ഇതി ആസ്രവോ നിഷ്ക്രാന്തഃ .
ഇതി ശ്രീമദമൃതചന്ദ്രസൂരിവിരചിതായാം സമയസാരവ്യാഖ്യായാമാത്മഖ്യാതൌ ആസ്രവപ്രരൂപകഃ ചതുര്ഥോങ്കഃ .. അന്താത് ] ലോക കേ അന്ത തകകേ [സര്വഭാവാന് ] സര്വ ഭാവോംകോ [പ്ലാവയത് ] വ്യാപ്ത ക ര ദേതാ ഹൈ അര്ഥാത് സര്വ പദാര്ഥോംകോ ജാനതാ ഹൈ, [അചലമ് ] വഹ ജ്ഞാന പ്രഗട ഹുആ തഭീസേ സദാകാല അചല ഹൈ അര്ഥാത് പ്രഗട ഹോനേകേ പശ്ചാത് സദാ ജ്യോംകാ ത്യോം ഹീ ബനാ രഹതാ ഹൈ — ചലായമാന നഹീം ഹോതാ, ഔര [അതുലം ] വഹ ജ്ഞാന അതുല ഹൈ അര്ഥാത് ഉസകേ സമാന ദൂസരാ കോഈ നഹീം ഹൈ .
ഭാവാര്ഥ : — ജോ പുരുഷ അംതരംഗമേം ചൈതന്യമാത്ര പരമ വസ്തുകോ ദേഖതാ ഹൈ ഔര ശുദ്ധനയകേ ആലമ്ബന ദ്വാരാ ഉസമേം ഏകാഗ്ര ഹോതാ ജാതാ ഹൈ ഉസ പുരുഷകോ, തത്കാല സര്വ രാഗാദിക ആസ്രവഭാവോംകാ സര്വഥാ അഭാവ ഹോകര, സര്വ അതീത, അനാഗത ഔര വര്തമാന പദാര്ഥോംകോ ജാനനേവാലാ നിശ്ചല, അതുല കേവലജ്ഞാന പ്രഗട ഹോതാ ഹൈ . വഹ ജ്ഞാന സബസേ മഹാന ഹൈ . ഉസകേ സമാന ദൂസരാ കോഈ നഹീം ഹൈ .൧൨൪.
ടീകാ : — ഇസപ്രകാര ആസ്രവ (രംഗഭൂമിമേംസേ) ബാഹര നികല ഗയാ .
ഭാവാര്ഥ : — രംഗഭൂമിമേം ആസ്രവകാ സ്വാ ഗ ആയാ ഥാ ഉസേ ജ്ഞാനനേ ഉസകേ യഥാര്ഥ സ്വരൂപമേം ജാന ലിയാ, ഇസലിയേ വഹ ബാഹര നികല ഗയാ .
രാഗ വിരോധ വിമോഹ വിഭാവ അജ്ഞാനമയീ യഹ ഭാവ ജതായേ;
ജേ മുനിരാജ കരൈം ഇനി പാല സുരിദ്ധി സമാജ ലയേ സിവ ഥായേ,
കായ നവായ നമൂ ചിത ലായ കഹൂ ജയ പായ ലഹൂ മന ഭായേ .
ഇസപ്രകാര ശ്രീ സമയസാരകീ (ശ്രീമദ്ഭഗവത്കുന്ദകുന്ദാചാര്യദേവപ്രണീത ശ്രീ സമയസാര പരമാഗമകീ) ശ്രീമദ് അമൃതചന്ദ്രാചാര്യദേവവിരചിത ആത്മഖ്യാതി നാമക ടീകാമേം ആസ്രവകാ പ്രരൂപക ചൌഥാ അംക സമാപ്ത ഹുആ .
൨൮൪സമയസാര