രവര്തമാന നോകര്മ ഹീ ജീവ ഹൈ, ക്യോംകി ശരീരസേ അന്യ അലഗ കോഈ ജീവ ദിഖാഈ നഹീം ദേതാ .൪. കോഈ യഹ കഹതേ ഹൈം കി സമസ്ത ലോകകോ പുണ്യപാപരൂപസേ വ്യാപ്ത കരതാ ഹുആ കര്മകാ വിപാക ഹീ ജീവ ഹൈ, ക്യോംകി ശുഭാശുഭ ഭാവസേ അന്യ അലഗ കോഈ ജീവ ദിഖാഈ നഹീം ദേതാ .൫. കോഈ