സ്വാദം ദ്വന്ദ്വമയം വിധാതുമസഹഃ സ്വാം വസ്തുവൃത്തിം വിദന് .
സാമാന്യം കലയന് കിലൈഷ സകലം ജ്ഞാനം നയത്യേകതാമ് ..൧൪൦..
ഭാവാര്ഥ : — പഹലേ വര്ണാദിക ഗുണസ്ഥാനപര്യന്ത ജോ ഭാവ കഹേ ഥേ വേ സഭീ, ആത്മാമേം അനിയത, അനേക, ക്ഷണിക, വ്യഭിചാരീ ഭാവ ഹൈം . ആത്മാ സ്ഥാഈ ഹൈ ( – സദാ വിദ്യമാന ഹൈ) ഔര വേ സബ ഭാവ അസ്ഥാഈ ഹൈം, ഇസലിയേ വേ ആത്മാകാ സ്ഥാന നഹീം ഹോ സകതേ അര്ഥാത് വേ ആത്മാകാ പദ നഹീം ഹൈ . ജോ യഹ സ്വസംവേദനരൂപ ജ്ഞാന ഹൈ വഹ നിയത ഹൈ, ഏക ഹൈ, നിത്യ ഹൈ, അവ്യഭിചാരീ ഹൈ . ആത്മാ സ്ഥാഈ ഹൈ ഔര യഹ ജ്ഞാന ഭീ സ്ഥാഈ ഭാവ ഹൈ, ഇസലിയേ വഹ ആത്മാകാ പദ ഹൈ . വഹ ഏക ഹീ ജ്ഞാനിയോംകേ ദ്വാരാ ആസ്വാദ ലേനേ യോഗ്യ ഹൈ ..൨൦൩..
അബ ഇസ അര്ഥകാ കലശരൂപ ശ്ലോക കഹതേ ഹൈം : —
ശ്ലോകാര്ഥ : — [തത് ഏകമ് ഏവ ഹി പദമ് സ്വാദ്യം ] വഹ ഏക ഹീ പദ ആസ്വാദനകേ യോഗ്യ ഹൈ [വിപദാമ് അപദം ] ജോ കി വിപത്തിയോംകാ അപദ ഹൈ (അര്ഥാത് ജിസകേ ആപദായേം സ്ഥാന നഹീം പാ സകതീം ) ഔര [യത്പുരഃ ] ജിസകേ ആഗേ [അന്യാനി പദാനി ] അന്യ (സര്വ) പദ [അപദാനി ഏവ ഭാസന്തേ ] അപദ ഹീ ഭാസിത ഹോതേ ഹൈം .
ഭാവാര്ഥ : — ഏക ജ്ഞാന ഹീ ആത്മാകാ പദ ഹൈ . ഉസമേം കോഈ ഭീ ആപദാ പ്രവേശ നഹീം കര സകതീ ഔര ഉസകേ ആഗേ സബ പദ അപദസ്വരൂപ ഭാസിത ഹോതേ ഹൈം (ക്യോംകി വേ ആകുലതാമയ ഹൈം — ആപത്തിരൂപ ഹൈം) .൧൩൯.
അബ യഹാ കഹതേ ഹൈം കി ജബ ആത്മാ ജ്ഞാനകാ അനുഭവ കരതാ ഹൈ തബ ഇസപ്രകാര കരതാ ഹൈ : —
ശ്ലോകാര്ഥ : — [ഏക-ജ്ഞായകഭാവ-നിര്ഭര-മഹാസ്വാദം സമാസാദയന് ] ഏക ജ്ഞായകഭാവസേ ഭരേ ഹുഏ മഹാസ്വാദകോ ലേതാ ഹുആ, (ഇസപ്രകാര ജ്ഞാനമേം ഹീ ഏകാഗ്ര ഹോനേ പര ദൂസരാ സ്വാദ നഹീം ആതാ, ഇസലിയേ) [ദ്വന്ദ്വമയം സ്വാദം വിധാതുമ് അസഹഃ ] ദ്വന്ദമയ സ്വാദകേ ലേനേമേം അസമര്ഥ (അര്ഥാത് വര്ണാദിക ,