വീരസൂസുതം ഹിനസ്മീത്യധ്യവസായോ ജായതേ തഥാ വന്ധ്യാസുതസ്യാശ്രയഭൂതസ്യാസദ്ഭാവേപി വന്ധ്യാസുതം ഹിനസ്മീത്യധ്യവസായോ ജായേത . ന ച ജായതേ . തതോ നിരാശ്രയം നാസ്ത്യധ്യവസാനമിതി നിയമഃ . തത ഏവ ചാധ്യവസാനാശ്രയഭൂതസ്യ ബാഹ്യവസ്തുനോത്യന്തപ്രതിഷേധഃ, ഹേതുപ്രതിഷേധേനൈവ ഹേതുമത്പ്രതിഷേധാത് . ന ച ബന്ധഹേതുഹേതുത്വേ സത്യപി ബാഹ്യവസ്തു ബന്ധഹേതുഃ സ്യാത്, ഈര്യാസമിതിപരിണതയതീന്ദ്രപദവ്യാപാദ്യമാന- വേഗാപതത്കാലചോദിതകുലിംഗവത്, ബാഹ്യവസ്തുനോ ബന്ധഹേതുഹേതോരബന്ധഹേതുത്വേന ബന്ധഹേതുത്വസ്യാനൈകാംതിക- ത്വാത് . അതോ ന ബാഹ്യവസ്തു ജീവസ്യാതദ്ഭാവോ ബന്ധഹേതുഃ, അധ്യവസാനമേവ തസ്യ തദ്ഭാവോ ബന്ധഹേതുഃ . സ്വരൂപകോ പ്രാപ്ത നഹീം ഹോതാ അര്ഥാത് ഉത്പന്ന നഹീം ഹോതാ . യദി ബാഹ്യവസ്തുകേ ആശ്രയകേ ബിനാ ഭീ അധ്യവസാന ഉത്പന്ന ഹോതാ ഹോ തോ, ജൈസേ ആശ്രയഭൂത വീരജനനീകേ പുത്രകേ സദ്ഭാവമേം (കിസീകോ) ഐസാ അധ്യവസായ ഉത്പന്ന ഹോതാ ഹൈ കി ‘മൈം വീരജനനീകേ പുത്രകോ മാരതാ ഹൂ ’ ഇസീപ്രകാര ആശ്രയഭൂത ബ ധ്യാപുത്രകേ അസദ്ഭാവമേം ഭീ (കിസീകോ) ഐസാ അധ്യവസായ ഉത്പന്ന ഹോനാ ചാഹിഏ കി ‘മൈം ബ ധ്യാപുത്രകോ മാരതാ ഹൂ ’ . പരന്തു ഐസാ അധ്യവസായ തോ (കിസീകോ) ഉത്പന്ന നഹീം ഹോതാ . (ജഹാ ബ ധ്യാകാ പുത്ര ഹീ നഹീം ഹോതാ വഹാ മാരനേകാ അധ്യവസായ കഹാ സേ ഉത്പന്ന ഹോഗാ ?) ഇസലിയേ യഹ നിയമ ഹൈ കി (ബാഹ്യവസ്തുരൂപ) ആശ്രയകേ ബിനാ അധ്യവസാന നഹീം ഹോതാ . ഔര ഇസീലിയേ അധ്യവസാനകോ ആശ്രയഭൂത ബാഹ്യവസ്തുകാ അത്യന്ത നിഷേധ കിയാ ഹൈ, ക്യോംകി കാരണകേ പ്രതിഷേധസേ ഹീ കാര്യകാ പ്രതിഷേധ ഹോതാ ഹൈ . (ബാഹ്യവസ്തു അധ്യവസാനകാ കാരണ ഹൈ, ഇസലിയേ ഉസകേ പ്രതിഷേധസേ അധ്യവസാനകാ പ്രതിഷേധ ഹോതാ ഹൈ) . പരന്തു, യദ്യപി ബാഹ്യവസ്തു ബന്ധകേ കാരണകാ (അര്ഥാത് അധ്യവസാനകാ) കാരണ ഹൈ തഥാപി വഹ (ബാഹ്യവസ്തു) ബന്ധകാ കാരണ നഹീം ഹൈ; ക്യോംകി ഈര്യാസമിതിമേം പരിണമിത മുനീന്ദ്രകേ ചരണസേ മര ജാനേവാലേ – ഐസേ കിസീ വേഗസേ ആപതിത കാലപ്രേരിത ഉഡതേ ഹുഏ ജീവകീ ഭാ തി, ബാഹ്യവസ്തു – ജോ കി ബന്ധകേ കാരണകാ കാരണ ഹൈ വഹ — ബന്ധകാ കാരണ ന ഹോനേസേ, ബാഹ്യവസ്തുകോ ബന്ധകാ കാരണത്വ മാനനേമേം അനൈകാന്തിക ഹേത്വാഭാസത്വ ഹൈ — വ്യഭിചാര ആതാ ഹൈ . (ഇസപ്രകാര നിശ്ചയസേ ബാഹ്യവസ്തുകോ ബന്ധകാ കാരണത്വ നിര്ബാധതയാ സിദ്ധ നഹീം ഹോതാ .) ഇസലിയേ ബാഹ്യവസ്തു ജോ കി ജീവകോ അതദ്ഭാവരൂപ ഹൈ വഹ ബന്ധകാ കാരണ നഹീം ഹൈ; കിന്തു അധ്യവസാന ജോ കി ജീവകോ തദ്ഭാവരൂപ ഹൈ വഹീം ബന്ധകാ കാരണ ഹൈ .

ഭാവാര്ഥ : — ബന്ധകാ കാരണ നിശ്ചയസേ അധ്യവസാന ഹീ ഹൈ; ഔര ബാഹ്യവസ്തുഏ ഹൈം വേ അധ്യവസാനകാ ആലമ്ബന ഹൈം — ഉനകോ അവലമ്ബകര അധ്യവസാന ഉത്പന്ന ഹോതാ ഹൈ, ഇസലിയേ ഉന്ഹേം അധ്യവസാനകാ കാരണ കഹാ ജാതാ ഹൈ . ബാഹ്യവസ്തുകേ ബിനാ നിരാശ്രയതയാ അധ്യവസാന ഉത്പന്ന നഹീം ഹോതേ, ഇസലിയേ ബാഹ്യവസ്തുഓംകാ ത്യാഗ കരായാ ജാതാ ഹൈ . യദി ബാഹ്യവസ്തുഓംകോ ബന്ധകാ കാരണ കഹാ ജായേ തോ ഉസമേം വ്യഭിചാര (ദോഷ) ആതാ ഹൈ . (കാരണ ഹോനേ പര ഭീ കഹീം കാര്യ ദിഖാഈ ദേതാ ഹൈ ഔര കഹീം നഹീം ദിഖാഈ ദേതാ, ഉസേ വ്യഭിചാര കഹതേ ഹൈം ഔര ഐസേ കാരണകോ വ്യഭിചാരീ — അനൈകാന്തിക —

൩൯൪