ജോ അപ്പണാ ദു മണ്ണദി ദുക്ഖിദസുഹിദേ കരേമി സത്തേ ത്തി .
പരജീവാനഹം ദുഃഖിതാന് സുഖിതാംശ്ച കരോമി, പരജീവൈര്ദുഃഖിതഃ സുഖിതശ്ച ക്രിയേഹമിത്യ- ധ്യവസായോ ധ്രുവമജ്ഞാനമ് . സ തു യസ്യാസ്തി സോജ്ഞാനിത്വാന്മിഥ്യാദ്രഷ്ടിഃ, യസ്യ തു നാസ്തി സ ജ്ഞാനിത്വാത് സമ്യഗ്ദ്രഷ്ടിഃ .
ഗാഥാര്ഥ : — [യഃ ] ജോ [ഇതി മന്യതേ ] യഹ മാനതാ ഹൈ കി [ആത്മനാ തു ] അപനേ ദ്വാരാ [സത്ത്വാന് ] മൈംം (പര) ജീവോംകോ [ദുഃഖിതസുഖിതാന് ] ദുഃഖീ-സുഖീ [കരോമി ] കരതാ ഹൂ , [സഃ ] വഹ [മൂഢഃ ] മൂഢ ( – മോഹീ) ഹൈ, [അജ്ഞാനീ ] അജ്ഞാനീ ഹൈ, [തു ] ഔര [അതഃ വിപരീതഃ ] ജോ ഇസസേ വിപരീത ഹൈ വഹ [ജ്ഞാനീ ] ജ്ഞാനീ ഹൈ .
ടീകാ : — ‘പര ജീവോംകോ മൈം ദുഃഖീ തഥാ സുഖീ കരതാ ഹൂ ഔര പര ജീവ മുഝേ ദുഃഖീ തഥാ സുഖീ കരതേ ഹൈം ’ ഇസപ്രകാരകാ അധ്യവസായ ധ്രുവരൂപസേ അജ്ഞാന ഹൈ . വഹ അധ്യവസായ ജിസകേ ഹൈ വഹ ജീവ അജ്ഞാനീപനേകേ കാരണ മിഥ്യാദൃഷ്ടി ഹൈ; ഔര ജിസകേ വഹ അധ്യവസായ നഹീം ഹൈ വഹ ജീവ ജ്ഞാനീപനേകേ കാരണ സമ്യഗ്ദൃഷ്ടി ഹൈ .
ഭാവാര്ഥ : — യഹ മാനനാ അജ്ഞാന ഹൈ കി — ‘മൈം പര ജീവോംകോ ദുഃഖീ യാ സുഖീ കരതാ ഹൂ ഔര പരജീവ മുഝേ ദുഃഖീ യാ സുഖീ കരതേ ഹൈം’ . ജിസകേ യഹ അജ്ഞാന ഹൈ വഹ മിഥ്യാദൃഷ്ടി ഹൈ; ഔര ജിസകേ യഹ അജ്ഞാന നഹീം ഹൈ വഹ ജ്ഞാനീ ഹൈ — സമ്യഗ്ദൃഷ്ടി ഹൈ ..൨൫൩..
അബ യഹ പ്രശ്ന ഹോതാ ഹൈ കി യഹ അധ്യവസായ അജ്ഞാന കൈസേ ഹൈ ? ഇസകാ ഉത്തര കഹതേ ഹൈം : –