ഇഹ ഖല്വധ്യവസാനോദയാഃ കതരേപി സംസാരവിഷയാഃ, കതേരപി ശരീരവിഷയാഃ . തത്ര യതരേ സംസാരവിഷയാഃ തതരേ ബന്ധനിമിത്താഃ, യതരേ ശരീരവിഷയാസ്തതരേ തൂപഭോഗനിമിത്താഃ . യതരേ ബന്ധ- നിമിത്താസ്തതരേ രാഗദ്വേഷമോഹാദ്യാഃ, യതരേ തൂപഭോഗനിമിത്താസ്തതരേ സുഖദുഃഖാദ്യാഃ . അഥാമീഷു സര്വേഷ്വപി ജ്ഞാനിനോ നാസ്തി രാഗഃ, നാനാദ്രവ്യസ്വഭാവത്വേന ടംകോത്കീര്ണൈക ജ്ഞായകഭാവസ്വഭാവസ്യ തസ്യ തത്പ്രതിഷേധാത് . [തേന ] ഇസലിയേ [വിദ്വാന് കിഞ്ചന കാംക്ഷതി ന ] ജ്ഞാനീ കുഛ ഭീ വാ ഛാ നഹീം കരതാ; [സര്വതഃ അപി അതിവിരക്തിമ് ഉപൈതി ] സബകേ പ്രതി അത്യന്ത വിരക്തതാകോ (വൈരാഗ്യഭാവകോ) പ്രാപ്ത ഹോതാ ഹൈ .
ഭാവാര്ഥ : — അനുഭവഗോചര വേദ്യ-വേദക വിഭാവോംമേം കാല ഭേദ ഹൈ, ഉനകാ മിലാപ നഹീം ഹോതാ, (ക്യോംകി വേ കര്മകേ നിമിത്തസേ ഹോതേ ഹൈം, ഇസലിയേ അസ്ഥിര ഹൈം); ഇസലിയേ ജ്ഞാനീ ആഗാമീ കാല സമ്ബന്ധീ വാ ഛാ ക്യോം കരേ ? .൧൪൭.
ഇസപ്രകാര ജ്ഞാനീകോ സര്വ ഉപഭോഗോംകേ പ്രതി വൈരാഗ്യ ഹൈ, യഹ കഹതേ ഹൈം : —
ഗാഥാര്ഥ : — [ബന്ധോപഭോഗനിമിത്തേഷു ] ബംധ ഔര ഉപഭോഗകേ നിമിത്തഭൂത [സംസാരദേഹവിഷയേഷു ] സംസാരസമ്ബന്ധീ ഔര ദേഹസമ്ബന്ധീ [അധ്യവസാനോദയേഷു ] അധ്യവസാനകേ ഉദയോംമേം [ജ്ഞാനിനഃ ] ജ്ഞാനീകേ [രാഗഃ ] രാഗ [ന ഏവ ഉത്പദ്യതേ ] ഉത്പന്ന ഹീ നഹീം ഹോതാ .
ടീകാ : — ഇസ ലോകമേം ജോ അധ്യവസാനകേ ഉദയ ഹൈം വേ കിതനേ ഹീ തോ സംസാരസമ്ബന്ധീ ഹൈം ഔര കിതനേ ഹീ ശരീരസമ്ബന്ധീ ഹൈം . ഉനമേംസേ ജിതനേ സംസാരസമ്ബന്ധീ ഹൈം ഉതനേ ബന്ധകേ നിമിത്ത ഹൈം ഔര ജിതനേ ശരീരസമ്ബന്ധീ ഹൈം ഉതനേ ഉപഭോഗകേ നിമിത്ത ഹൈം . ജിതനേ ബന്ധകേ നിമിത്ത ഹൈം ഉതനേ തോ രാഗദ്വേഷമോഹാദിക ഹൈം ഔര ജിതനേ ഉപഭോഗകേ നിമിത്ത ഹൈം ഉതനേ സുഖദുഃഖാദിക ഹൈം . ഇന സഭീമേം ജ്ഞാനീകേ രാഗ നഹീം ഹൈ; ക്യോംകി വേ സഭീ നാനാ ദ്രവ്യോംകേ സ്വഭാവ ഹൈം ഇസലിയേ, ടംകോത്കീര്ണ ഏക