അപരിഗ്ഗഹോ അണിച്ഛോ ഭണിദോ ണാണീ യ ണേച്ഛദേ പാണം .
ഇച്ഛാ പരിഗ്രഹഃ . തസ്യ പരിഗ്രഹോ നാസ്തി യസ്യേച്ഛാ നാസ്തി . ഇച്ഛാ ത്വജ്ഞാനമയോ ഭാവഃ, അജ്ഞാനമയോ ഭാവസ്തു ജ്ഞാനിനോ നാസ്തി, ജ്ഞാനിനോ ജ്ഞാനമയ ഏവ ഭാവോസ്തി . തതോ ജ്ഞാനീ അജ്ഞാനമയസ്യ ഭാവസ്യ ഇച്ഛായാ അഭാവാത് പാനം നേച്ഛതി . തേന ജ്ഞാനിനഃ പാനപരിഗ്രഹോ നാസ്തി . ജ്ഞാനമയസ്യൈകസ്യ
ഭാവാര്ഥ : — ജ്ഞാനീകേ ആഹാരകീ ഭീ ഇച്ഛാ നഹീം ഹോതീ, ഇസലിയേ ജ്ഞാനീകാ ആഹാര കരനാ വഹ ഭീ പരിഗ്രഹ നഹീം ഹൈ . യഹാ പ്രശ്ന ഹോതാ ഹൈ കി — ആഹാര തോ മുനി ഭീ കരതേ ഹൈം, ഉനകേ ഇച്ഛാ ഹൈ യാ നഹീം ? ഇച്ഛാകേ ബിനാ ആഹാര കൈസേ കിയാ ജാ സകതാ ഹൈ ? സമാധാന : അസാതാവേദനീയ കര്മകേ ഉദയസേ ജഠരാഗ്നിരൂപ ക്ഷുധാ ഉത്പന്ന ഹോതീ ഹൈ, വീര്യാംതരായകേ ഉദയസേ ഉസകീ വേദനാ സഹന നഹീം കീ ജാ സകതീ ഔര ചാരിത്രമോഹകേ ഉദയസേ ആഹാരഗ്രഹണകീ ഇച്ഛാ ഉത്പന്ന ഹോതീ ഹൈ . ഉസ ഇച്ഛാകോ ജ്ഞാനീ കര്മോംദയകാ കാര്യ ജാനതേ ഹൈം, ഔര ഉസേ രോഗ സമാന ജാനകര മിടാനാ ചാഹതേ ഹൈം . ജ്ഞാനീകേ ഇച്ഛാകേ പ്രതി അനുരാഗരൂപ ഇച്ഛാ നഹീം ഹോതീ അര്ഥാത് ഉസകേ ഐസീ ഇച്ഛാ നഹീം ഹോതീ കി മേരീ യഹ ഇച്ഛാ സദാ രഹേ . ഇസലിയേ ഉസകേ അജ്ഞാനമയ ഇച്ഛാകാ അഭാവ ഹൈ . പരജന്യ ഇച്ഛാകാ സ്വാമിത്വ ജ്ഞാനീകേ നഹീം ഹോതാ, ഇസലിയേ ജ്ഞാനീ ഇച്ഛാകാ ഭീ ജ്ഞായക ഹീ ഹൈ . ഇസപ്രകാര ശുദ്ധനയകീ പ്രധാനതാസേ കഥന ജാനനാ ചാഹിഏ ..൨൧൨..
അബ, യഹ കഹതേ ഹൈം കി ജ്ഞാനീകേ പാനകാ (പാനീ ഇത്യാദികേ പീനേകാ) ഭീ പരിഗ്രഹ നഹീം ഹൈ : —
ഗാഥാര്ഥ : — [അനിച്ഛഃ ] അനിച്ഛകകോ [അപരിഗ്രഹഃ ] അപരിഗ്രഹീ [ഭണിതഃ ] കഹാ ഹൈ [ച ] ഔര [ജ്ഞാനീ ] ജ്ഞാനീ [പാനമ് ] പാനകോ (പേയകോ) [ന ഇച്ഛതി ] നഹീം ചാഹതാ, [തേന ] ഇസലിയേ [സഃ ] വഹ [പാനസ്യ ] പാനകാ [അപരിഗ്രഹഃ തു ] പരിഗ്രഹീ നഹീം ഹൈ, കി ന്തു [ജ്ഞായകഃ ] (പാനകാ) ജ്ഞായക ഹീ [ഭവതി ] ഹൈ .
ടീകാ : — ഇച്ഛാ പരിഗ്രഹ ഹൈ . ഉസകോ പരിഗ്രഹ നഹീം ഹൈ — ജിസകോ ഇച്ഛാ നഹീം ഹൈ . ഇച്ഛാ തോ അജ്ഞാനമയഭാവ ഹൈ ഔര അജ്ഞാനമയ ഭാവ ജ്ഞാനീകേ നഹീം ഹോതാ, ജ്ഞാനീകേ ജ്ഞാനമയഭാവ ഹീ ഹോതാ ഹൈ; ഇസലിയേ അജ്ഞാനമയഭാവ ജോ ഇച്ഛാ ഉസകേ അഭാവകേ കാരണ ജ്ഞാനീ പാനകോ (പാനീ ഇത്യാദി പേയകോ) നഹീം ചാഹതാ;