കിംത്വസ്യാപി കുതോപി കിംചിദപി തത്കര്മാവശേനാപതേത് .
ജ്ഞാനീ കിം കുരുതേഥ കിം ന കുരുതേ കര്മേതി ജാനാതി കഃ ..൧൫൩..
ദൂസരാ ആശയ ഇസപ്രകാര ഹൈ : — അജ്ഞാനീ സുഖ ( – രാഗാദിപരിണാമ) ഉത്പന്ന കരനേവാലേ ആഗാമീ ഭോഗോംകീ അഭിലാഷാസേ വ്രത, തപ, ഇത്യാദി ശുഭ കര്മ കരതാ ഹൈ, ഇസലിയേ വഹ കര്മ ഉസേ രാഗാദിപരിണാമ ഉത്പന്ന കരനേവാലേ ആഗാമീ ഭോഗോംകോ ദേതാ ഹൈ . ജ്ഞാനീകേ സമ്ബന്ധമേം ഇസസേ വിപരീത സമഝനാ ചാഹിഏ . ഇസപ്രകാര അജ്ഞാനീ ഫലകീ വാ ഛാസേ കര്മ കരതാ ഹൈ, ഇസലിഏ വഹ ഫലകോ പാതാ ഹൈ ഔര ജ്ഞാനീ ഫലകീ വാ ഛാ ബിനാ ഹീ കര്മ കരതാ ഹൈ, ഇസലിഏ വഹ ഫലകോ പ്രാപ്ത നഹീം കരതാ ..൨൨൪ സേ ൨൨൭..
അബ, ‘‘ജിസേ ഫലകീ വാ ഛാ നഹീം ഹൈ വഹ കര്മ ക്യോം കരേ ?’’ ഇസ ആശംകാകോ ദൂര കരനേകേ ലിഏ കാവ്യ കഹതേ ഹൈം : —
ശ്ലോകാര്ഥ : — [യേന ഫലം ത്യക്തം സഃ കര്മ കുരുതേ ഇതി വയം ന പ്രതീമഃ ] ജിസനേ ക ര്മകാ ഫല ഛോഡ ദിയാ ഹൈ വഹ ക ര്മ ക രതാ ഹൈ ഐസീ പ്രതീതി തോ ഹമ നഹീം ക ര സക തേ . [കിന്തു ] കിന്തു വഹാ ഇതനാ വിശേഷ ഹൈ കി — [അസ്യ അപി കുതഃ അപി കിംചിത് അപി തത് കര്മ അവശേന ആപതേത് ] ഉസേ (ജ്ഞാനീകോ) ഭീ കിസീ കാരണസേ കോഈ ഐസാ ക ര്മ അവശതാസേേ ( – ഉസകേ വശ ബിനാ) ആ പഡതാ ഹൈ . [തസ്മിന് ആപതിതേ തു ] ഉസകേ ആ പഡനേ പര ഭീ, [അകമ്പ-പരമ-ജ്ഞാനസ്വഭാവേ സ്ഥിതഃ ജ്ഞാനീ ] ജോ അകം പ പരമജ്ഞാനസ്വഭാവമേം സ്ഥിത ഹൈ ഐസാ ജ്ഞാനീ [കര്മ ] ക ര്മ [കിം കുരുതേ അഥ കിം ന കുരുതേ ] ക രതാ ഹൈ യാ നഹീം [ഇതി കഃ ജാനാതി ] യഹ കൌന ജാനതാ ഹൈ ?
ഭാവാര്ഥ : — ജ്ഞാനീകേ പരവശതാസേ കര്മ ആ പഡതാ ഹൈ തോ ഭീ വഹ ജ്ഞാനസേ ചലായമാന നഹീം ഹോതാ . ഇസലിയേ ജ്ഞാനസേ അചലായമാന വഹ ജ്ഞാനീ കര്മ കരതാ ഹൈ യാ നഹീം യഹ കൌന ജാനതാ ഹൈ ? ജ്ഞാനീകീ ബാത ജ്ഞാനീ ഹീ ജാനതാ ഹൈ . ജ്ഞാനീകേ പരിണാമോംകോ ജാനനേകീ സാമര്ഥ്യ അജ്ഞാനീകീ നഹീം ഹൈ .
അവിരത സമ്യഗ്ദൃഷ്ടിസേ ലേകര ഊ പരകേ സഭീ ജ്ഞാനീ ഹീ സമഝനാ ചാഹിഏ . ഉനമേംസേ, അവിരത സമ്യഗ്ദൃഷ്ടി, ദേശവിരത സമ്യഗ്ദൃഷ്ടി ഔര ആഹാരവിഹാര കരനേവാലേ മുനിയോംകേ ബാഹ്യക്രിയാകര്മ ഹോതേ ഹൈം, തഥാപി ജ്ഞാനസ്വഭാവസേ അചലിത ഹോനേകേ കാരണ നിശ്ചയസേ വേ, ബാഹ്യക്രിയാകര്മകേ കര്താ നഹീം ഹൈം, ജ്ഞാനകേ ഹീ കര്താ ഹൈം . അന്തരങ്ഗ മിഥ്യാത്വകേ അഭാവസേ തഥാ യഥാസമ്ഭവ കഷായകേ അഭാവസേ ഉനകേ പരിണാമ ഉജ്ജ്വല ഹൈം . ഉസ ഉജ്ജ്വലതാകോ ജ്ഞാനീ ഹീ ജാനതേ ഹൈം, മിഥ്യാദൃഷ്ടി ഉസ ഉജ്ജ്വലതാകോ നഹീം ജാനതേ .