പരസ്പരമത്യന്തം സ്വരൂപവൈപരീത്യേന പരമാര്ഥാധാരാധേയസമ്ബന്ധശൂന്യത്വാത് . ന ച യഥാ ജ്ഞാനസ്യ ജാനത്താ സ്വരൂപം തഥാ ക്രുധ്യത്താദിരപി, ക്രോധാദീനാം ച യഥാ ക്രുധ്യത്താദി സ്വരൂപം തഥാ ജാനത്താപി ക ഥംചനാപി വ്യവസ്ഥാപയിതും ശക്യേത, ജാനത്തായാഃ ക്രുധ്യത്താദേശ്ച സ്വഭാവഭേദേനോദ്ഭാസമാനത്വാത് സ്വഭാവഭേദാച്ച വസ്തുഭേദ ഏവ ഇതി നാസ്തി ജ്ഞാനാജ്ഞാനയോരാധാരാധേയത്വമ് . കിംച യദാ കിലൈകമേവാകാശം സ്വബുദ്ധിമധിരോപ്യാധാരാധേയഭാവോ വിഭാവ്യതേ തദാ ശേഷദ്രവ്യാന്തരാധിരോപനിരോധാദേവ ബുദ്ധേര്ന ഭിന്നാധികരണാപേക്ഷാ പ്രഭവതി . തദപ്രഭവേ ചൈകമാകാശമേവൈകസ്മിന്നാകാശ ഏവ പ്രതിഷ്ഠിതം വിഭാവയതോ ന പരാധാരാധേയത്വം പ്രതിഭാതി . ഏവം യദൈകമേവ ജ്ഞാനം സ്വബുദ്ധിമധിരോപ്യാധാരാധേയഭാവോ വിഭാവ്യതേ തദാ ശേഷദ്രവ്യാന്തരാധിരോപനിരോധാദേവ ബുദ്ധേര്ന ഭിന്നാധികരണാപേക്ഷാ പ്രഭവതി . തദപ്രഭവേ ചൈകം ജ്ഞാനമേവൈകസ്മിന് ജ്ഞാന ഏവ പ്രതിഷ്ഠിതം വിഭാവയതോ ന പരാധാരാധേയത്വം പ്രതിഭാതി . തതോ ജ്ഞാനമേവ ജ്ഞാനേ ഏവ, ക്രോധാദയ ഏവ ക്രോധാദിഷ്വേവേതി സാധു സിദ്ധം ഭേദവിജ്ഞാനമ് . വിരുദ്ധ ഹോനേസേ) ഉനകേ പരമാര്ഥഭൂത ആധാരആധേയസമ്ബന്ധ നഹീം ഹൈ . ഔര ജൈസേ ജ്ഞാനകാ സ്വരൂപ ജാനനക്രിയാ ഹൈ ഉസീപ്രകാര (ജ്ഞാനകാ സ്വരൂപ) ക്രോധാദിക്രിയാ ഭീ ഹോ, അഥവാ ജൈസേ ക്രോധാദികാ സ്വരൂപ ക്രോധാദിക്രിയാ ഹൈ ഉസീപ്രകാര (ക്രോധാദികാ സ്വരൂപ) ജാനനക്രിയാ ഭീ ഹോ ഐസാ കിസീ ഭീ പ്രകാരസേ സ്ഥാപിത നഹീം കിയാ ജാ സകതാ; ക്യോംകി ജാനനക്രിയാ ഔര ക്രോധാദിക്രിയാ ഭിന്ന-ഭിന്ന സ്വഭാവസേ പ്രകാശിത ഹോതീ ഹൈം ഔര ഇസ ഭാ തി സ്വഭാവോംകേ ഭിന്ന ഹോനേസേ വസ്തുഏ ഭിന്ന ഹീ ഹൈം . ഇസപ്രകാര ജ്ഞാന തഥാ അജ്ഞാനമേം (ക്രോധാദികമേം) ആധാരാധേയത്വ നഹീം ഹൈ .

ഇസീകോ വിശേഷ സമഝാതേ ഹൈം : — ജബ ഏക ഹീ ആകാശകോ അപനീ ബുദ്ധിമേം സ്ഥാപിത കരകേ (ആകാശകേ) ആധാരആധേയഭാവകാ വിചാര കിയാ ജാതാ ഹൈ തബ ആകാശകോ ശേഷ അന്യ ദ്രവ്യോംമേം ആരോപിത കരനേകാ നിരോധ ഹോനേസേ (അര്ഥാത് അന്യ ദ്രവ്യോംമേം സ്ഥാപിത കരനാ അശക്യ ഹോനേസേ) ബുദ്ധിമേം ഭിന്ന ആധാരകീ അപേക്ഷാ ❃

ആകാശമേം ഹീ പ്രതിഷ്ഠിത ഹൈ’ യഹ ഭലീഭാ തി സമഝ ലിയാ ജാതാ ഹൈ ഔര ഇസലിയേ ഐസാ സമഝ ലേനേവാലേകോ പര-ആധാരാധേയത്വ ഭാസിത നഹീം ഹോതാ . ഇസപ്രകാര ജബ ഏക ഹീ ജ്ഞാനകോ അപനീ ബുദ്ധിമേം സ്ഥാപിത കരകേ (ജ്ഞാനകേ) ആധാരആധേയഭാവകാ വിചാര കിയാ ജായേ തബ ജ്ഞാനകോ ശേഷ അന്യ ദ്രവ്യോംമേം ആരോപിത കരനേകാ നിരോധ ഹീ ഹോനേസേ ബുദ്ധിമേം ഭിന്ന ആധാരകീ അപേക്ഷാ പ്രഭവിത നഹീം ഹോതീ; ഔര ഉസകേ പ്രഭവിത നഹീം ഹോനേസേ, ‘ഏക ജ്ഞാന ഹീ ഏക ജ്ഞാനമേം ഹീ പ്രതിഷ്ഠിത ഹൈ’ യഹ ഭലീഭാ തി സമഝ ലിയാ ജാതാ ഹൈ ഔര ഇസലിയേ ഐസാ സമഝ ലേനേവാലേകോ പര-ആധാരാധേയത്വ ഭാസിത നഹീം ഹോതാ . ഇസലിയേ ജ്ഞാന ഹീ ജ്ഞാനമേം ഹീ ഹൈ, ഔര ക്രോധാദിക ഹീ ക്രോധാദിമേം ഹീ ഹൈ . ❃പ്രഭവിത നഹീം ഹോതീ = ലാഗൂ നഹീം ഹോതീ; ലഗ സകതീ നഹീം; ശമന ഹോ ജാതീ ഹൈ; ഉദ്ഭൂത നഹീം ഹോതീ .

൨൮൮