മിഥ്യാദൃഷ്ടയാദീനി ഗുണസ്ഥാനാനി ഹി പൌദ്ഗലികമോഹകര്മപ്രകൃതിവിപാകപൂര്വകത്വേ സതി, നിത്യമചേതനത്വാത്, കാരണാനുവിധായീനി കാര്യാണീതി കൃത്വാ, യവപൂര്വകാ യവാ യവാ ഏവേതി ന്യായേന, പുദ്ഗല ഏവ, ന തു ജീവഃ . ഗുണസ്ഥാനാനാം നിത്യമചേതനത്വം ചാഗമാച്ചൈതന്യസ്വഭാവവ്യാപ്തസ്യാത്മനോ-
ഭാവാര്ഥ : — ഘീസേ ഭരേ ഹുഏ ഘഡേകോ വ്യവഹാരസേ ‘ഘീകാ ഘഡാ’ കഹാ ജാതാ ഹൈ തഥാപി നിശ്ചയസേ ഘഡാ ഘീ-സ്വരൂപ നഹീം ഹൈ; ഘീ ഘീ-സ്വരൂപ ഹൈ, ഘഡാ മിട്ടീ-സ്വരൂപ ഹൈ; ഇസീപ്രകാര വര്ണ, പര്യാപ്തി, ഇന്ദ്രിയാ ഇത്യാദികേ സാഥ ഏകക്ഷേത്രാവഗാഹരൂപ സമ്ബന്ധവാലേ ജീവകോ സൂത്രമേം വ്യവഹാരസേ ‘പംചേന്ദ്രിയ ജീവ, പര്യാപ്ത ജീവ, ബാദര ജീവ, ദേവ ജീവ, മനുഷ്യ ജീവ’ ഇത്യാദി കഹാ ഗയാ ഹൈ തഥാപി നിശ്ചയസേ ജീവ ഉസ-സ്വരൂപ നഹീം ഹൈ; വര്ണ, പര്യാപ്തി, ഇന്ദ്രിയാ ഇത്യാദി പുദ്ഗലസ്വരൂപ ഹൈം, ജീവ ജ്ഞാനസ്വരൂപ ഹൈ .൪൦.
അബ കഹതേ ഹൈം കി (ജൈസേ വര്ണാദി ഭാവ ജീവ നഹീം ഹൈം യഹ സിദ്ധ ഹുആ ഉസീപ്രകാര) യഹ ഭീ സിദ്ധ ഹുആ കി രാഗാദി ഭാവ ഭീ ജീവ നഹീം ഹൈം : —
വേ ക്യോം ബനേ ആത്മാ, നിരന്തര ജോ അചേതന ജിന കഹേ ? ..൬൮..
ഗാഥാര്ഥ : — [യാനി ഇമാനി ] ജോ യഹ [ഗുണസ്ഥാനാനി ] ഗുണസ്ഥാന ഹൈം വേ [മോഹനകര്മണഃ ഉദയാത് തു ] മോഹകര്മകേ ഉദയസേ ഹോതേ ഹൈം [വര്ണിതാനി ] ഐസാ (സര്വജ്ഞകേ ആഗമമേം) വര്ണന കിയാ ഗയാ ഹൈ; [താനി ] വേ [ജീവാഃ ] ജീവ [കഥം ] കൈസേ [ഭവന്തി ] ഹോ സകതേ ഹൈം [യാനി ] കി ജോ [നിത്യം ] സദാ [അചേതനാനി ] അചേതന [ഉക്താനി ] കഹേ ഗയേ ഹൈം ?
ടീകാ : — യേ മിഥ്യാദൃഷ്ടി ആദി ഗുണസ്ഥാന പൌദ്ഗലിക മോഹകര്മകീ പ്രകൃതികേ ഉദയപൂര്വക ഹോതേ ഹോനേസേ, സദാ ഹീ അചേതന ഹോനേസേ, കാരണ ജൈസേ ഹീ കാര്യ ഹോതേ ഹൈം ഐസാ സമഝകര (നിശ്ചയകര) ജൌപൂര്വക ഹോനേവാലേ ജോ ജൌ, വേ ജൌ ഹീ ഹോതേ ഹൈം ഇസീ ന്യായസേ, വേ പുദ്ഗല ഹീ ഹൈം — ജീവ നഹീം . ഔര ഗുണസ്ഥാനോംകാ സദാ ഹീ അചേതനത്വ തോ ആഗമസേ സിദ്ധ ഹോതാ ഹൈ തഥാ ചൈതന്യസ്വഭാവസേ വ്യാപ്ത ജോ ആത്മാ ഉസസേ ഭിന്നപനേസേ വേ ഗുണസ്ഥാന ഭേദജ്ഞാനിയോംകേ ദ്വാരാ സ്വയം ഉപലഭ്യമാന ഹൈം, ഇസലിയേ ഭീ ഉനകാ സദാ ഹീ അചേതനത്വ സിദ്ധ ഹോതാ ഹൈ .