രാഗദ്വേഷാഭ്യാം സമമേകീഭൂയ പ്രവര്തിതാഹംകാരഃ സ്വയം കിലൈഷോഹം രജ്യേ രുഷ്യാമീതി രജ്യതേ രുഷ്യതി ച;
തസ്മാദജ്ഞാനമയഭാവാദജ്ഞാനീ പരൌ രാഗദ്വേഷാവാത്മാനം കുര്വന് കരോതി കര്മാണി .
ജ്ഞാനിനസ്തു സമ്യക്സ്വപരവിവേകേനാത്യന്തോദിതവിവിക്താത്മഖ്യാതിത്വാദ്യസ്മാത് ജ്ഞാനമയ ഏവ ഭാവഃ സ്യാത്, തസ്മിംസ്തു സതി സ്വപരയോര്നാനാത്വവിജ്ഞാനേന ജ്ഞാനമാത്രേ സ്വസ്മിന്സുനിവിഷ്ടഃ പരാഭ്യാം രാഗദ്വേഷാഭ്യാം പൃഥഗ്ഭൂതതയാ സ്വരസത ഏവ നിവൃത്താഹംകാരഃ സ്വയം കില കേവലം ജാനാത്യേവ, ന രജ്യതേ, ന ച രുഷ്യതി, തസ്മാത് ജ്ഞാനമയഭാവാത് ജ്ഞാനീ പരൌ രാഗദ്വേഷാവാത്മാനമകുര്വന്ന കരോതി കര്മാണി . ആത്മാകീ ഖ്യാതി അത്യന്ത അസ്ത ഹോ ഗഈ ഹോനേസേ, അജ്ഞാനമയ ഭാവ ഹീ ഹോതാ ഹൈ, ഔര ഉസകേ ഹോനേസേ, സ്വ-പരകേ ഏകത്വകേ അധ്യാസകേ കാരണ ജ്ഞാനമാത്ര ഐസേ നിജമേംസേ (ആത്മസ്വരൂപമേംസേ) ഭ്രഷ്ട ഹുആ, പര ഐസേ രാഗദ്വേഷകേ സാഥ ഏക ഹോകര ജിസകേ അഹംകാര പ്രവര്ത രഹാ ഹൈ ഐസാ സ്വയം ‘യഹ മൈം വാസ്തവമേം രാഗീ ഹൂ , ദ്വേഷീ ഹൂ (അര്ഥാത് യഹ മൈം രാഗ കരതാ ഹൂ , ദ്വേഷ കരതാ ഹൂ )’ ഇസപ്രകാര (മാനതാ ഹുആ) രാഗീ ഔര ദ്വേഷീ ഹോതാ ഹൈ; ഇസലിയേ അജ്ഞാനമയ ഭാവകേ കാരണ അജ്ഞാനീ അപനേകോ പര ഐസേ രാഗദ്വേഷരൂപ കരതാ ഹുആ കര്മോംകോ കരതാ ഹൈ
ജ്ഞാനീകേ തോ, സമ്യക് പ്രകാരസേ സ്വപരവിവേകകേ ദ്വാരാ ഭിന്ന ആത്മാകീ ഖ്യാതി അത്യന്ത ഉദയകോ പ്രാപ്ത ഹുഈ ഹോനേസേ, ജ്ഞാനമയ ഭാവ ഹീ ഹോതാ ഹൈ, ഔര ഉസകേ ഹോനേസേ, സ്വ-പരകേ ഭിന്നത്വകേ വിജ്ഞാനകേ കാരണ ജ്ഞാനമാത്ര ഐസേ നിജമേം സുനിവിഷ്ട (സമ്യക് പ്രകാരസേ സ്ഥിത) ഹുആ, പര ഐസേ രാഗദ്വേഷസേ പൃഥഗ്ഭൂതതാകേ (ഭിന്നത്വകേ) കാരണ നിജരസസേ ഹീ ജിസകേ അഹംകാര നിവൃത്ത ഹുആ ഹൈ ഐസാ സ്വയം വാസ്തവമേം മാത്ര ജാനതാ ഹീ ഹൈ, രാഗീ ഔര ദ്വേഷീ നഹീം ഹോതാ (അര്ഥാത് രാഗദ്വേഷ നഹീം കരതാ); ഇസലിയേ ജ്ഞാനമയ ഭാവകേ കാരണ ജ്ഞാനീ അപനേകോ പര ഐസേ രാഗദ്വേഷരൂപ ന കരതാ ഹുആ കര്മോംകോ നഹീം കരതാ
ഭാവാര്ഥ : — ഇസ ആത്മാകേ ക്രോധാദിക മോഹനീയ കര്മകീ പ്രകൃതികാ (അര്ഥാത് രാഗദ്വേഷകാ) ഉദയ ആനേ പര, അപനേ ഉപയോഗമേം ഉസകാ രാഗദ്വേഷരൂപ മലിന സ്വാദ ആതാ ഹൈ . അജ്ഞാനീകേ സ്വ-പരകാ ഭേദജ്ഞാന ന ഹോനേസേ വഹ യഹ മാനതാ ഹൈ കി ‘‘യഹ രാഗദ്വേഷരൂപ മലിന ഉപയോഗ ഹീ മേരാ സ്വരൂപ ഹൈ — വഹീ മൈം ഹൂ ’’ . ഇസപ്രകാര രാഗദ്വേഷമേം അഹംബുദ്ധി കരതാ ഹുആ അജ്ഞാനീ അപനേകോ രാഗീദ്വേഷീ കരതാ ഹൈ; ഇസലിയേ വഹ കര്മോംകോ കരതാ ഹൈ . ഇസപ്രകാര അജ്ഞാനമയ ഭാവസേ കര്മബന്ധ ഹോതാ ഹൈ .
ജ്ഞാനീകേ ഭേദജ്ഞാന ഹോനേസേ വഹ ഐസാ ജാനതാ ഹൈ കി ‘‘ജ്ഞാനമാത്ര ശുദ്ധ ഉപയോഗ ഹൈ വഹീ മേരാ സ്വരൂപ ഹൈ — വഹീ മൈം ഹൂ ; രാഗദ്വേഷ കര്മോംകാ രസ ഹൈ, വഹ മേരാ സ്വരൂപ നഹീം ഹൈ’’ . ഇസപ്രകാര രാഗദ്വേഷമേം അഹംബുദ്ധി ന കരതാ ഹുആ ജ്ഞാനീ അപനേകോ രാഗീദ്വേഷീ നഹീം കരതാ, കേവല ജ്ഞാതാ ഹീ രഹതാ ഹൈ; ഇസലിയേ
൨൦൪