ജീവോ ചേവ ഹി ഏദേ സവ്വേ ഭാവ ത്തി മണ്ണസേ ജദി ഹി .
യഥാ വര്ണാദയോ ഭാവാഃ ക്രമേണ ഭാവിതാവിര്ഭാവതിരോഭാവാഭിസ്താഭിസ്താഭിര്വ്യക്തിഭിഃ വര്ണാദിസ്വരൂപതാകീ വ്യാപ്തിസേ രഹിത നഹീം ഹോതാ തഥാപി മോക്ഷ-അവസ്ഥാമേം ജോ സര്വഥാ വര്ണാദിസ്വരൂപതാകീ വ്യാപ്തിസേ രഹിത ഹോതാ ഹൈ ഔര വര്ണാദിസ്വരൂപതാസേ വ്യാപ്ത നഹീം ഹോതാ ഐസേ ജീവകാ വര്ണാദിഭാവോംകേ സാഥ കിസീ ഭീ പ്രകാരസേ താദാത്മ്യലക്ഷണ സമ്ബന്ധ നഹീം ഹൈ .
ഭാവാര്ഥ : — ദ്രവ്യകീ സര്വ അവസ്ഥാഓംമേം ദ്രവ്യമേം ജോ ഭാവ വ്യാപ്ത ഹോതേ ഹൈം ഉന ഭാവോംകേ സാഥ ദ്രവ്യകാ താദാത്മ്യസമ്ബന്ധ കഹലാതാ ഹൈ . പുദ്ഗലകീ സര്വ അവസ്ഥാഓംമേം പുദ്ഗലമേം വര്ണാദിഭാവ വ്യാപ്ത ഹൈം, ഇസലിയേ വര്ണാദിഭാവോംകേ സാഥ പുദ്ഗലകാ താദാത്മ്യസമ്ബന്ധ ഹൈ . സംസാരാവസ്ഥാമേം ജീവമേം വര്ണാദിഭാവ കിസീ പ്രകാരസേ കഹേ ജാ സകതേ ഹൈം, കിന്തു മോക്ഷ-അവസ്ഥാമേം ജീവമേം വര്ണാദിഭാവ സര്വഥാ നഹീം ഹൈം, ഇസലിയേ ജീവകാ വര്ണാദിഭാവോംകേ സാഥ താദാത്മ്യസമ്ബന്ധ നഹീം ഹൈ യഹ ബാത ന്യായപ്രാപ്ത ഹൈ ..൬൧..
അബ, യദി കോഈ ഐസാ മിഥ്യാ അഭിപ്രായ വ്യക്ത കരേ കി ജീവകാ വര്ണാദികേ സാഥ താദാത്മ്യ ഹൈ, തോ ഉസമേം യഹ ദോഷ ആതാ ഹൈ ഐസാ ഇസ ഗാഥാ ദ്വാരാ കഹതേ ഹൈം : —
തോ ജീവ ഔര അജീവമേം കുഛ ഭേദ തുഝ രഹതാ നഹീം ! ..൬൨..
ഗാഥാര്ഥ : — വര്ണാദിക കേ സാഥ ജീവകാ താദാത്മ്യ മാനനേവാലേകോ കഹതേ ഹൈം കി — ഹേ മിഥ്യാ അഭിപ്രായവാലേ ! [യദി ഹി ച ] യദി തുമ [ഇതി മന്യസേ ] ഐസേ മാനോഗേ കി [ഏതേ സര്വേ ഭാവാഃ ] യഹ വര്ണാദിക സര്വ ഭാവ [ജീവഃ ഏവ ഹി ] ജീവ ഹീ ഹൈം, [തു ] തോ [തേ ] തുമ്ഹാരേ മതമേം [ജീവസ്യ ച അജീവസ്യ ] ജീവ ഔര അജീവകാ [കശ്ചിത് ] കോഈ [വിശേഷഃ ] ഭേദ [നാസ്തി ] നഹീം രഹതാ .
ടീകാ : — ജൈസേ വര്ണാദിക ഭാവ, ക്രമശഃ ആവിര്ഭാവ (പ്രഗട ഹോനാ, ഉപജനാ) ഔര തിരോഭാവ (ഛിപ ജാനാ, നാശ ഹോ ജാനാ) കോ പ്രാപ്ത ഹോനേവാലീ ഐസീ ഉന-ഉന വ്യക്തിയോംകേ ദ്വാരാ (അര്ഥാത് പര്യായോംകേ
൧൧൬