ശുഭാശുഭജീവപരിണാമനിമിത്തത്വേ സതി കാരണഭേദാത്, ശുഭാശുഭപുദ്ഗലപരിണാമമയത്വേ സതി സ്വഭാവഭേദാത്, ശുഭാശുഭഫലപാകത്വേ സത്യനുഭവഭേദാത്, ശുഭാശുഭമോക്ഷബന്ധമാര്ഗാശ്രിതത്വേ സത്യാശ്രയ- ഭേദാത് ചൈകമപി കര്മ കിംചിച്ഛുഭം കിംചിദശുഭമിതി കേഷാംചിത്കില പക്ഷഃ . സ തു സപ്രതിപക്ഷഃ . തഥാ ഹി — ശുഭോശുഭോ വാ ജീവപരിണാമഃ കേവലാജ്ഞാനമയത്വാദേകഃ, തദേകത്വേ സതി കാരണാഭേദാദേകം കര്മ . ശുഭോശുഭോ വാ പുദ്ഗലപരിണാമഃ കേവലപുദ്ഗലമയത്വാദേകഃ, തദേകത്വേ സതി സ്വഭാവാഭേദാദേകം കര്മ . ശുഭോശുഭോ വാ ഫലപാകഃ കേവലപുദ്ഗലമയത്വാദേകഃ, തദേകത്വേ സത്യനുഭാവാഭേദാദേകം കര്മ . ശുഭാശുഭൌ
ഗാഥാര്ഥ : — [അശുഭം ക ര്മ ] അശുഭ ക ര്മ [കു ശീലം ] കുശീല ഹൈ ( – ബുരാ ഹൈ) [അപി ച ] ഔര [ശുഭക ര്മ ] ശുഭ ക ര്മ [സുശീലമ് ] സുശീല ഹൈ ( – അച്ഛാ ഹൈ) ഐസാ [ജാനീഥ ] തുമ ജാനതേ ഹോ! [തത് ] (കി ന്തു) വഹ [സുശീലം ] സുശീല [ക ഥം ] കൈസേ [ഭവതി ] ഹോ സകതാ ഹൈ [യത് ] ജോ [സംസാരം ] (ജീവകോ) സംസാരമേം [പ്രവേശയതി ] പ്രവേശ ക രാതാ ഹൈ ?
ടീകാ : — കിസീ കര്മമേം ശുഭ ജീവപരിണാമ നിമിത്ത ഹോനേസേ കിസീമേം അശുഭ ജീവപരിണാമ നിമിത്ത ഹോനേസേ കര്മകേ കാരണോംമേം ഭേദ ഹോതാ ഹൈ; കോഈ കര്മ ശുഭ പുദ്ഗലപരിണാമമയ ഔര കോഈ അശുഭ പുദ്ഗലപരിണാമമയ ഹോനേസേ കര്മകേ സ്വഭാവമേം ഭേദ ഹോതാ ഹൈ; കിസീ കര്മകാ ശുഭ ഫലരൂപ ഔര കിസീകാ അശുഭ ഫലരൂപ വിപാക ഹോനേസേ കര്മകേ അനുഭവമേം ( – സ്വാദമേം) ഭേദ ഹോതാ ഹൈ; കോഈ കര്മ ശുഭ ( – അച്ഛേ) ഐസേ മോക്ഷമാര്ഗകേ ആശ്രിത ഹോനേസേ ഔര കോഈ കര്മ അശുഭ ( – ബുരേ) ഐസേ ബന്ധമാര്ഗകേ ആശ്രിത ഹോനേസേ കര്മകേ ആശ്രയമേം ഭേദ ഹോതാ ഹൈ . (ഇസലിയേ) യദ്യപി (വാസ്തവമേം) കര്മ ഏക ഹീ ഹൈ തഥാപി കഈ ലോഗോംകാ ഐസാ പക്ഷ ഹൈ കി കോഈ കര്മ ശുഭ ഹൈ ഔര കോഈ അശുഭ ഹൈ . പരന്തു വഹ (പക്ഷ) പ്രതിപക്ഷ സഹിത ഹൈ . വഹ പ്രതിപക്ഷ (അര്ഥാത് വ്യവഹാരപക്ഷകാ നിഷേധ കരനേവാലാ നിശ്ചയപക്ഷ) ഇസപ്രകാര ഹൈ : —
ശുഭ യാ അശുഭ ജീവപരിണാമ കേവല അജ്ഞാനമയ ഹോനേസേ ഏക ഹൈ; ഔര ഉസകേ ഏക ഹോനേസേ കര്മകേ കാരണമേം ഭേദ നഹീം ഹോതാ; ഇസിലയേ കര്മ ഏക ഹീ ഹൈ . ശുഭ യാ അശുഭ പുദ്ഗലപരിണാമ കേവല പുദ്ഗലമയ ഹോനേസേ ഏക ഹൈ; ഉസകേ ഏക ഹോനേസേ കര്മകേ സ്വഭാവമേം ഭേദ നഹീം ഹോതാ; ഇസിലയേ കര്മ ഏക ഹീ ഹൈ . ശുഭ യാ അശുഭ ഫലരൂപ ഹോനേവാലാ വിപാക കേവല പുദ്ഗലമയ ഹോനേസേ ഏക ഹീ ഹൈ; ഉസകേ ഏക ഹോനേസേ കര്മകേ അനുഭവമേം ( – സ്വാദമേം) ഭേദ നഹീം ഹോതാ; ഇസലിയേ കര്മ ഏക ഹീ ഹൈ . ശുഭ ( – അച്ഛാ) ഐസാ മോക്ഷമാര്ഗ തോ കേവല ജീവമയ ഹൈ ഔര അശുഭ ( – ബുരാ) ഐസാ ബന്ധമാര്ഗ തോ കേവല പുദ്ഗലമയ ഹൈ, ഇസലിയേ വേ അനേക ( – ഭിന്ന ഭിന്ന, ദോ) ഹൈ; ഔര ഉനകേ അനേക ഹോനേ പര ഭീ കര്മ തോ