നിഷ്പീതാഖിലഭാവമണ്ഡലരസപ്രാഗ്ഭാരമത്താ ഇവ .
വല്ഗത്യുത്കലികാഭിരദ്ഭുതനിധിശ്ചൈതന്യരത്നാകരഃ ..൧൪൧..
കിംച — മാഹാത്മ്യ ഹൈ .)
ഭാവാര്ഥ : — കര്മകേ ക്ഷയോപശമകേ അനുസാര ജ്ഞാനമേം ജോ ഭേദ ഹുഏ ഹൈം വേ കഹീം ജ്ഞാനസാമാന്യകോ അജ്ഞാനരൂപ നഹീം കരതേ, പ്രത്യുത ജ്ഞാനകോ പ്രഗട കരതേ ഹൈം; ഇസലിയേ ഭേദോംകോ ഗൌണ കരകേ, ഏക ജ്ഞാനസാമാന്യകാ ആലമ്ബന ലേകര ആത്മാകോ ധ്യാവനാ; ഇസീസേ സര്വസിദ്ധി ഹോതീ ഹൈ ..൨൦൪..
അബ ഇസ അര്ഥകാ കലശരൂപ കാവ്യ കഹതേ ഹൈം : —
ശ്ലോകാര്ഥ : — [നിഷ്പീത-അഖില-ഭാവ-മണ്ഡല-രസ-പ്രാഗ്ഭാര-മത്താഃ ഇവ ] സമസ്ത പദാര്ഥോംകേ സമൂഹരൂപ രസകോ പീ ലേനേകീ അതിശയതാസേ മാനോം മത്ത ഹോ ഗഈ ഹോ ഐസീ [യസ്യ ഇമാഃ അച്ഛ- അച്ഛാഃ സംവേദനവ്യക്തയഃ ] ജിസകീ യഹ നിര്മലസേ ഭീ നിര്മല സംവേദനവ്യക്തി ( – ജ്ഞാനപര്യായ, അനുഭവമേം ആനേവാലേ ജ്ഞാനകേ ഭേദ) [യദ് സ്വയമ് ഉച്ഛലന്തി ] അപനേ ആപ ഉഛലതീ ഹൈം, [സഃ ഏഷഃ ഭഗവാന് അദ്ഭുതനിധിഃ ചൈതന്യരത്നാകരഃ ] വഹ യഹ ഭഗവാന അദ്ഭുത നിധിവാലാ ചൈതന്യരത്നാകര, [അഭിന്നരസഃ ] ജ്ഞാനപര്യായരൂപ തരംഗോംകേ സാഥ ജിസകാ രസ അഭിന്ന ഹൈ ഐസാ, [ഏകഃ അപി അനേകീഭവന് ] ഏക ഹോനേ പര ഭീ അനേക ഹോതാ ഹുആ, [ഉത്കലികാഭിഃ ] ജ്ഞാനപര്യായരൂപ തരംഗോംകേ ദ്വാരാ [വല്ഗതി ] ദോലായമാന ഹോതാ ഹൈ — ഉഛലതാ ഹൈ .
ഭാവാര്ഥ : — ജൈസേ അനേക രത്നോംവാലാ സമുദ്ര ഏക ജലസേ ഹീ ഭരാ ഹുആ ഹൈ ഔര ഉസമേം ഛോടീ ബഡീ അനേക തരംഗേം ഉഠതീ രഹതീ ഹൈം ജോ കി ഏക ജലരൂപ ഹീ ഹൈം, ഇസീ പ്രകാര അനേക ഗുണോംകാ ഭണ്ഡാര യഹ ജ്ഞാനസമുദ്ര ആത്മാ ഏക ജ്ഞാനജലസേ ഹീ ഭരാ ഹുആ ഹൈ ഔര കര്മകേ നിമിത്തസേ ജ്ഞാനകേ അനേക ഭേദ (വ്യക്തിയേം) അപനേ ആപ പ്രഗട ഹോതേ ഹൈം ഉന്ഹേം ഏക ജ്ഞാനരൂപ ഹീ ജാനനാ ചാഹിയേ, ഖണ്ഡഖണ്ഡരൂപസേ അനുഭവ നഹീം കരനാ ചാഹിയേ .൧൪൧.
അബ ഇസീ ബാതകോ വിശേഷ കഹതേ ഹൈം : —
൩൨൨