പശ്യന്തി രുക്മം ന കഥംചനാസിമ് ..൩൮..
നിര്മാണമേകസ്യ ഹി പുദ്ഗലസ്യ .
യതഃ സ വിജ്ഞാനഘനസ്തതോന്യഃ ..൩൯..
ഭാവാര്ഥ : — വര്ണാദി പുദ്ഗല-രചിത ഹൈം, ഇസലിയേ വേ പുദ്ഗല ഹീ ഹൈം, ജീവ നഹീം .൩൮. അബ ദൂസരാ കലശ കഹതേ ഹൈം : —
ശ്ലോകാര്ഥ : — അഹോ ജ്ഞാനീ ജനോം ! [ഇദം വര്ണാദിസാമഗ്രയമ് ] യേ വര്ണാദികസേ ലേകര ഗുണസ്ഥാനപര്യംത ഭാവ ഹൈം ഉന സമസ്തകോ [ഏകസ്യ പുദ്ഗലസ്യ ഹി നിര്മാണമ് ] ഏക പുദ്ഗലകീ രചനാ [വിദന്തു ] ജാനോ; [തതഃ ] ഇസലിയേ [ഇദം ] യഹ ഭാവ [പുദ്ഗലഃ ഏവ അസ്തു ] പുദ്ഗല ഹീ ഹോം, [ന ആത്മാ ] ആത്മാ ന ഹോം; [യതഃ ] ക്യോംകി [സഃ വിജ്ഞാനഘനഃ ] ആത്മാ തോ വിജ്ഞാനഘന ഹൈ, ജ്ഞാനകാ പുംജ ഹൈ, [തതഃ ] ഇസലിയേ [അന്യഃ ] വഹ ഇന വര്ണാദിക ഭാവോംസേ അന്യ ഹീ ഹൈ .൩൯.
അബ, യഹ കഹതേ ഹൈം കി ജ്ഞാനഘന ആത്മാകേ അതിരിക്ത ജോ കുഛ ഹൈ ഉസേ ജീവ കഹനാ സോ സബ വ്യവഹാര മാത്ര ഹൈ : —
വ്യവഹാരസേ കഹീ ജീവസംജ്ഞാ ദേഹകോ ശാസ്ത്രന മഹീം ..൬൭..
ഗാഥാര്ഥ : — [യേ ] ജോ [പര്യാപ്താപര്യാപ്താഃ ] പര്യാപ്ത, അപര്യാപ്ത, [സൂക്ഷ്മാഃ ബാദരാഃ ച ] സൂക്ഷ്മ