ദിത്യുത്താനോത്പുലകവദനാ രാഗിണോപ്യാചരന്തു .
‘‘ജോ ജീവ പരദ്രവ്യമേം ആസക്ത — രാഗീ ഹൈം ഔര സമ്യഗ്ദൃഷ്ടിത്വകാ അഭിമാന കരതേ ഹൈം വേ സമ്യഗ്ദൃഷ്ടി നഹീം ഹൈം, വേ വൃഥാ അഭിമാന കരതേ ഹൈം ’’ ഇസ അര്ഥകാ കലശരൂപ കാവ്യ അബ കഹതേ ഹൈം : —
ശ്ലോകാര്ഥ : — ‘‘[അയമ് അഹം സ്വയമ് സമ്യഗ്ദൃഷ്ടിഃ, മേ ജാതുഃ ബന്ധഃ ന സ്യാത് ] ‘‘യഹ മൈം സ്വയം സമ്യഗ്ദൃഷ്ടി ഹൂ , മുഝേ കഭീ ബന്ധ നഹീം ഹോതാ (ക്യോംകി ശാസ്ത്രമേം സമ്യഗ്ദൃഷ്ടികോ ബന്ധ നഹീം കഹാ ഹൈ)’’ [ഇതി ] ഐസാ മാനകര [ഉത്താന-ഉത്പുലക-വദനാഃ ] ജിസകാ മുഖ ഗര്വസേ ഊ ചാ ഔര പുലകിത ഹോ രഹാ ഹൈ ഐസേ [രാഗിണഃ ] രാഗീ ജീവ ( – പരദ്രവ്യകേ പ്രതി രാഗദ്വേഷമോഹഭാവവാലേ ജീവ – ) [അപി ] ഭലേ ഹീ [ആചരന്തു ] മഹാവ്രതാാദികാ ആചരണ കരേം തഥാ [സമിതിപരതാം ആലമ്ബന്താം ] സമിതിയോംകീ ഉത്കൃഷ്ടതാകാ ആലമ്ബന കരേം [അദ്യ അപി ] തഥാപി [തേ പാപാഃ ] വേ പാപീ (മിഥ്യാദൃഷ്ടി) ഹീ ഹൈം, [യതഃ ] ക്യോംകി വേ [ആത്മ-അനാത്മ-അവഗമ-വിരഹാത് ] ആത്മാ ഔര അനാത്മാകേ ജ്ഞാനസേ രഹിത ഹോനേസേ [സമ്യക്ത്വ-രിക്താഃ സന്തി ] സമ്യക്ത്വസേ രഹിത ഹൈ .
ഭാവാര്ഥ : — പരദ്രവ്യകേ പ്രതി രാഗ ഹോനേ പര ഭീ ജോ ജീവ യഹ മാനതാ ഹൈ കി ‘മൈം സമ്യഗ്ദൃഷ്ടി ഹൂ , മുഝേ ബന്ധ നഹീം ഹോതാ’ ഉസേ സമ്യക്ത്വ കൈസാ ? വഹ വ്രത-സമിതികാ പാലന ഭലേ ഹീ കരേ തഥാപി സ്വ-പരകാ ജ്ഞാന ന ഹോനേസേ വഹ പാപീ ഹീ ഹൈ . ജോ ‘മുഝേ ബന്ധ നഹീം ഹോതാ’ യഹ മാനകര സ്വച്ഛന്ദ പ്രവൃത്തി കരതാ ഹൈ വഹ ഭലാ സമ്യഗ്ദൃഷ്ടി കൈസാ ? ക്യോംകി ജബ തക യഥാഖ്യാത ചാരിത്ര ന ഹോ തബ തക ചാരിത്രമോഹകേ രാഗസേ ബന്ധ തോ ഹോതാ ഹീ ഹൈ ഔര ജബ തക രാഗ രഹതാ ഹൈ തബ തക സമ്യഗ്ദൃഷ്ടി തോ അപനീ നിംദാ-ഗര്ഹാ കരതാ ഹീ രഹതാ ഹൈ . ജ്ഞാനകേ ഹോനേമാത്രസേ ബന്ധസേ നഹീം ഛൂടാ ജാ സകതാ, ജ്ഞാന ഹോനേകേ ബാദ ഉസീമേം ലീനതാരൂപ – ശുദ്ധോപയോഗരൂപ – ചാരിത്രസേ ബന്ധ കട ജാതേ ഹൈം . ഇസലിയേ രാഗ ഹോനേ പര ഭീ ‘ബന്ധ നഹീം ഹോതാ’ യഹ മാനകര സ്വച്ഛന്ദതയാ പ്രവൃത്തി കരനേവാലാ ജീവ മിഥ്യാദൃഷ്ടി ഹീ ഹൈ .
യഹാ കോഈ പൂഛതാ ഹൈ കി — ‘‘വ്രത-സമിതി ശുഭ കാര്യ ഹൈം, തബ ഫി ര ഉനകാ പാലന കരതേ ഹുഏ ഭീ ജീവകോ പാപീ ക്യോം കഹാ ഗയാ ഹൈ ?’’ ഉസകാ സമാധാന യഹ ഹൈ — സിദ്ധാന്തമേം മിഥ്യാത്വകോ ഹീ പാപ കഹാ ഹൈ; ജബ തക മിഥ്യാത്വ രഹതാ ഹൈ തബ തക ശുഭാശുഭ സര്വ ക്രിയാഓംകോ അധ്യാത്മമേം പരമാര്ഥതഃ പാപ ഹീ കഹാ ജാതാ ഹൈ . ഔര വ്യവഹാരനയകീ പ്രധാനതാമേം, വ്യവഹാരീ ജീവോംകോ അശുഭസേ ഛുഡാകര ശുഭമേം ലഗാനേകീ ശുഭ ക്രിയാകോ കഥംചിത് പുണ്യ ഭീ കഹാ ജാതാ ഹൈ . ഐസാ കഹനേസേ സ്യാദ്വാദമതമേം കോഈ വിരോധ നഹീം ഹൈ .
ഫി ര കോഈ പൂഛതാ ഹൈ കി — ‘‘പരദ്രവ്യമേം ജബ തക രാഗ രഹേ തബ തക ജീവകോ മിഥ്യാദൃഷ്ടി കഹാ