ശ്ചിന്മാത്രചിന്താമണിരേഷ യസ്മാത് .
ജ്ഞാനീ കിമന്യസ്യ പരിഗ്രഹേണ ..൧൪൪..
കുതോ ജ്ഞാനീ പരം ന പരിഗൃഹ്ണാതീതി ചേത് — സ്വയമേവ ദേഖേഗാ, ൧ദൂസരോംസേ മത പൂഛ . (വഹ സുഖ അപനേകോ ഹീ അനുഭവഗോചര ഹൈ, ദൂസരോംസേ ക്യോം പൂഛനാ പഡേ ?)
ഭാവാര്ഥ : — ജ്ഞാനമാത്ര ആത്മാമേം ലീന ഹോനാ, ഉസീസേ സന്തുഷ്ട ഹോനാ ഔര ഉസീസേ തൃപ്ത ഹോനാ പരമ ധ്യാന ഹൈ . ഉസസേ വര്തമാന ആനന്ദകാ അനുഭവ ഹോതാ ഹൈ ഔര ഥോഡേ ഹീ സമയമേം ജ്ഞാനാനന്ദസ്വരൂപ കേവലജ്ഞാനകീ പ്രാപ്തി ഹോതീ ഹൈ . ഐസാ കരനേവാലാ പുരുഷ ഹീ ഉസ സുഖകോ ജാനതാ ഹൈ, ദൂസരേകാ ഇസമേം പ്രവേശ നഹീം ഹൈ ..൨൦൬..
അബ, ജ്ഞാനാനുഭവകീ മഹിമാകാ ഔര ആഗാമീ ഗാഥാകീ സൂചനാകാ കാവ്യ കഹതേ ഹൈം : —
ശ്ലോകാര്ഥ : — [യസ്മാത് ] ക്യോംകി [ഏഷഃ ] യഹ (ജ്ഞാനീ) [സ്വയമ് ഏവ ] സ്വയം ഹീ [അചിന്ത്യശക്തിഃ ദേവഃ ] അചിംത്യ ശക്തിവാലാ ദേവ ഹൈ ഔര [ചിന്മാത്ര-ചിന്താമണിഃ ] ചിന്മാത്ര ചിംതാമണി ഹൈ, ഇസലിയേ [സര്വ-അര്ഥ-സിദ്ധ-ആത്മതയാ ] ജിസകേ സര്വ അര്ഥ (പ്രയോജന) സിദ്ധ ഹൈം ഐസേ സ്വരൂപ ഹോനേസേ [ജ്ഞാനീ ] ജ്ഞാനീ [അന്യസ്യ പരിഗ്രഹേണ ] ദൂസരേകേ പരിഗ്രഹസേ [കിമ് വിധത്തേ ] ക്യാ കരേഗാ ? (കുഛ ഭീ കരനേകാ നഹീം ഹൈ .)
ഭാവാര്ഥ : — യഹ ജ്ഞാനമൂര്തി ആത്മാ സ്വയം ഹീ അനന്ത ശക്തികാ ധാരക ദേവ ഹൈ ഔര സ്വയം ഹീ ചൈതന്യരൂപ ചിംതാമണി ഹോനേസേ വാംഛിത കാര്യകീ സിദ്ധി കരനേവാലാ ഹൈ; ഇസലിയേ ജ്ഞാനീകേ സര്വ പ്രയോജന സിദ്ധ ഹോനേസേ ഉസേ അന്യ പരിഗ്രഹകാ സേവന കരനേസേ ക്യാ സാധ്യ ഹൈ ? അര്ഥാത് കുഛ ഭീ സാധ്യ നഹീം ഹൈ . ഐസാ നിശ്ചയനയകാ ഉപദേശ ഹൈ .൧൪൪.
അബ പ്രശ്ന കരതാ ഹൈ കി ജ്ഞാനീ പരകോ ക്യോം ഗ്രഹണ നഹീം കരതാ ? ഇസകാ ഉത്തര കഹതേ ഹൈം : —
൩൨൬
൧മാ അന്യാന് പ്രാക്ഷീഃ (ദൂസരോംകോ മത പൂഛ)കാ പാഠാന്തര — മാതിപ്രാക്ഷീഃ (അതി പ്രശ്ന ന കര)