സംക്ലേശസ്ഥാനവിശുദ്ധിസ്ഥാനസംയമലബ്ധിസ്ഥാനജീവസ്ഥാനഗുണസ്ഥാനാന്യപി വ്യവഹാരതോര്ഹദ്ദേവാനാം പ്രജ്ഞാപനേപി
നിശ്ചയതോ നിത്യമേവാമൂര്തസ്വഭാവസ്യോപയോഗഗുണേനാധികസ്യ ജീവസ്യ സര്വാണ്യപി ന സന്തി, താദാത്മ്യ-
ലക്ഷണസമ്ബന്ധാഭാവാത്
ഹൈ ഐസേ ജീവകാ കോഈ ഭീ വര്ണ നഹീം ഹൈ . ഇസീപ്രകാര ഗന്ധ, രസ, സ്പര്ശ, രൂപ, ശരീര, സംസ്ഥാന, സംഹനന, രാഗ, ദ്വേഷ, മോഹ, പ്രത്യയ, കര്മ, നോകര്മ, വര്ഗ, വര്ഗണാ, സ്പര്ധക, അധ്യാത്മസ്ഥാന, അനുഭാഗസ്ഥാന, യോഗസ്ഥാന, ബന്ധസ്ഥാന, ഉദയസ്ഥാന, മാര്ഗണാസ്ഥാന, സ്ഥിതിബന്ധസ്ഥാന, സംക്ലേശസ്ഥാന, വിശുദ്ധിസ്ഥാന, സംയമലബ്ധിസ്ഥാന, ജീവസ്ഥാന ഔര ഗുണസ്ഥാന — യഹ സബ ഹീ (ഭാവ) വ്യവഹാരസേ അരഹന്തഭഗവാന ജീവകേ കഹതേ ഹൈം, തഥാപി നിശ്ചയസേ, സദാ ഹീ ജിസകാ അമൂര്ത സ്വഭാവ ഹൈ ഔര ജോ ഉപയോഗ ഗുണകേ ദ്വാരാ അന്യസേ അധിക ഹൈ ഐസേ ജീവകേ വേ സബ നഹീം ഹൈം, ക്യോംകി ഇന വര്ണാദി ഭാവോംകേ ഔര ജീവകേ താദാത്മ്യലക്ഷണ സമ്ബന്ധകാ അഭാവ ഹൈ .
ഭാവാര്ഥ : — യേ വര്ണസേ ലേകര ഗുണസ്ഥാന പര്യന്ത ഭാവ സിദ്ധാന്തമേം ജീവകേ കഹേ ഹൈം വേ വ്യവഹാരനയസേ കഹേ ഹൈം; നിശ്ചയനയസേ വേ ജീവകേ നഹീം ഹൈം, ക്യോംകി ജീവ തോ പരമാര്ഥസേ ഉപയോഗസ്വരൂപ ഹൈ .
യഹാ ഐസാ ജാനനാ കി — പഹലേ വ്യവഹാരനയകോ അസത്യാര്ഥ കഹാ ഥാ സോ വഹാ ഐസാ ന സമഝനാ കി യഹ സര്വഥാ അസത്യാര്ഥ ഹൈ, കിന്തു കഥംചിത് അസത്യാര്ഥ ജാനനാ; ക്യോംകി ജബ ഏക ദ്രവ്യകോ ഭിന്ന, പര്യായോംസേ അഭേദരൂപ, ഉസകേ അസാധാരണ ഗുണമാത്രകോ പ്രധാന കരകേ കഹാ ജാതാ ഹൈ തബ പരസ്പര ദ്രവ്യോംകാ നിമിത്ത-നൈമിത്തികഭാവ തഥാ നിമിത്തസേ ഹോനേവാലീ പര്യായേം — വേ സബ ഗൌണ ഹോ ജാതേ ഹൈം, വേ ഏക അഭേദദ്രവ്യകീ ദൃഷ്ടിമേം പ്രതിഭാസിത നഹീം ഹോതേ . ഇസലിയേ വേ സബ ഉസ ദ്രവ്യമേം നഹീം ഹൈ ഇസപ്രകാര കഥംചിത് നിഷേധ കിയാ ജാതാ ഹൈ . യദി ഉന ഭാവോംകോ ഉസ ദ്രവ്യമേം കഹാ ജായേ തോ വഹ വ്യവഹാരനയസേ കഹാ ജാ സകതാ ഹൈ . ഐസാ നയവിഭാഗ ഹൈ .
യഹാ ശുദ്ധനയകീ ദൃഷ്ടിസേ കഥന ഹൈ, ഇസലിയേ ഐസാ സിദ്ധ കിയാ ഹൈ കി ജോ യഹ സമസ്ത ഭാവ സിദ്ധാന്തമേം ജീവകേ കഹേ ഗയേ ഹൈം സോ വ്യവഹാരസേ കഹേ ഗയേ ഹൈം . യദി നിമിത്ത-നൈമിത്തികഭാവകീ ദൃഷ്ടിസേ ദേഖാ ജായേ തോ വഹ വ്യവഹാര കഥംചിത് സത്യാര്ഥ ഭീ കഹാ ജാ സകതാ ഹൈ . യദി സര്വഥാ അസത്യാര്ഥ ഹീ കഹാ ജായേ തോ സര്വ വ്യവഹാരകാ ലോപ ഹോ ജായേഗാ ഔര സര്വ വ്യവഹാരകാ ലോപ ഹോനേസേ പരമാര്ഥകാ ഭീ ലോപ ഹോ ജായേഗാ . ഇസലിയേ ജിനേന്ദ്രദേവകാ ഉപദേശ സ്യാദ്വാദരൂപ സമഝനാ ഹീ സമ്യഗ്ജ്ഞാന ഹൈ, ഔര സര്വഥാ ഏകാന്ത വഹ മിഥ്യാത്വ ഹൈ ..൫൮* സേ ൬൦..
൧൧൪