ഏവം ബന്ധഹേതുത്വേന നിര്ധാരിതസ്യാധ്യവസാനസ്യ സ്വാര്ഥക്രിയാകാരിത്വാഭാവേന മിഥ്യാത്വം ദര്ശയതി — ദുക്ഖിദസുഹിദേ ജീവേ കരേമി ബംധേമി തഹ വിമോചേമി .
പരാന് ജീവാന് ദുഃഖയാമി സുഖയാമീത്യാദി, ബന്ധയാമി മോചയാമീത്യാദി വാ, യദേതദധ്യവസാനം തത്സര്വമപി, പരഭാവസ്യ പരസ്മിന്നവ്യാപ്രിയമാണത്വേന സ്വാര്ഥക്രിയാകാരിത്വാഭാവാത്, ഖകുസുമം കാരണാഭാസ കഹതേ ഹൈം .) കോഈ മുനി ഈര്യാസമിതിപൂര്വക യത്നസേ ഗമന കരതേ ഹോം ഔര ഉനകേ പൈരകേ നീചേ കോഈ ഉഡതാ ഹുആ ജീവ വേഗപൂര്വക ആ ഗിരേ തഥാ മര ജായേ തോ മുനികോ ഹിംസാ നഹീം ലഗതീ . യഹാ യദി ബാഹ്യദൃഷ്ടിസേ ദേഖാ ജായേ തോ ഹിംസാ ഹുഈ ഹൈ, പരന്തു മുനികേ ഹിംസാകാ അധ്യവസായ നഹീം ഹോനേസേ ഉന്ഹേം ബന്ധ നഹീം ഹോതാ . ജൈസേ പൈരകേ നീചേ ആകര മര ജാനേവാലാ ജീവ മുനികേ ബന്ധകാ കാരണ നഹീം ഹൈ, ഉസീപ്രകാര അന്യ ബാഹ്യവസ്തുഓംകേ സമ്ബന്ധമേം ഭീ സമഝനാ ചാഹിഏ . ഇസപ്രകാര ബാഹ്യവസ്തുകോ ബന്ധകാ കാരണ മാനനേമേം വ്യഭിചാര ആതാ ഹൈ, ഇസലിയേ ബാഹ്യവസ്തു ബന്ധകാ കാരണ നഹീം ഹൈ യഹ സിദ്ധ ഹുആ . ഔര ബാഹ്യവസ്തു ബിനാ നിരാശ്രയസേ അധ്യവസാന നഹീം ഹോതേ, ഇസലിയേ ബാഹ്യവസ്തുകാ നിഷേധ ഭീ ഹൈ ഹീ ..൨൬൫..
ഇസപ്രകാര ബന്ധകേ കാരണരൂപസേ നിശ്ചിത കിയാ ഗയാ അധ്യവസാന അപനീ അര്ഥക്രിയാ കരനേവാലാ ന ഹോനേസേ മിഥ്യാ ഹൈ — യഹ അബ ബതലാതേ ഹൈം : —
കരതാ ദുഖീ-സുഖി ജീവകോ, അരു ബദ്ധ-മുക്ത കരൂ അരേ ! യഹ മൂഢ മതി തുഝ ഹൈ നിരര്ഥക, ഇസ ഹി സേ മിഥ്യാ ഹി ഹൈ ..൨൬൬..
ഗാഥാര്ഥ : — ഹേ ഭാഈ ! ‘[ജീവാന് ] മൈം ജീവോംകോ [ദുഃഖിതസുഖിതാന് ] ദുഃഖീ-സുഖീ [കരോമി ] കരതാ ഹൂ , [ബന്ധയാമി ] ബന്ധാതാ ഹൂ [തഥാ വിമോചയാമി ] തഥാ ഛുഡാതാ ഹൂ , [യാ ഏഷാ തേ മൂഢമതിഃ ] ഐസീ ജോ യഹ തേരീ മൂഢ മതി ( – മോഹിത ബുദ്ധി) ഹൈ [സാ ] വഹ [നിരര്ഥികാ ] നിരര്ഥക ഹോനേസേ [ഖലു ] വാസ്തവമേം [മിഥ്യാ ] മിഥ്യാ ഹൈ .
ടീകാ : — മൈം പര ജീവോംകോ ദുഃഖീ കരതാ ഹൂ , സുഖീ കരതാ ഹൂ ഇത്യാദി തഥാ ബ ധാതാ ഹൂ , ഛുഡാതാ ഹൂ ഇത്യാദി ജോ യഹ അധ്യവസാന ഹൈ വഹ സബ ഹീ, പരഭാവകാ പരമേം വ്യാപാര ന ഹോനേകേ കാരണ അപനീ