മഗ്നാ ജ്ഞാനനയൈഷിണോപി യദതിസ്വച്ഛന്ദമന്ദോദ്യമാഃ .
യേ കുര്വന്തി ന കര്മ ജാതു ന വശം യാന്തി പ്രമാദസ്യ ച ..൧൧൧..
ഹൈ; ഉസകേ ഏകത്രിത രഹനേമേം കോഈ ഭീ ക്ഷതി യാ വിരോധ നഹീം ഹൈ . [കി ന്തു ] കിന്തു [അത്ര അപി ] യഹാ ഇതനാ വിശേഷ ജാനനാ ചാഹിയേ കി ആത്മാമേം [അവശതഃ യത് ക ര്മ സമുല്ലസതി ] അവശപനേം ജോ ക ര്മ പ്രഗട ഹോതാ ഹൈ [തത് ബന്ധായ ] വഹ തോ ബംധകാ കാരണ ഹൈ, ഔര [മോക്ഷായ ] മോക്ഷകാ കാരണ തോ, [ഏക മ് ഏവ പരമം ജ്ഞാനം സ്ഥിതമ് ] ജോ ഏക പരമ ജ്ഞാന ഹൈ വഹ ഏക ഹീ ഹൈ — [സ്വതഃ വിമുക്തം ] ജോ കി സ്വതഃ വിമുക്ത ഹൈ (അര്ഥാത് തീനോംകാല പരദ്രഡ്ഡവ്യ-ഭാവോംസേ ഭിന്ന ഹൈ) .
ഭാവാര്ഥ : — ജബ തക യഥാഖ്യാത ചാരിത്ര നഹീം ഹോതാ തബ തക സമ്യഗ്ദൃഷ്ടികേ ദോ ധാരാഏ രഹതീ ഹൈം, — ശുഭാശുഭ കര്മധാരാ ഔര ജ്ഞാനധാരാ . ഉന ദോനോംകേ ഏക സാഥ രഹനേമേം കോഈ ഭീ വിരോധ നഹീം ഹൈ . (ജൈസേ മിഥ്യാജ്ഞാന ഔര സമ്യഗ്ജ്ഞാനകേ പരസ്പര വിരോധ ഹൈ വൈസേ കര്മസാമാന്യ ഔര ജ്ഞാനകേ വിരോധ നഹീം ഹൈ .) ഐസീ സ്ഥിതിമേം കര്മ അപനാ കാര്യ കരതാ ഹൈ ഔര ജ്ഞാന അപനാ കാര്യ കരതാ ഹൈ . ജിതനേ അംശമേം ശുഭാശുഭ കര്മധാരാ ഹൈ ഉതനേ അംശമേം കര്മബന്ധ ഹോതാ ഹൈ ഔര ജിതനേ അംശമേം ജ്ഞാനധാരാ ഹൈ ഉതനേ അംശമേം കര്മകാ നാശ ഹോതാ ഹൈ . വിഷയ-കഷായകേ വികല്പ യാ വ്രത-നിയമകേ വികല്പ — അഥവാ ശുദ്ധ സ്വരൂപകാ വിചാര തക ഭീ — കര്മബന്ധകാ കാരണ ഹൈ; ശുദ്ധ പരിണതിരൂപ ജ്ഞാനധാരാ ഹീ മോക്ഷകാ കാരണ ഹൈ .൧൧൦.
അബ കര്മ ഔര ജ്ഞാനകാ നയവിഭാഗ ബതലാതേ ഹൈം : —
ശ്ലോകാര്ഥ : — [ക ര്മനയാവലമ്ബനപരാഃ മഗ്നാഃ ] ക ര്മനയകേ ആലമ്ബനമേം തത്പര (അര്ഥാത് (ക ര്മനയകേ പക്ഷപാതീ) പുരുഷ ഡൂബേ ഹുഏ ഹൈം, [യത് ] ക്യോംകി [ജ്ഞാനം ന ജാനന്തി ] വേ ജ്ഞാനകോ നഹീം ജാനതേ . [ജ്ഞാനനയ-ഏഷിണഃ അപി മഗ്നാഃ ] ജ്ഞാനനയകേ ഇച്ഛുക (പക്ഷപാതീ) പുരുഷ ഭീ ഡൂബേ ഹുഏ ഹൈം, [യത് ] ക്യോംകി [അതിസ്വച്ഛന്ദമന്ദ-ഉദ്യമാഃ ] വേ സ്വച്ഛംദതാസേ അത്യന്ത മന്ദ-ഉദ്യമീ ഹൈം ( – വേ സ്വരൂപപ്രാപ്തികാ പുരുഷാര്ഥ നഹീം ക രതേ, പ്രമാദീ ഹൈം ഔര വിഷയക ഷായമേം വര്തതേ ഹൈം) . [തേ വിശ്വസ്യ ഉപരി തരന്തി ] വേ ജീവ വിശ്വകേ ഊ പര തൈരതേ ഹൈം [യേ സ്വയം സതതം ജ്ഞാനം ഭവന്തഃ ക ര്മ ന കു ര്വന്തി ] ജോ കി സ്വയം നിരന്തര ജ്ഞാനരൂപ ഹോതേ ഹുഏ – പരിണമതേ ഹുഏ ക ര്മ നഹീം കരതേ [ച ] ഔര [ജാതു പ്രമാദസ്യ വശം ന യാന്തി ] ക ഭീ ഭീ പ്രമാദവശ ഭീ നഹീം ഹോതേ ( – സ്വരൂപമേം ഉദ്യമീ രഹതേ ഹൈം) .
ഭാവാര്ഥ : — യഹാ സര്വഥാ ഏകാന്ത അഭിപ്രായകാ നിഷേധ കിയാ ഹൈ, ക്യോംകി സര്വഥാ ഏകാന്ത അഭിപ്രായ ഹീ മിഥ്യാത്വ ഹൈ .
൨൫൮