യതോ ഹി ജ്ഞാനിനോ ജ്ഞാനമയൈര്ഭാവൈരജ്ഞാനമയാ ഭാവാഃ പരസ്പരവിരോധിനോവശ്യമേവ നിരുധ്യന്തേ; തതോജ്ഞാനമയാനാം ഭാവാനാമ് രാഗദ്വേഷമോഹാനാം ആസ്രവഭൂതാനാം നിരോധാത് ജ്ഞാനിനോ ഭവത്യേവ ആസ്രവനിരോധഃ . അതോ ജ്ഞാനീ നാസ്രവനിമിത്താനി പുദ്ഗലകര്മാണി ബഘ്നാതി, നിത്യമേവാകര്തൃത്വാത് താനി നവാനി ന ബധ്നന് സദവസ്ഥാനി പൂര്വബദ്ധാനി ജ്ഞാനസ്വഭാവത്വാത് കേവലമേവ ജാനാതി . ഐസാ ബന്ധ [നാസ്തി ] നഹീം ഹൈ, [ആസ്രവനിരോധഃ ] (ക്യോംകി) ആസ്രവകാ (ഭാവാസ്രവകാ) നിരോധ ഹൈ; [താനി ] നവീന ക ര്മോംകോ [അബധ്നന് ] നഹീം ബാ ധതാ [സഃ ] വഹ, [സന്തി ] സത്താമേം രഹേ ഹുഏ [പൂര്വനിബദ്ധാനി ] പൂര്വബദ്ധ കര്മോംകോ [ജാനാതി ] ജാനതാ ഹീ ഹൈ .
ടീകാ : — വാസ്തവമേം ജ്ഞാനീകേ ജ്ഞാനമയ ഭാവോംസേ അജ്ഞാനമയ ഭാവ അവശ്യ ഹീ നിരുദ്ധ – അഭാവരൂപ ഹോതേ ഹൈം, ക്യോംകി പരസ്പര വിരോധീ ഭാവ ഏകസാഥ നഹീം രഹ സകതേ; ഇസലിയേ അജ്ഞാനമയ ഭാവരൂപ രാഗ-ദ്വേഷ-മോഹ ജോ കി ആസ്രവഭൂത (ആസ്രവസ്വരൂപ) ഹൈം ഉനകാ നിരോധ ഹോനേസേ, ജ്ഞാനീകേ ആസ്രവകാ നിരോധ ഹോതാ ഹീ ഹൈ . ഇസലിയേ ജ്ഞാനീ, ആസ്രവ ജിനകാ നിമിത്ത ഹൈ ഐസേ (ജ്ഞാനാവരണാദി) പുദ്ഗലകര്മോംകോ നഹീം ബാ ധതാ, — സദാ അകര്തൃത്വ ഹോനേസേ നവീന കര്മോംകോ ന ബാ ധതാ ഹുആ സത്താമേം രഹേ ഹുഏ പൂര്വബദ്ധ കര്മോംകോ, സ്വയം ജ്ഞാനസ്വഭാവവാന് ഹോനേസേ, മാത്ര ജാനതാ ഹീ ഹൈ . (ജ്ഞാനീകാ ജ്ഞാന ഹീ സ്വഭാവ ഹൈ, കര്തൃത്വ നഹീം; യദി കര്തൃത്വ ഹോ തോ കര്മകോ ബാ ധേ, ജ്ഞാതൃത്വ ഹോനേസേ കര്മബന്ധ നഹീം കരതാ .)
ഭാവാര്ഥ : — ജ്ഞാനീകേ അജ്ഞാനമയ ഭാവ നഹീം ഹോതേ, ഔര അജ്ഞാനമയ ഭാവ ന ഹോനേസേ (അജ്ഞാനമയ) രാഗദ്വേഷമോഹ അര്ഥാത് ആസ്രവ നഹീം ഹോതേ ഔര ആസ്രവ ന ഹോനേസേ നവീന ബന്ധ നഹീം ഹോതാ . ഇസപ്രകാര ജ്ഞാനീ സദാ ഹീ അകര്താ ഹോനേസേ നവീന കര്മ നഹീം ബാ ധതാ ഔര ജോ പൂര്വബദ്ധ കര്മ സത്താമേം വിദ്യമാന ഹൈം ഉനകാ മാത്ര ജ്ഞാതാ ഹീ രഹതാ ഹൈ .
അവിരതസമ്യഗ്ദൃഷ്ടികേ ഭീ അജ്ഞാനമയ രാഗദ്വേഷമോഹ നഹീം ഹോതാ . ജോ മിഥ്യാത്വ സഹിത രാഗാദി ഹോതാ ഹൈ വഹീ അജ്ഞാനകേ പക്ഷമേം മാനാ ജാതാ ഹൈ, സമ്യക്ത്വ സഹിത രാഗാദിക അജ്ഞാനകേ പക്ഷമേം നഹീം ഹൈ . സമ്യഗ്ദൃഷ്ടികേ സദാ ജ്ഞാനമയ പരിണമന ഹീ ഹോതാ ഹൈ . ഉസകോ ചാരിത്രമോഹകേ ഉദയകീ ബലവത്താസേ ജോ രാഗാദി ഹോതേ ഹൈം ഉസകാ സ്വാമിത്വ ഉസകേ നഹീം ഹൈ; വഹ രാഗാദികോ രോഗ സമാന ജാനകര പ്രവര്തതാ ഹൈ ഔര അപനീ ശക്തികേ അനുസാര ഉന്ഹേം കാടതാ ജാതാ ഹൈ . ഇസലിയേ ജ്ഞാനീകേ ജോ രാഗാദി ഹോതേ ഹൈം വഹ വിദ്യമാന ഹോനേ പര ഭീ അവിദ്യമാന ജൈസേ ഹീ ഹൈം; വഹ ആഗാമീ സാമാന്യ സംസാരകാ ബന്ധ നഹീം കരതാ, മാത്ര അല്പ സ്ഥിതി-അനുഭാഗവാലാ ബന്ധ കരതാ ഹൈ . ഐസേ അല്പ ബന്ധകോ യഹാ നഹീം ഗിനാ ഹൈ ..൧൬൬..
ഇസപ്രകാര ജ്ഞാനീകേ ആസ്രവ ന ഹോനേസേ ബന്ധ നഹീം ഹോതാ .
൨൬൪