ജ്ഞാനമേവ മോക്ഷസ്യ കാരണം വിഹിതം, പരമാര്ഥഭൂതജ്ഞാനശൂന്യസ്യാജ്ഞാനകൃതയോര്വ്രതതപഃകര്മണോഃ ബന്ധഹേതുത്വാദ്ബാലവ്യപദേശേന പ്രതിഷിദ്ധത്വേ സതി തസ്യൈവ മോക്ഷഹേതുത്വാത് . ഹോനേസേ കേവലീ ഹൈ, കേവല മനനമാത്ര (ജ്ഞാനമാത്ര) ഭാവസ്വരൂപ ഹോനേസേ മുനി ഹൈ, സ്വയം ഹീ ജ്ഞാനസ്വരൂപ ഹോനേസേ ജ്ഞാനീ ഹൈ, ‘സ്വ’കാ ഭവനമാത്രസ്വരൂപ ഹോനേസേ സ്വഭാവ ഹൈ അഥവാ സ്വതഃ ചൈതന്യകാ ❃
ഇസപ്രകാര ശബ്ദഭേദ ഹോനേ പര ഭീ വസ്തുഭേദ നഹീം ഹൈ (യദ്യപി നാമ ഭിന്ന-ഭിന്ന ഹൈം തഥാപി വസ്തു ഏക ഹീ ഹൈ) .
ഭാവാര്ഥ : — മോക്ഷകാ ഉപാദാന തോ ആത്മാ ഹീ ഹൈ . ഔര പരമാര്ഥസേ ആത്മാകാ ജ്ഞാനസ്വഭാവ ഹൈ; ജോ ജ്ഞാന ഹൈ സോ ആത്മാ ഹൈ ഔര ആത്മാ ഹൈ സോ ജ്ഞാന ഹൈ . ഇസലിയേ ജ്ഞാനകോ ഹീ മോക്ഷകാ കാരണ കഹനാ യോഗ്യ ഹൈ ..൧൫൧..
അബ, യഹ ബതലാതേ ഹൈം കി ആഗമമേം ഭീ ജ്ഞാനകോ ഹീ മോക്ഷകാ കാരണ കഹാ ഹൈ : —
ഗാഥാര്ഥ : — [പരമാര്ഥേ തു ] പരമാര്ഥമേം [അസ്ഥിതഃ ] അസ്ഥിത [യഃ ] ജോ ജീവ [തപഃ ക രോതി ] തപ ക രതാ ഹൈ [ച ] ഔര [വ്രതം ധാരയതി ] വ്രത ധാരണ ക രതാ ഹൈ, [തത്സര്വം ] ഉസകേ ഉന സബ തപ ഔര വ്രതകോ [സര്വജ്ഞാഃ ] സര്വജ്ഞദേവ [ബാലതപഃ ] ബാലതപ ഔര [ബാലവ്രതം ] ബാലവ്രത [ബ്രുവന്തി ] ക ഹതേ ഹൈം .
ടീകാ : — ആഗമമേം ഭീ ജ്ഞാനകോ ഹീ മോക്ഷകാ കാരണ കഹാ ഹൈ (ഐസാ സിദ്ധ ഹോതാ ഹൈ); ക്യോംകി ജോ ജീവ പരമാര്ഥഭൂത ജ്ഞാനസേ രഹിത ഹൈ ഉസകേ, അജ്ഞാനപൂര്വക കിയേ ഗയേ വ്രത, തപ ആദി കര്മ ബന്ധകേ ❃ ഭവന = ഹോനാ