വേദനായാഃ സുഖരൂപോ വാ ദുഃഖരൂപോ വാ നിയമാദേവ ജീവസ്യ ഭാവ ഉദേതി . സ തു യദാ വേദ്യതേ തദാ മിഥ്യാദൃഷ്ടേഃ രാഗാദിഭാവാനാം സദ്ഭാവേന ബന്ധനിമിത്തം ഭൂത്വാ നിര്ജീര്യമാണോപ്യനിര്ജീര്ണഃ സന് ബന്ധ ഏവ സ്യാത്; സമ്യഗ്ദൃഷ്ടേസ്തു രാഗാദിഭാവാനാമഭാവേന ബന്ധനിമിത്തമഭൂത്വാ കേവലമേവ നിര്ജീര്യമാണോ നിര്ജീര്ണഃ സന്നിര്ജര്രൈവ സ്യാത് .
അഥ ജ്ഞാനസാമര്ഥ്യം ദര്ശയതി — പ്രകാരോംകാ അതിക്രമ നഹീം കരതാ (അര്ഥാത് വേദന ദോ പ്രകാരകാ ഹീ ഹൈ — സാതാരൂപ ഔര അസാതാരൂപ) . ജബ ഉസ (സുഖരൂപ അഥവാ ദുഃഖരൂപ) ഭാവകാ വേദന ഹോതാ ഹൈ തബ മിഥ്യാദൃഷ്ടികോ, രാഗാദിഭാവോംകേ സദ്ഭാവസേ ബംധകാ നിമിത്ത ഹോകര (വഹ ഭാവ) നിര്ജരാകോ പ്രാപ്ത ഹോതാ ഹുആ ഭീ (വാസ്തവമേം) നിര്ജരിത ന ഹോതാ ഹുആ, ബന്ധ ഹീ ഹോതാ ഹൈ; കിന്തു സമ്യഗ്ദൃഷ്ടികേ, രാഗാദിഭാവോംകേ അഭാവസേ ബന്ധകാ നിമിത്ത ഹുഏ ബിനാ കേവലമാത്ര നിര്ജരിത ഹോനേസേ (വാസ്തവമേം) നിര്ജരിത ഹോതാ ഹുആ, നിര്ജരാ ഹീ ഹോതീ ഹൈ .
ഭാവാര്ഥ : — പരദ്രവ്യ ഭോഗനേമേം ആനേ പര, കര്മോദയകേ നിമിത്തസേ ജീവകേ സുഖരൂപ അഥവാ ദുഃഖരൂപ ഭാവ നിയമസേ ഉത്പന്ന ഹോതാ ഹൈ . മിഥ്യാദൃഷ്ടികേ രാഗാദികേ കാരണ വഹ ഭാവ ആഗാമീ ബന്ധ കരകേ നിര്ജരിത ഹോതാ ഹൈ, ഇസലിയേ ഉസേ നിര്ജരിത നഹീം കഹാ ജാ സകതാ; അതഃ മിഥ്യാദൃഷ്ടികോ പരദ്രവ്യകേ ഭോഗതേ ഹുഏ ബന്ധ ഹീ ഹോതാ ഹൈ . സമ്യഗ്ദൃഷ്ടികേ രാഗാദിക ന ഹോനേസേ ആഗാമീ ബന്ധ കിയേ ബിനാ ഹീ വഹ ഭാവ നിര്ജരിത ഹോ ജാതാ ഹൈ, ഇസലിയേ ഉസേ നിര്ജരിത കഹാ ജാ സകതാ ഹൈ; അതഃ സമ്യഗ്ദൃഷ്ടികേ പരദ്രവ്യ ഭോഗനേമേം ആനേ പര നിര്ജരാ ഹീ ഹോതീ ഹൈ . ഇസപ്രകാര സമ്യഗ്ദൃഷ്ടികേ ഭാവനിര്ജരാ ഹോതീ ഹൈ ..൧൯൪..
അബ ആഗാമീ ഗാഥാഓംകീ സൂചനാകേ രൂപമേം ശ്ലോക കഹതേ ഹൈം : —
ശ്ലോകാര്ഥ : — [കില ] വാസ്തവമേം [തത് സാമര്ഥ്യം ] വഹ (ആശ്ചര്യകാരക ) സാമര്ഥ്യ [ജ്ഞാനസ്യ ഏവ ] ജ്ഞാനകാ ഹീ ഹൈ [വാ ] അഥവാ [വിരാഗസ്യ ഏവ ] വിരാഗകാ ഹീ ഹൈ [യത് ] കി [കഃ അപി ] കോഈ (സമ്യഗ്ദൃഷ്ടി ജീവ) [കര്മ ഭുഞ്ജാനഃ അപി ] ക ര്മകോ ഭോഗതാ ഹുആ ഭീ [കര്മഭിഃ ന ബധ്യതേ ] ക ര്മോംസേ നഹീം ബന്ധതാ ! (വഹ അജ്ഞാനീകോ ആശ്ചര്യ ഉത്പന്ന കരതാ ഹൈ ഔര ജ്ഞാനീ ഉസേ യഥാര്ഥ ജാനതാ ഹൈ .) .൧൩൪.
അബ ജ്ഞാനകാ സാമര്ഥ്യ ബതലാതേ ഹൈം : —