Samaysar-Hindi (Malayalam transliteration). Kalash: 148-149.

< Previous Page   Next Page >


Page 340 of 642
PDF/HTML Page 373 of 675

 

സമയസാര
[ ഭഗവാനശ്രീകുന്ദകുന്ദ-

(സ്വാഗതാ) ജ്ഞാനിനോ ന ഹി പരിഗ്രഹഭാവം കര്മ രാഗരസരിക്ത തയൈതി . രംഗയുക്തി രകഷായിതവസ്ത്രേ- സ്വീകൃതൈവ ഹി ബഹിര്ലുഠതീഹ ..൧൪൮..

(സ്വാഗതാ)

ജ്ഞാനവാന് സ്വരസതോപി യതഃ സ്യാത്
സര്വരാഗരസവര്ജനശീലഃ
.
ലിപ്യതേ സകലകര്മഭിരേഷഃ
കര്മമധ്യപതിതോപി തതോ ന
..൧൪൯..
ജ്ഞായകഭാവ-സ്വഭാവവാലേ ജ്ഞാനീകേ ഉനകാ നിഷേധ ഹൈ .

ഭാവാര്ഥ :ജോ അധ്യവസാനകേ ഉദയ സംസാര സമ്ബന്ധീ ഹൈം ഔര ബന്ധനകേ നിമിത്ത ഹൈം വേ തോ രാഗ, ദ്വേഷ, മോഹ ഇത്യാദി ഹൈം തഥാ ജോ അധ്യവസാനകേ ഉദയ ദേഹ സമ്ബന്ധീ ഹൈം ഔര ഉപഭോഗകേ നിമിത്ത ഹൈം വേ സുഖ, ദുഃഖ ഇത്യാദി ഹൈം . വേ സഭീ (അധ്യവസാനകേ ഉദയ), നാനാ ദ്രവ്യോംകേ (അര്ഥാത് പുദ്ഗലദ്രവ്യ ഔര ജീവദ്രവ്യ ജോ കി സംയോഗരൂപ ഹൈം, ഉനകേ) സ്വഭാവ ഹൈം; ജ്ഞാനീകാ തോ ഏക ജ്ഞായകസ്വഭാവ ഹൈ . ഇസലിയേ ജ്ഞാനീകേ ഉനകാ നിഷേധ ഹൈ; അതഃ ജ്ഞാനീകോ ഉനകേ പ്രതി രാഗപ്രീതി നഹീം ഹൈ . പരദ്രവ്യ, പരഭാവ സംസാരമേം ഭ്രമണകേ കാരണ ഹൈം; യദി ഉനകേ പ്രതി പ്രീതി കരേ തോ ജ്ഞാനീ കൈസാ ?..൨൧൭..

അബ ഇസ അര്ഥകാ കലശരൂപ ഔര ആഗാമീ കഥനകാ സൂചക ശ്ലോക കഹതേ ഹൈം :

ശ്ലോകാര്ഥ :[ഇഹ അകഷായിതവസ്ത്രേ ] ജൈസേ ലോധ ഔര ഫി ടകരീ ഇത്യാദിസേ ജോേ കസായലാ നഹീം കിയാ ഗയാ ഹോ ഐസേ വസ്ത്രമേം [രംഗയുക്തിഃ ] രംഗകാ സംയോഗ, [അസ്വീകൃതാ ] വസ്ത്രകേ ദ്വാരാ അംഗീകാര ന കിയാ ജാനേസേ, [ബഹിഃ ഏവ ഹി ലുഠതി ] ഊ പര ഹീ ലൌടതാ ഹൈ (രഹ ജാതാ ഹൈ)വസ്ത്രകേ ഭീതര പ്രവേശ നഹീം കരതാ, [ജ്ഞാനിനഃ രാഗരസരിക്തതയാ കര്മ പരിഗ്രഹഭാവം ന ഹി ഏതി ] ഇസീപ്രകാര ജ്ഞാനീ രാഗരൂപ രസസേ രഹിത ഹൈ, ഇസലിയേ കര്മോദയകാ ഭോഗ ഉസേ പരിഗ്രഹത്വകോ പ്രാപ്ത നഹീം ഹോതാ .

ഭാവാര്ഥ :ജൈസേ ലോധ ഔര ഫി ടകരീ ഇത്യാദികേ ലഗായേ ബിനാ വസ്ത്രമേം രംഗ നഹീം ചഢതാ ഉസീപ്രകാര രാഗഭാവകേ ബിനാ ജ്ഞാനീകേ കര്മോദയകാ ഭോഗ പരിഗ്രഹത്വകോ പ്രാപ്ത നഹീം ഹോതാ .൧൪൮.

അബ പുനഃ കഹതേ ഹൈം കി :

ശ്ലോകാര്ഥ :[യതഃ ] ക്യോംകി [ജ്ഞാനവാന് ] ജ്ഞാനീ [സ്വരസതഃ അപി ] നിജ രസസേ ഹീ [സര്വരാഗരസവര്ജനശീലഃ ] സര്വ രാഗരസകേ ത്യാഗരൂപ സ്വഭാവവാലാ [സ്യാത് ] ഹൈ, [തതഃ ] ഇസലിയേ

൩൪൦