പശ്യന്തി യേ മരണജീവിതദുഃഖസൌഖ്യമ് .
മിഥ്യാദ്രശോ നിയതമാത്മഹനോ ഭവന്തി ..൧൬൯..
ജോ മരദി ജോ യ ദുഹിദോ ജായദി കമ്മോദഏണ സോ സവ്വോ . തമ്ഹാ ദു മാരിദോ ദേ ദുഹാവിദോ ചേദി ണ ഹു മിച്ഛാ ..൨൫൭.. ജോ ണ മരദി ണ യ ദുഹിദോ സോ വി യ കമ്മോദഏണ ചേവ ഖലു . തമ്ഹാ ണ മാരിദോ ണോ ദുഹാവിദോ ചേദി ണ ഹു മിച്ഛാ ..൨൫൮.. പുനഃ ഇസീ അര്ഥകോ ദൃഢ കരനേവാലാ ഔര ആഗാമീ കഥനകാ സൂചക കാവ്യ കഹതേ ഹൈം : —
ശ്ലോകാര്ഥ : — [ഏതത് അജ്ഞാനമ് അധിഗമ്യ ] ഇസ (പൂര്വകഥിത മാന്യതാരൂപ) അജ്ഞാനകോ പ്രാപ്ത കരകേ [യേ പരാത് പരസ്യ മരണ-ജീവിത-ദുഃഖ-സൌഖ്യമ് പശ്യന്തി ] ജോ പുരുഷ പരസേ പരകേ മരണ, ജീവന, ദുഃഖ, സുഖകോ ദേഖതേ ഹൈം അര്ഥാത് മാനതേ ഹൈം, [തേ ] വേ പുരുഷ — [അഹംകൃതിരസേന ക ര്മാണി ചികീര്ഷവഃ ] ജോ കി ഇസപ്രകാര അഹംകാരരസസേ ക ര്മോംകോ കരനേകേ ഇച്ഛുക ഹൈം (അര്ഥാത് ‘മൈം ഇന കര്മോംകോ കരതാ ഹൂ ’ ഐസേ അഹംകാരരൂപ രസസേ ജോ ക ര്മ ക രനേകീ — മാരനേ-ജിലാനേകീ, സുഖീ-ദുഃഖീ ക രനേകീ — വാ ഛാ ക രനേവാലേ ഹൈം) വേ — [നിയതമ് ] നിയമസേ [മിഥ്യാദൃശഃ ആത്മഹനഃ ഭവന്തി ] മിഥ്യാദൃഷ്ടി ഹൈ, അപനേ ആത്മാകാ ഘാത ക രനേവാലേ ഹൈം .
ഭാവാര്ഥ : — ജോ പരകോ മാരനേ-ജിലാനേകാ തഥാ സുഖ-ദുഃഖ കരനേകാ അഭിപ്രായ രഖതേ ഹൈം വേ മിഥ്യാദൃഷ്ടി ഹൈം . വേ അപനേ സ്വരൂപസേ ച്യുത ഹോതേ ഹുഏ രാഗീ, ദ്വേഷീ, മോഹീ ഹോകര സ്വതഃ ഹീ അപനാ ഘാത കരതേ ഹൈം, ഇസലിയേ വേ ഹിംസക ഹൈം .൧൬൯.
അബ ഇസീ അര്ഥകോ ഗാഥാഓം ദ്വാരാ കഹതേ ഹൈം : —
൩൮൬