അയം കിലാജ്ഞാനേനാത്മാ പരാത്മനോഃ പരസ്പരവിശേഷാനിര്ജ്ഞാനേ സതി പരമാത്മാനം കുര്വന്നാത്മാനം ച പരം കുര്വന്സ്വയമജ്ഞാനമയീഭൂതഃ കര്മണാം കര്താ പ്രതിഭാതി . തഥാ ഹി — തഥാവിധാനുഭവസമ്പാദന- സമര്ഥായാഃ രാഗദ്വേഷസുഖദുഃഖാദിരൂപായാഃ പുദ്ഗലപരിണാമാവസ്ഥായാഃ ശീതോഷ്ണാനുഭവസമ്പാദനസമര്ഥായാഃ ശീതോഷ്ണായാഃ പുദ്ഗലപരിണാമാവസ്ഥായാ ഇവ പുദ്ഗലാദഭിന്നത്വേനാത്മനോ നിത്യമേവാത്യന്തഭിന്നായാസ്ത- ന്നിമിത്തതഥാവിധാനുഭവസ്യ ചാത്മനോഭിന്നത്വേന പുദ്ഗലാന്നിത്യമേവാത്യന്തഭിന്നസ്യാജ്ഞാനാത്പരസ്പരവിശേഷാ- നിര്ജ്ഞാനേ സത്യേകത്വാധ്യാസാത് ശീതോഷ്ണരൂപേണേവാത്മനാ പരിണമിതുമശക്യേന രാഗദ്വേഷസുഖദുഃഖാദി- പരസ്പര നിമിത്തനൈമിത്തികഭാവ മാത്ര ഹൈ . കര്താ തോ ദോനോം അപനേ അപനേ ഭാവകേ ഹൈം യഹ നിശ്ചയ ഹൈ ..൯൧..
ഗാഥാര്ഥ : — [പരമ് ] ജോ പരകോ [ആത്മാനം ] അപനേരൂപ [കുര്വന് ] കരതാ ഹൈ [ച ] ഔര [ആത്മാനമ് അപി ] അപനേകോ ഭീ [പരം ] പര [കുര്വന് ] കരതാ ഹൈ, [സഃ ] വഹ [അജ്ഞാനമയഃ ജീവഃ ] അജ്ഞാനമയ ജീവ [കര്മണാം ] കര്മോംകാ [കാരകഃ ] കര്താ [ഭവതി ] ഹോതാ ഹൈ .
ടീകാ : — യഹ ആത്മാ അജ്ഞാനസേ അപനാ ഔര പരകാ പരസ്പര ഭേദ (അന്തര) നഹീം ജാനതാ ഹോ തബ വഹ പരകോ അപനേരൂപ ഔര അപനേകോ പരരൂപ കരതാ ഹുആ, സ്വയം അജ്ഞാനമയ ഹോതാ ഹുആ, കര്മോംകാ കര്താ പ്രതിഭാസിത ഹോതാ ഹൈ . യഹ സ്പഷ്ടതാസേ സമഝാതേ ഹൈം : — ജൈസേ ശീത-ഉഷ്ണകാ അനുഭവ കരാനേമേം സമര്ഥ ഐസീ ശീത-ഉഷ്ണ പുദ്ഗലപരിണാമകീ അവസ്ഥാ പുദ്ഗലസേ അഭിന്നതാകേ കാരണ ആത്മാസേ സദാ ഹീ അത്യന്ത ഭിന്ന ഹൈ ഔര ഉസകേ നിമിത്തസേ ഹോനേവാലാ ഉസ പ്രകാരകാ അനുഭവ ആത്മാസേ അഭിന്നതാകേ കാരണ പുദ്ഗലസേ സദാ ഹീ അത്യന്ത ഭിന്ന ഹൈ, ഇസീപ്രകാര ഐസാ അനുഭവ കരാനേമേം സമര്ഥ ഐസീ രാഗദ്വേഷസുഖദുഃഖാദിരൂപ പുദ്ഗലപരിണാമകീ അവസ്ഥാ പുദ്ഗലസേ അഭിന്നതാകേ കാരണ ആത്മാസേ സദാ ഹീ അത്യന്ത ഭിന്ന ഹൈ ഔര