ണ വി പരിണമദി ണ ഗിണ്ഹദി ഉപ്പജ്ജദി ണ പരദവ്വപജ്ജാഏ .
യതോ യം പ്രാപ്യം വികാര്യം നിര്വര്ത്യം ച വ്യാപ്യലക്ഷണം പുദ്ഗലപരിണാമം കര്മ പുദ്ഗലദ്രവ്യേണ സ്വയമന്തര്വ്യാപകേന ഭൂത്വാദിമധ്യാന്തേഷു വ്യാപ്യ തം ഗൃഹ്ണതാ തഥാ പരിണമതാ തഥോത്പദ്യമാനേന ച ക്രിയമാണം ജാനന്നപി ഹി ജ്ഞാനീ സ്വയമന്തര്വ്യാപകോ ഭൂത്വാ ബഹിഃസ്ഥസ്യ പരദ്രവ്യസ്യ പരിണാമം മൃത്തികാകലശ- മിവാദിമധ്യാന്തേഷു വ്യാപ്യ ന തം ഗൃഹ്ണാതി ന തഥാ പരിണമതി ന തഥോത്പദ്യതേ ച, തതഃ പ്രാപ്യം വികാര്യം
അബ യഹ പ്രശ്ന കരതാ ഹൈ കി പുദ്ഗലകര്മകോ ജാനനേവാലേ ജീവകേ പുദ്ഗലകേ സാഥ കര്താകര്മഭാവ ഹൈ യാ നഹീം ? ഉസകാ ഉത്തര കഹതേ ഹൈം : —
പരദ്രവ്യപര്യായോം ന പ്രണമേ, നഹിം ഗ്രഹേ, നഹിം ഊപജേ ..൭൬..
ഗാഥാര്ഥ : — [ജ്ഞാനീ ] ജ്ഞാനീ [അനേകവിധമ് ] അനേക പ്രകാരകേ [പുദ്ഗലകര്മ ] പുദ്ഗലകര്മകോ [ജാനന് അപി ] ജാനതാ ഹുആ ഭീ [ ഖലു ] നിശ്ചയസേ [പരദ്രവ്യപര്യായേ ] പരദ്രവ്യകീ പര്യായമേം [ന അപി പരിണമതി ] പരിണമിത നഹീം ഹോതാ, [ ന ഗൃഹ്ണാതി ] ഉസേ ഗ്രഹണ നഹീം കരതാ ഔര [ന ഉത്പദ്യതേ ] ഉസ – രൂപ ഉത്പന്ന നഹീം ഹോതാ .
ടീകാ : — പ്രാപ്യ, വികാര്യ ഔര നിര്വര്ത്യ ഐസാ, വ്യാപ്യലക്ഷണവാലാ പുദ്ഗലകേ പരിണാമസ്വരൂപ കര്മ (കര്താകാ കാര്യ), ഉസമേം പുദ്ഗലദ്രവ്യ സ്വയം അന്തര്വ്യാപക ഹോകര, ആദി-മധ്യ-അന്തമേം വ്യാപ്ത ഹോകര, ഉസേ ഗ്രഹണ കരതാ ഹുആ, ഉസ-രൂപ പരിണമന കരതാ ഹുആ ഉസ-രൂപ ഉത്പന്ന ഹോതാ ഹുആ, ഉസ പുദ്ഗലപരിണാമകോ കരതാ ഹൈ; ഇസപ്രകാര പുദ്ഗലദ്രവ്യസേ കിയേ ജാനേവാലേ പുദ്ഗലപരിണാമകോ ജ്ഞാനീ ജാനതാ ഹുആ ഭീ, ജൈസേ മിട്ടീ സ്വയം ഘഡേമേം അന്തര്വ്യാപക ഹോകര, ആദി-മധ്യ-അന്തമേം വ്യാപ്ത ഹോകര, ഘഡേകോ ഗ്രഹണ കരതീ ഹൈ, ഘഡകേ രൂപമേം പരിണമിത ഹോതീ ഹൈ ഔര ഘഡേകേ രൂപമേം ഉത്പന്ന ഹോതീ ഹൈ ഉസീപ്രകാര, ജ്ഞാനീ സ്വയം ബാഹ്യസ്ഥിത (ബാഹര രഹനേവാലേ) പരദ്രവ്യകേ പരിണാമമേം അന്തര്വ്യാപക ഹോകര, ആദി-മധ്യ-അന്തമേം വ്യാപ്ത ഹോകര, ഉസേ ഗ്രഹണ നഹീം കരതാ, ഉസ-രൂപ പരിണമിത നഹീം ഹോതാ ഔര ഉസ-രൂപ ഉത്പന്ന നഹീം ഹോതാ; ഇസലിയേ, യദ്യപി ജ്ഞാനീ പുദ്ഗലകര്മകോ ജാനതാ ഹൈ തഥാപി, പ്രാപ്യ, വികാര്യ ഔര നിര്വര്ത്യ ഐസാ ജോ
൧൪൪