ദവ്വഗുണസ്സ യ ആദാ ണ കുണദി പോഗ്ഗലമയമ്ഹി കമ്മമ്ഹി .
യഥാ ഖലു മൃണ്മയേ കലശേ കര്മണി മൃദ്ദ്രവ്യമൃദ്ഗുണയോഃ സ്വരസത ഏവ വര്തമാനേ ദ്രവ്യഗുണാന്തര- സംക്രമസ്യ വസ്തുസ്ഥിത്യൈവ നിഷിദ്ധത്വാദാത്മാനമാത്മഗുണം വാ നാധത്തേ സ കലശകാരഃ, ദ്രവ്യാന്തര- സംക്രമമന്തരേണാന്യസ്യ വസ്തുനഃ പരിണമയിതുമശക്യത്വാത് തദുഭയം തു തസ്മിന്നനാദധാനോ ന തത്ത്വതസ്തസ്യ കര്താ പ്രതിഭാതി, തഥാ പുദ്ഗലമയേ ജ്ഞാനാവരണാദൌ കര്മണി പുദ്ഗലദ്രവ്യപുദ്ഗലഗുണയോഃ സ്വരസത ഏവ വര്തമാനേ ദ്രവ്യഗുണാന്തരസംക്രമസ്യ വിധാതുമശക്യത്വാദാത്മദ്രവ്യമാത്മഗുണം വാത്മാ ന ഖല്വാധത്തേ;
ഗാഥാര്ഥ : — [ആത്മാ ] ആത്മാ [പുദ്ഗലമയേ കര്മണി ] പുദ്ഗലമയ കര്മമേ [ദ്രവ്യഗുണസ്യ ച ] ദ്രവ്യകോ തഥാ ഗുണകോ [ന കരോതി ] നഹീം കരതാ; [തസ്മിന് ] ഉസമേം [തദ് ഉഭയമ് ] ഉന ദോനോംകോ [അകുര്വന് ] ന കരതാ ഹുആ [സഃ ] വഹ [തസ്യ കര്താ ] ഉസകാ കര്താ [കഥം ] കൈസേ ഹോ സകതാ ഹൈ ?
ടീകാ : — ജൈസേ — മിട്ടീമയ ഘടരൂപീ കര്മ ജോ കി മിട്ടീരൂപീ ദ്രവ്യമേം ഔര മിട്ടീകേ ഗുണമേം നിജ രസസേ ഹീ വര്തതാ ഹൈ ഉസമേം കുമ്ഹാര അപനേകോ യാ അപനേ ഗുണകോ ഡാലതാ യാ മിലാതാ നഹീം ഹൈ, ക്യോംകി (കിസീ വസ്തുകാ) ദ്രവ്യാന്തര യാ ഗുണാന്തരരൂപമേം സംക്രമണ ഹോനേകാ വസ്തുസ്ഥിതിസേ ഹീ നിഷേധ ഹൈ; ദ്രവ്യാന്തരരൂപമേം (അന്യദ്രവ്യരൂപമേം) സംക്രമണ പ്രാപ്ത കിയേ ബിനാ അന്യ വസ്തുകോ പരിണമിത കരനാ അശക്യ ഹോനേസേ, അപനേ ദ്രവ്യ ഔര ഗുണ – ദോനോംകോ ഉസ ഘടരൂപീ കര്മമേം ന ഡാലതാ ഹുആ വഹ കുമ്ഹാര പരമാര്ഥസേ ഉസകാ കര്താ പ്രതിഭാസിത നഹീം ഹോതാ; ഇസീപ്രകാര — പുദ്ഗലമയ ജ്ഞാനാവരണാദി കര്മ ജോ കി പുദ്ഗലദ്രവ്യമേം ഔര പുദ്ഗലകേ ഗുണമേം നിജ രസസേ ഹീ വര്തതാ ഹൈ ഉസമേം ആത്മാ അപനേ ദ്രവ്യകോ യാ അപനേ ഗുണകോ വാസ്തവമേം ഡാലതാ യാ മിലാതാ നഹീം ഹൈ, ക്യോംകി (കിസീ വസ്തുകാ) ദ്രവ്യാന്തര യാ ഗുണാന്തരരൂപമേം സംക്രമണ ഹോനാ അശക്യ ഹൈ; ദ്രവ്യാന്തരരൂപമേം സംക്രമണ പ്രാപ്ത കിയേ ബിനാ അന്യ വസ്തുകോ
൧൮൬