വിരാഗസ്യോപഭോഗോ നിര്ജരായൈ ഏവ . രാഗാദിഭാവാനാം സദ്ഭാവേന മിഥ്യാദൃഷ്ടേരചേതനാന്യദ്രവ്യോപഭോഗോ ബന്ധനിമിത്തമേവ സ്യാത് . സ ഏവ രാഗാദിഭാവാനാമഭാവേന സമ്യഗ്ദൃഷ്ടേര്നിര്ജരാനിമിത്തമേവ സ്യാത് . ഏതേന ദ്രവ്യനിര്ജരാസ്വരൂപമാവേദിതമ് .
ഭാവാര്ഥ : — സംവര ഹോനേകേ ബാദ നവീന കര്മ തോ നഹീം ബംധതേ . ഔര ജോ കര്മ പഹലേ ബ ധേ ഹുയേ ഥേ ഉനകീ ജബ നിര്ജരാ ഹോതീ ഹൈ തബ ജ്ഞാനകാ ആവരണ ദൂര ഹോനേസേ വഹ (ജ്ഞാന) ഐസാ ഹോ ജാതാ ഹൈ കി പുനഃ രാഗാദിരൂപ പരിണമിത നഹീം ഹോതാ — സദാ പ്രകാശരൂപ ഹീ രഹതാ ഹൈ .൧൩൩.
അബ ദ്രവ്യനിര്ജരാകാ സ്വരൂപ കഹതേ ഹൈം : —
ഗാഥാര്ഥ : — [സമ്യഗ്ദൃഷ്ടിഃ ] സമ്യഗ്ദൃഷ്ടി ജീവ [യത് ] ജോ [ഇന്ദ്രിയൈഃ ] ഇന്ദ്രിയോംകേ ദ്വാരാ [അചേതനാനാമ് ] അചേതന തഥാ [ഇതരേഷാമ് ] ചേതന [ദ്രവ്യാണാമ് ] ദ്രവ്യോംകാ [ഉപഭോഗമ് ] ഉപഭോഗ [കരോതി ] കരതാ ഹൈ [തത് സര്വം ] വഹ സര്വ [നിര്ജരാനിമിത്തമ് ] നിര്ജരാകാ നിമിത്ത ഹൈ .
ടീകാ : — വിരാഗീകാ ഉപഭോഗ നിര്ജരാകേ ലിയേ ഹൈ (അര്ഥാത് നിര്ജരാകാ കാരണ ഹോതാ ഹൈ) . രാഗാദിഭാവോംകേ സദ്ഭാവസേ മിഥ്യാദൃഷ്ടികേ അചേതന തഥാ ചേതന ദ്രവ്യോംകാ ഉപഭോഗ ബംധകാ നിമിത്ത ഹീ ഹോതാ ഹൈ; വഹീ (ഉപഭോഗ), രാഗാദിഭാവോംകേ അഭാവസേ സമ്യഗ്ദൃഷ്ടികേ ലിഏ നിര്ജരാകാ നിമിത്ത ഹീ ഹോതാ ഹൈ . ഇസപ്രകാര ദ്രവ്യനിര്ജരാകാ സ്വരൂപ കഹാ .
ഭാവാര്ഥ : — സമ്യഗ്ദൃഷ്ടികോ ജ്ഞാനീ കഹാ ഹൈ ഔര ജ്ഞാനീകേ രാഗദ്വേഷമോഹകാ അഭാവ കഹാ ഹൈ; ഇസലിയേ സമ്യഗ്ദൃഷ്ടി വിരാഗീ ഹൈ . യദ്യപി ഉസകേ ഇന്ദ്രിയോംകേ ദ്വാരാ ഭോഗ ദിഖാഈ ദേതാ ഹോ തഥാപി ഉസേ ഭോഗകീ സാമഗ്രീകേ പ്രതി രാഗ നഹീം ഹൈ . വഹ ജാനതാ ഹൈ കി ‘‘വഹ (ഭോഗകീ സാമഗ്രീ) പരദ്രവ്യ ഹൈ, മേരാ ഔര ഇസകാ കോഈ സമ്ബന്ധ നഹീം ഹൈ; കര്മോദയകേ നിമിത്തസേ ഇസകാ ഔര മേരാ സംയോഗ-വിയോഗ ഹൈ’’ . ജബ തക ഉസേ ചാരിത്രമോഹകാ ഉദയ ആകര പീഡാ കരതാ ഹൈ ഔര സ്വയം ബലഹീന ഹോനേസേ പീഡാകോ സഹന നഹീം