ണ യ രാഗദോസമോഹം കുവ്വദി ണാണീ കസായഭാവം വാ .
യഥോക്തം വസ്തുസ്വഭാവം ജാനന് ജ്ഞാനീ ശുദ്ധസ്വഭാവാദേവ ന പ്രച്യവതേ, തതോ രാഗദ്വേഷമോഹാദി- ഭാവൈഃ സ്വയം ന പരിണമതേ, ന പരേണാപി പരിണമ്യതേ, തതഷ്ടംകോത്കീര്ണൈകജ്ഞായകഭാവോ ജ്ഞാനീ രാഗദ്വേഷമോഹാദിഭാവാനാമകര്തൈവേതി പ്രതിനിയമഃ .
ശ്ലോകാര്ഥ : — [ഇതി സ്വം വസ്തുസ്വഭാവം ജ്ഞാനീ ജാനാതി ] ജ്ഞാനീ ഐസേ അപനേ വസ്തുസ്വഭാവകോ ജാനതാ ഹൈ, [തേന സഃ രാഗാദീന് ആത്മനഃ ന കുര്യാത് ] ഇസലിയേ വഹ രാഗാദികോ നിജരൂപ നഹീം കരതാ, [അതഃ കാരകഃ ന ഭവതി ] അതഃ വഹ (രാഗാദികാ) ക ര്താ നഹീം ഹൈ .൧൭൬.
അബ, ഇസീപ്രകാര ഗാഥാ ദ്വാരാ കഹതേ ഹൈം : —
ഗാഥാര്ഥ : — [ജ്ഞാനീ ] ജ്ഞാനീ [രാഗദ്വേഷമോഹം ] രാഗ-ദ്വേഷ-മോഹകോ [വാ കഷായഭാവം ] അഥവാ ക ഷായഭാവകോ [സ്വയമ് ] അപനേ ആപ [ആത്മനഃ ] അപനേമേം [ന ച കരോതി ] നഹീം കരതാ, [തേന ] ഇസലിയേ [സഃ ] വഹ, [തേഷാം ഭാവാനാമ് ] ഉന ഭാവോംകാ [കാരകഃ ന ] കാരക അര്ഥാത് ക ര്താ നഹീം ഹൈ .
ടീകാ : — യഥോക്ത (അര്ഥാത് ജൈസാ കഹാ വൈസേ) വസ്തുസ്വഭാവകോ ജാനതാ ഹുആ ജ്ഞാനീ (അപനേ) ശുദ്ധസ്വഭാവസേ ഹീ ച്യുത നഹീം ഹോതാ, ഇസലിയേ വഹ രാഗ-ദ്വേഷ-മോഹ ആദി ഭാവോംരൂപ സ്വതഃ പരിണമിത നഹീം ഹോതാ ഔര ദൂസരേകേ ദ്വാരാ ഭീ പരിണമിത നഹീം കിയാ ജാതാ, ഇസലിയേ ടംകോത്കീര്ണ ഏക ജ്ഞായകഭാവസ്വരൂപ ജ്ഞാനീ രാഗ-ദ്വേഷ-മോഹ ആദി ഭാവോംകാ അകര്താ ഹീ ഹൈ — ഐസാ നിയമ ഹൈ .
ഭാവാര്ഥ : — ആത്മാ ജബ ജ്ഞാനീ ഹുആ തബ ഉസനേ വസ്തുകാ ഐസാ സ്വഭാവ ജാനാ കി ‘ആത്മാ സ്വയം തോ ശുദ്ധ ഹീ ഹൈ — ദ്രവ്യദൃഷ്ടിസേ അപരിണമനസ്വരൂപ ഹൈ, പര്യായദൃഷ്ടിസേ പരദ്രവ്യകേ നിമിത്തസേ രാഗാദിരൂപ പരിണമിത ഹോതാ ഹൈ’; ഇസലിയേ അബ ജ്ഞാനീ സ്വയം ഉന ഭാവോംകാ കര്താ നഹീം
൪൧൪