കര്മതാമാപദ്യമാനസ്യ കര്തൃത്വമാപദ്യേത . സ തു ജ്ഞാനിനഃ സമ്യക്സ്വപരവിവേകേനാത്യന്തോദിതവിവിക്താത്മ- ഖ്യാതിത്വാത് ജ്ഞാനമയ ഏവ സ്യാത് . അജ്ഞാനിനഃ തു സമ്യക്സ്വപരവിവേകാഭാവേനാത്യന്തപ്രത്യസ്തമിത- വിവിക്താത്മഖ്യാതിത്വാദജ്ഞാനമയ ഏവ സ്യാത് . കിം ജ്ഞാനമയഭാവാത്കിമജ്ഞാനമയാദ്ഭവതീത്യാഹ — അണ്ണാണമഓ ഭാവോ അണാണിണോ കുണദി തേണ കമ്മാണി .
അജ്ഞാനിനോ ഹി സമ്യക്സ്വപരവിവേകാഭാവേനാത്യന്തപ്രത്യസ്തമിതവിവിക്താത്മഖ്യാതിത്വാദ്യസ്മാദജ്ഞാനമയ ഭാവകോ കരതാ ഹൈ ഉസ ഭാവകാ ഹീ — കര്മത്വകോ പ്രാപ്ത ഹുഏകാ ഹീ — കര്താ വഹ ഹോതാ ഹൈ (അര്ഥാത് വഹ ഭാവ ആത്മാകാ കര്മ ഹൈ ഔര ആത്മാ ഉസകാ കര്താ ഹൈ) . വഹ ഭാവ ജ്ഞാനീകോ ജ്ഞാനമയ ഹീ ഹൈ, ക്യോംകി ഉസേ സമ്യക് പ്രകാരസേ സ്വ-പരകേ വിവേകസേ (സര്വ പരദ്രവ്യഭാവോംസേ) ഭിന്ന ആത്മാകീ ഖ്യാതി അത്യന്ത ഉദയകോ പ്രാപ്ത ഹുഈ ഹൈ . ഔര വഹ ഭാവ അജ്ഞാനീകോ തോ അജ്ഞാനമയ ഹീ ഹൈ, ക്യോംകി ഉസേ സമ്യക് പ്രകാരസേ സ്വ-പരകാ വിവേക ന ഹോനേസേ ഭിന്ന ആത്മാകീ ഖ്യാതി അത്യന്ത അസ്ത ഹോ ഗഈ ഹൈ .
ഭാവാര്ഥ : — ജ്ഞാനീകോ തോ സ്വ-പരകാ ഭേദജ്ഞാന ഹുആ ഹൈ, ഇസലിയേ ഉസകേ അപനേ ജ്ഞാനമയ ഭാവകാ ഹീ കര്തൃത്വ ഹൈ; ഔര അജ്ഞാനീകോ സ്വ-പരകാ ഭേദജ്ഞാന നഹീം ഹൈ, ഇസലിയേ ഉസകേ അജ്ഞാനമയ ഭാവകാ ഹീ കര്തൃത്വ ഹൈ ..൧൨൬..
അബ യഹ കഹതേ ഹൈം കി ജ്ഞാനമയ ഭാവസേ ക്യാ ഹോതാ ഹൈ ഔര അജ്ഞാനമയ ഭാവസേ ക്യാ ഹോതാ ഹൈ : —
ഗാഥാര്ഥ : — [അജ്ഞാനിനഃ ] അജ്ഞാനീകേ [അജ്ഞാനമയഃ ] അജ്ഞാനമയ [ഭാവഃ ] ഭാവ ഹൈ, [തേന ] ഇസലിയേ അജ്ഞാനീ [കര്മാണി ] ക ര്മോംകോ [കരോതി ] ക രതാ ഹൈ, [ജ്ഞാനിനഃ തു ] ഔര ജ്ഞാനീകേ തോ [ജ്ഞാനമയഃ ] ജ്ഞാനമയ (ഭാവ) ഹൈ, [തസ്മാത് തു ] ഇസലിയേ ജ്ഞാനീ [കര്മാണി ] ക ര്മോംകോ [ന കരോതി ] നഹീം ക രതാ .
ടീകാ : — അജ്ഞാനീകേ, സമ്യക് പ്രകാരസേ സ്വ-പരകാ വിവേക ന ഹോനേകേ കാരണ ഭിന്ന