ഇത്യാദിവിധിനാ രാഗാദേഃ കര്മണഃ കര്താ പ്രതിഭാതി .
ഉസകേ നിമിത്തസേ ഹോനേവാലാ ഉസ പ്രകാരകാ അനുഭവ ആത്മാസേ അഭിന്നതാകേ കാരണ പുദ്ഗലസേ സദാ ഹീ അത്യന്ത ഭിന്ന ഹൈ . ജബ ആത്മാ അജ്ഞാനകേ കാരണ ഉസ രാഗദ്വേഷസുഖദുഃഖാദികാ ഔര ഉസകേ അനുഭവകാ പരസ്പര വിശേഷ നഹീം ജാനതാ ഹോ തബ ഏകത്വകേ അധ്യാസകേ കാരണ, ശീത-ഉഷ്ണകീ ഭാ തി (അര്ഥാത് ജൈസേ ശീത-ഉഷ്ണരൂപസേ ആത്മാകേ ദ്വാരാ പരിണമന കരനാ അശക്യ ഹൈ ഉസീ പ്രകാര), ജിനകേ രൂപമേം ആത്മാകേ ദ്വാരാ പരിണമന കരനാ അശക്യ ഹൈ ഐസേ രാഗദ്വേഷസുഖദുഃഖാദിരൂപ അജ്ഞാനാത്മാകേ ദ്വാരാ പരിണമിത ഹോതാ ഹുആ (അര്ഥാത് പരിണമിത ഹോനാ മാനതാ ഹുആ), ജ്ഞാനകാ അജ്ഞാനത്വ പ്രഗട കരതാ ഹുആ, സ്വയം അജ്ഞാനമയ ഹോതാ ഹുആ, ‘യഹ മൈം രാഗീ ഹൂ (അര്ഥാത് യഹ മൈം രാഗ കരതാ ഹൂ )’ ഇത്യാദി വിധിസേ രാഗാദി കര്മകാ കര്താ പ്രതിഭാസിത ഹോതാ ഹൈ
ഭാവാര്ഥ : — രാഗദ്വേഷസുഖദുഃഖാദി അവസ്ഥാ പുദ്ഗലകര്മകേ ഉദയകാ സ്വാദ ഹൈ; ഇസലിയേ വഹ, ശീത-ഉഷ്ണതാകീ ഭാ തി, പുദ്ഗലകര്മസേ അഭിന്ന ഹൈ ഔര ആത്മാസേ അത്യന്ത ഭിന്ന ഹൈ . അജ്ഞാനകേ കാരണ ആത്മാകോ ഉസകാ ഭേദജ്ഞാന ന ഹോനേസേ യഹ ജാനതാ ഹൈ കി യഹ സ്വാദ മേരാ ഹീ ഹൈ; ക്യോംകി ജ്ഞാനകീ സ്വച്ഛതാകേ കാരണ രാഗദ്വേഷാദികാ സ്വാദ, ശീത-ഉഷ്ണതാകീ ഭാ തി, ജ്ഞാനമേം പ്രതിബിമ്ബിത ഹോനേ പര, മാനോം ജ്ഞാന ഹീ രാഗദ്വേഷ ഹോ ഗയാ ഹോ ഇസപ്രകാര അജ്ഞാനീകോ ഭാസിത ഹോതാ ഹൈ . ഇസലിയേ വഹ യഹ മാനതാ ഹൈ കി ‘മൈം രാഗീ ഹൂ , മൈം ദ്വേഷീ ഹൂ , മൈം ക്രോധീ ഹൂ , മൈം മാനീ ഹൂ ’ ഇത്യാദി . ഇസപ്രകാര അജ്ഞാനീ ജീവ രാഗദ്വേഷാദികാ കര്താ ഹോതാ ഹൈ ..൯൨..
അബ യഹ ബതലാതേ ഹൈം കി ജ്ഞാനസേ കര്മ ഉത്പന്ന നഹീം ഹോതാ : —
ഗാഥാര്ഥ : — [പരമ് ] ജോ പരകോ [ആത്മാനമ് ] അപനേരൂപ [അകുര്വന് ] നഹീം കരതാ [ച ]
൧൬൮