യഥാ പഥി പ്രസ്ഥിതം കഞ്ചിത്സാര്ഥം മുഷ്യമാണമവലോക്യ താത്സ്ഥ്യാത്തദുപചാരേണ മുഷ്യത ഏഷ പന്ഥാ ഇതി വ്യവഹാരിണാം വ്യപദേശേപി ന നിശ്ചയതോ വിശിഷ്ടാകാശദേശലക്ഷണഃ കശ്ചിദപി പന്ഥാ മുഷ്യതേ, തഥാ ജീവേ ബന്ധപര്യായേണാവസ്ഥിതംകര്മണോ നോകര്മണോ വാ വര്ണമുത്പ്രേക്ഷ്യ താത്സ്ഥ്യാത്തദുപചാരേണ ജീവസ്യൈഷ വര്ണ ഇതി വ്യവഹാരതോര്ഹദ്ദേവാനാം പ്രജ്ഞാപനേപി ന നിശ്ചയതോ നിത്യമേവാമൂര്തസ്വഭാവസ്യോപയോഗഗുണാധികസ്യ ജീവസ്യ കശ്ചിദപി വര്ണോസ്തി . ഏവം ഗന്ധരസസ്പര്ശരൂപശരീരസംസ്ഥാനസംഹനനരാഗദ്വേഷമോഹപ്രത്യയകര്മനോകര്മ-
ഗാഥാര്ഥ : — [പഥി മുഷ്യമാണം ] ജൈസേ മാര്ഗമേം ജാതേ ഹുയേ വ്യക്തികോ ലുടതാ ഹുആ [ദൃഷ്ടവാ ] ദേഖകര ‘[ഏഷഃ പന്ഥാ ] യഹ മാര്ഗ [മുഷ്യതേ ] ലുടതാ ഹൈ’ ഇസപ്രകാര [വ്യവഹാരിണഃ ലോകാഃ ] വ്യവഹാരീജന [ഭണന്തി ] കഹതേ ഹൈം; കിന്തു പരമാര്ഥസേ വിചാര കിയാ ജായേ തോ [കശ്ചിത് പന്ഥാ ] കോഈ മാര്ഗ തോ [ന ച മുഷ്യതേ ] നഹീം ലുടതാ, മാര്ഗമേം ജാതാ ഹുആ മനുഷ്യ ഹീ ലുടതാ ഹൈ; [തഥാ ] ഇസപ്രകാര [ജീവേ ] ജീവമേം [കര്മണാം നോകര്മണാം ച ] കര്മോംകാ ഔര നോകര്മോംകാ [വര്ണമ് ] വര്ണ [ദൃഷ്ടവാ ] ദേഖകര ‘[ജീവസ്യ ] ജീവകാ [ഏഷഃ വര്ണഃ ] യഹ വര്ണ ഹൈ’ ഇസപ്രകാര [ജിനൈഃ ] ജിനേന്ദ്രദേവനേ [വ്യവഹാരതഃ ] വ്യവഹാരസേ [ഉക്ത : ] കഹാ ഹൈ . ഇസീപ്രകാര [ഗന്ധരസസ്പര്ശരൂപാണി ] ഗന്ധ, രസ, സ്പര്ശ, രൂപ, [ദേഹഃ സംസ്ഥാനാദയഃ ] ദേഹ, സംസ്ഥാന ആദി [യേ ച സര്വേ ] ജോ സബ ഹൈം, [വ്യവഹാരസ്യ ] വേ സബ വ്യവഹാരസേ [നിശ്ചയദ്രഷ്ടാരഃ ] നിശ്ചയകേ ദേഖനേവാലേ [വ്യപദിശന്തി ] കഹതേ ഹൈം .
ടീകാ : — ജൈസേ വ്യവഹാരീ ജന, മാര്ഗമേം ജാതേ ഹുഏ കിസീ സാര്ഥ(സംഘ)കോ ലുടതാ ഹുആ ദേഖകര, സംഘകീ മാര്ഗമേം സ്ഥിതി ഹോനേസേ ഉസകാ ഉപചാര കരകേ, ‘യഹ മാര്ഗ ലുടതാ ഹൈ’ ഐസാ കഹതേ ഹൈം, തഥാപി നിശ്ചയസേ ദേഖാ ജായേ തോ, ജോ ആകാശകേ അമുക ഭാഗസ്വരൂപ ഹൈ ഐസാ കോഈ മാര്ഗ തോ നഹീം ലുടതാ; ഇസീപ്രകാര ഭഗവാന അരഹന്തദേവ, ജീവമേം ബന്ധപര്യായസേ സ്ഥിതികോ പ്രാപ്ത (രഹാ ഹുആ) കര്മ ഔര നോകര്മകാ വര്ണ ദേഖകര, (കര്മ-നോകര്മകേ) വര്ണകീ (ബന്ധപര്യായസേ) ജീവമേം സ്ഥിതി ഹോനേസേ ഉസകാ ഉപചാര കരകേ, ‘ജീവകാ യഹ വര്ണ ഹൈ ഐസാ വ്യവഹാരസേ പ്രഗട കരതേ ഹൈം, തഥാപി നിശ്ചയസേ, സദാ ഹീ ജിസകാ അമൂര്ത സ്വഭാവ ഹൈ ഔര ജോ ഉപയോഗഗുണകേ ദ്വാരാ അന്യദ്രവ്യോംസേ അധിക