വിദധാതി; നിശ്ചയനയസ്തു ദ്രവ്യാശ്രിതത്വാത്കേവലസ്യ ജീവസ്യ സ്വാഭാവികം ഭാവമവലമ്ബ്യോത്പ്ലവമാനഃ പരഭാവം പരസ്യ സര്വമേവ പ്രതിഷേധയതി . തതോ വ്യവഹാരേണ വര്ണാദയോ ഗുണസ്ഥാനാന്താ ഭാവാ ജീവസ്യ സന്തി, നിശ്ചയേന തു ന സന്തീതി യുക്താ പ്രജ്ഞപ്തിഃ .
ഏദേഹി യ സംബംധോ ജഹേവ ഖീരോദയം മുണേദവ്വോ .
യഥാ ഖലു സലിലമിശ്രിതസ്യ ക്ഷീരസ്യ സലിലേന സഹ പരസ്പരാവഗാഹലക്ഷണേ സമ്ബന്ധേ സത്യപി സ്വലക്ഷണഭൂതക്ഷീരത്വഗുണവ്യാപ്യതയാ സലിലാദധികത്വേന പ്രതീയമാനത്വാദഗ്നേരുഷ്ണഗുണേനേവ സഹ ( – വര്ണാദിക)കാ അവലമ്ബന ലേകര പ്രവര്തമാന ഹോതാ ഹുആ, (വഹ വ്യവഹാരനയ) ദൂസരേകേ ഭാവകോ ദൂസരേകാ കഹതാ ഹൈ; ഔര നിശ്ചയനയ ദ്രവ്യാശ്രിത ഹോനേസേ, കേവല ഏക ജീവകേ സ്വാഭാവിക ഭാവകാ അവലമ്ബന ലേകര പ്രവര്തമാന ഹോതാ ഹുആ, ദൂസരേകേ ഭാവകോ കിംചിത്മാത്ര ഭീ ദൂസരേകാ നഹീം കഹതാ, നിഷേധ കരതാ ഹൈ . ഇസലിയേ വര്ണസേ ലേകര ഗുണസ്ഥാന പര്യന്ത ജോ ഭാവ ഹൈം വേ വ്യവഹാരനയസേ ജീവകേ ഹൈം ഔര നിശ്ചയനയസേ ജീവകേ നഹീം ഹൈം ഐസാ (ഭഗവാനകാ സ്യാദ്വാദയുക്ത) കഥന യോഗ്യ ഹൈ ..൫൬..
അബ ഫി ര ശിഷ്യ പ്രശ്ന പൂഛതാ ഹൈ കി വര്ണാദിക നിശ്ചയസേ ജീവകേ ക്യോം നഹീം ഹൈം ഇസകാ കാരണ കഹിയേ . ഇസകാ ഉത്തര ഗാഥാരൂപസേ കഹതേ ഹൈം : —
ഗാഥാര്ഥ : — [ഏതൈഃ ച സമ്ബന്ധഃ ] ഇന വര്ണാദിക ഭാവോംകേ സാഥ ജീവകാ സമ്ബന്ധ [ക്ഷീരോദകം യഥാ ഏവ ] ദൂധ ഔര പാനീകാ ഏകക്ഷേത്രാവഗാഹരൂപ സംയോഗ സമ്ബന്ധ ഹൈ ഐസാ [ജ്ഞാതവ്യഃ ] ജാനനാ [ച ] ഔര [താനി ] വേ [തസ്യ തു ന ഭവന്തി ] ഉസ ജീവകേ നഹീം ഹൈം, [യസ്മാത് ] ക്യോംകി ജീവ [ഉപയോഗഗുണാധികഃ ] ഉനസേ ഉപയോഗഗുണസേ അധിക ഹൈ ( – വഹ ഉപയോഗ ഗുണകേ ദ്വാരാ ഭിന്ന ജ്ഞാത ഹോതാ ഹൈ) .
ടീകാ : — ജൈസേ — ജലമിശ്രിത ദൂധകാ, ജലകേ സാഥ പരസ്പര അവഗാഹസ്വരൂപ സമ്ബന്ധ ഹോനേ പര ഭീ, സ്വലക്ഷണഭൂത ദുഗ്ധത്വ-ഗുണകേ ദ്വാരാ വ്യാപ്ത ഹോനേസേ ദൂധ ജലസേ അധികപനേസേ പ്രതീത ഹോതാ ഹൈ;