ക്രോധാദേര്ഭവനം ക്രോധാദിഃ . അഥ ജ്ഞാനസ്യ യദ്ഭവനം തന്ന ക്രോധാദേരപി ഭവനം, യതോ യഥാ ജ്ഞാനഭവനേ ജ്ഞാനം ഭവദ്വിഭാവ്യതേ ന തഥാ ക്രോധാദിരപി; യത്തു ക്രോധാദേര്ഭവനം തന്ന ജ്ഞാനസ്യാപി ഭവനം, യതോ യഥാ ക്രോധാദിഭവനേ ക്രോധാദയോ ഭവന്തോ വിഭാവ്യന്തേ ന തഥാ ജ്ഞാനമപി . ഇത്യാത്മനഃ ക്രോധാദീനാം ച ന ഖല്വേകവസ്തുത്വമ് . ഇത്യേവമാത്മാത്മാസ്രവയോര്വിശേഷദര്ശനേന യദാ ഭേദം ജാനാതി തദാസ്യാനാദിരപ്യജ്ഞാനജാ കര്തൃകര്മപ്രവൃത്തിര്നിവര്തതേ; തന്നിവൃത്താവജ്ഞാനനിമിത്തം പുദ്ഗലദ്രവ്യകര്മബന്ധോപി നിവര്തതേ . തഥാ സതി ജ്ഞാനമാത്രാദേവ ബന്ധനിരോധഃ സിധ്യേത് .
ണാദൂണ ആസവാണം അസുചിത്തം ച വിവരീയഭാവം ച .
ദുക്ഖസ്സ കാരണം തി യ തദോ ണിയത്തിം കുണദി ജീവോ ..൭൨.. സോ ആത്മാ ഹൈ ഔര ക്രോധാദികകാ ഹോനാ – പരിണമനാ സോ ക്രോധാദി ഹൈ . തഥാ ജ്ഞാനകാ ജോ ഹോനാ – പരിണമനാ ഹൈ സോ ക്രോധാദികാ ഭീ ഹോനാ – പരിണമനാ നഹീം ഹൈ, ക്യോംകി ജ്ഞാനകേ ഹോനേമേം (-പരിണമനേമേം) ജൈസേ ജ്ഞാന ഹോതാ ഹുആ മാലൂമ പഡതാ ഹൈ ഉസീപ്രകാര ക്രോധാദിക ഭീ ഹോതേ ഹുഏ മാലൂമ നഹീം പഡതേ; ഔര ക്രോധാദികാ ജോ ഹോനാ – പരിണമനാ വഹ ജ്ഞാനകാ ഭീ ഹോനാ – പരിണമനാ നഹീം ഹൈ, ക്യോംകി ക്രോധാദികേ ഹോനേമേം (-പരിണമനേമേം) ജൈസേ ക്രോധാദിക ഹോതേ ഹുഏ മാലൂമ പഡതേ ഹൈം വൈസേ ജ്ഞാന ഭീ ഹോതാ ഹുആ മാലൂമ നഹീം പഡതാ . ഇസപ്രകാര ആത്മാകേ ഔര ക്രോധാദികേ നിശ്ചയസേ ഏകവസ്തുത്വ നഹീം ഹൈ . ഇസപ്രകാര ആത്മാ ഔര ആസ്രവോംകാ വിശേഷ ( – അന്തര) ദേഖനേസേ ജബ യഹ ആത്മാ ഉനകാ ഭേദ (ഭിന്നതാ) ജാനതാ ഹൈ തബ ഇസ ആത്മാകേ അനാദി ഹോനേ പര ഭീ അജ്ഞാനസേ ഉത്പന്ന ഹുഈ ഐസീ (പരമേം) കര്താകര്മകീ പ്രവൃത്തി നിവൃത്ത ഹോതീ ഹൈ; ഉസകീ നിവൃത്തി ഹോനേ പര പൌദ്ഗലിക ദ്രവ്യകര്മകാ ബന്ധ — ജോ കി അജ്ഞാനകാ നിമിത്ത ഹൈ വഹ — ഭീ നിവൃത്ത ഹോതാ ഹൈ . ഐസാ ഹോനേ പര, ജ്ഞാനമാത്രസേ ഹീ ബന്ധകാ നിരോധ സിദ്ധ ഹോതാ ഹൈ .
ഭാവാര്ഥ : — ക്രോധാദിക ഔര ജ്ഞാന ഭിന്ന-ഭിന്ന വസ്തുഐം ഹൈം; ന തോ ജ്ഞാനമേം ക്രോധാദി ഹൈ ഔര ന ക്രോധാദിമേം ജ്ഞാന ഹൈ . ഐസാ ഉനകാ ഭേദജ്ഞാന ഹോ തബ ഉനകേ ഏകത്വസ്വരൂപകാ അജ്ഞാന നാശ ഹോതാ ഹൈ ഔര അജ്ഞാനകേ നാശ ഹോ ജാനേസേ കര്മകാ ബന്ധ ഭീ നഹീം ഹോതാ . ഇസപ്രകാര ജ്ഞാനസേ ഹീ ബന്ധകാ നിരോധ ഹോതാ ഹൈ ..൭൧..
അബ പൂഛതാ ഹൈ കി ജ്ഞാനമാത്രസേ ഹീ ബന്ധകാ നിരോധ കൈസേ ഹോതാ ഹൈ ? ഉസകാ ഉത്തര കഹതേ ഹൈം : —
അരു ദുഃഖകാരണ ജാനകേ, ഇനസേ നിവര്തന ജീവ കരേ ..൭൨..