വത്ഥും പഡുച്ച ജം പുണ അജ്ഝവസാണം തു ഹോദി ജീവാണം .
അധ്യവസാനമേവ ബന്ധഹേതുഃ, ന തു ബാഹ്യവസ്തു, തസ്യ ബന്ധഹേതോരധ്യവസാനസ്യ ഹേതുത്വേനൈവ ചരിതാര്ഥത്വാത് . തര്ഹി കിമര്ഥോ ബാഹ്യവസ്തുപ്രതിഷേധഃ ? അധ്യവസാനപ്രതിഷേധാര്ഥഃ . അധ്യവസാനസ്യ ഹി ബാഹ്യവസ്തു ആശ്രയഭൂതം; ന ഹി ബാഹ്യവസ്ത്വനാശ്രിത്യ അധ്യവസാനമാത്മാനം ലഭതേ . യദി ബാഹ്യവസ്ത്വനാശ്രിത്യാപി അധ്യവസാനം ജായേത തദാ, യഥാ വീരസൂസുതസ്യാശ്രയഭൂതസ്യ സദ്ഭാവേ
ഔര ഭീ ഐസീ ശംകാ ന കരനീ കി ‘ബാഹ്യവസ്തു വഹ ദൂസരാ ഭീ ബന്ധകാ കാരണ ഹോഗാ’ . (‘അധ്യവസായ ബന്ധകാ ഏക കാരണ ഹോഗാ ഔര ബാഹ്യവസ്തു ബന്ധകാ ദൂസരാ കാരണ ഹോഗാ’ ഐസീ ഭീ ശംകാ കരനേ യോഗ്യ നഹീം ഹൈ; അധ്യവസായ ഹീ ഏകമാത്ര ബന്ധകാ കാരണ ഹൈ, ബാഹ്യവസ്തു നഹീം .) ഇസീ അര്ഥകീ ഗാഥാ അബ കഹതേ ഹൈം : —
ഗാഥാര്ഥ : — [പുനഃ ] ഔര, [ജീവാനാമ് ] ജീവോംകേ [യത് ] ജോ [അധ്യവസാനം തു ] അധ്യവസാന [ഭവതി ] ഹോതാ ഹൈ വഹ [വസ്തു ] വസ്തുകോ [പ്രതീത്യ ] അവലമ്ബകര ഹോതാ ഹൈ, [ച തു ] തഥാപി [വസ്തുതഃ ] വസ്തുസേ [ന ബന്ധഃ ] ബന്ധ നഹീം ഹോതാ, [അധ്യവസാനേന ] അധ്യവസാനസേ ഹീ [ബന്ധഃ അസ്തി ] ബന്ധ ഹോതാ ഹൈ .
ടീകാ : — അധ്യവസാന ഹീ ബന്ധകാ കാരണ ഹൈ; ബാഹ്യ വസ്തു നഹീം, ക്യോംകി ബന്ധകാ കാരണ ജോ അധ്യവസാന ഹൈ ഉസകേ കാരണത്വസേ ഹീ ബാഹ്യവസ്തുകീ ചരിതാര്ഥതാ ഹൈ (അര്ഥാത് ബന്ധകേ കാരണഭൂത അധ്യവസാനകാ കാരണ ഹോനേമേം ഹീ ബാഹ്യവസ്തുകാ കാര്യക്ഷേത്ര പൂരാ ഹോ ജാതാ ഹൈ, വഹ വസ്തു ബന്ധകാ കാരണ നഹീം ഹോതീ) . യഹാ പ്രശ്ന ഹോതാ ഹൈ കി — യദി ബാഹ്യവസ്തു ബന്ധകാ കാരണ നഹീം ഹൈ തോ (‘ബാഹ്യവസ്തുകാ പ്രസംഗ മത കരോ, കിംതു ത്യാഗ കരോ’ ഇസപ്രകാര) ബാഹ്യവസ്തുകാ നിഷേധ കിസലിയേ കിയാ ജാതാ ഹൈ ? ഇസകാ സമാധാന ഇസപ്രകാര ഹൈ : — അധ്യവസാനകേ നിഷേധകേ ലിയേ ബാഹ്യവസ്തുകാ നിഷേധ കിയാ ജാതാ ഹൈ . അധ്യവസാനകോ ബാഹ്യവസ്തു ആശ്രയഭൂത ഹൈ; ബാഹ്യവസ്തുകാ ആശ്രയ കിയേ ബിനാ അധ്യവസാന അപനേ