ച താവത്കര്തൈവ സ്യാത് . യദൈവ നിമിത്തഭൂതം ദ്രവ്യം പ്രതിക്രാമതി പ്രത്യാചഷ്ടേ ച തദൈവ നൈമിത്തികഭൂതം ഭാവം പ്രതിക്രാമതി പ്രത്യാചഷ്ടേ ച, യദാ തു ഭാവം പ്രതിക്രാമതി പ്രത്യാചഷ്ടേ ച തദാ സാക്ഷാദകര്തൈവ സ്യാത് .
ആധാകമ്മാദീയാ പോഗ്ഗലദവ്വസ്സ ജേ ഇമേ ദോസാ .
കഹ തേ കുവ്വദി ണാണീ പരദവ്വഗുണാ ദു ജേ ണിച്ചം ..൨൮൬.. പ്രതിക്രമണ തഥാ പ്രത്യാഖ്യാന കരതാ ഹൈ, ഔര ജബ ഭാവകാ പ്രതിക്രമണ തഥാ പ്രത്യാഖ്യാന കരതാ ഹൈ തബ വഹ സാക്ഷാത് അകര്താ ഹീ ഹൈ .
ഭാവാര്ഥ : — അതീത കാലമേം ജിന പരദ്രവ്യോംകാ ഗ്രഹണ കിയാ ഥാ ഉന്ഹേം വര്തമാനമേം അച്ഛാ സമഝനാ, ഉനകേ സംസ്കാര രഹനാ, ഉനകേ പ്രതി മമത്വ രഹനാ, വഹ ദ്രവ്യ-അപ്രതിക്രമണ ഹൈ ഔര ഉന പരദ്രവ്യോംകേ നിമിത്തസേ ജോ രാഗാദിഭാവ ഹുഏ ഥേ ഉന്ഹേം വര്തമാനമേം അച്ഛാ ജാനനാ, ഉനകേ സംസ്കാര രഹനാ, ഉനകേ പ്രതി മമത്വ രഹനാ, ഭാവ-അപ്രതിക്രമണ ഹൈ . ഇസീ പ്രകാര ആഗാമീ കാല സമ്ബന്ധീ പരദ്രവ്യോംകീ ഇച്ഛാ രഖനാ, മമത്വ രഖനാ, ദ്രവ്യ അപ്രത്യാഖ്യാന ഹൈ ഔര ഉന പരദ്രവ്യോംകേ നിമിത്തസേ ആഗാമീ കാലമേം ഹോനേവാലേ രാഗാദിഭാവോംകീ ഇച്ഛാ രഖനാ, മമത്വ രഖനാ, ഭാവ അപ്രത്യാഖ്യാന ഹൈ . ഇസപ്രകാര ദ്രവ്യ- അപ്രതിക്രമണ ഔര ഭാവ-അപ്രതിക്രമണ തഥാ ദ്രവ്യ-അപ്രത്യാഖ്യാന ഔര ഭാവ-അപ്രത്യാഖ്യാന — ഐസാ ജോ അപ്രതിക്രമണ ഔര അപ്രത്യാഖ്യാനകാ ദോ പ്രകാരസേ ഉപദേശ ഹൈ, വഹ ദ്രവ്യഭാവകേ നിമിത്ത-നൈമിത്തികഭാവകോ ബതലാതാ ഹൈ . ഇസസേ യഹ സിദ്ധ ഹുആ കി — പരദ്രവ്യ തോ നിമിത്ത ഹൈ ഔര രാഗാദിഭാവ നൈമിത്തിക ഹൈം . ഇസപ്രകാര ആത്മാ രാഗാദിഭാവോംകോ സ്വയമേവ ന കരനേസേ രാഗാദിഭാവോംകാ അകര്താ ഹീ ഹൈ ഐസാ സിദ്ധ ഹുആ . ഇസപ്രകാര യദ്യപി യഹ ആത്മാ രാഗാദിഭാവോംകാ അകര്താ ഹീ ഹൈ തഥാപി ജബ തക ഉസകേ നിമിത്തഭൂത പരദ്രവ്യകേ അപ്രതിക്രമണ-അപ്രത്യാഖ്യാന ഹൈം തബ തക ഉസകേ രാഗാദിഭാവോംകേ അപ്രതിക്രമണ-അപ്രത്യാഖ്യാന ഹൈം, ഔര ജബ തക രാഗാദിഭാവോംകേ അപ്രതിക്രമണ-അപ്രത്യാഖ്യാന ഹൈം തബ തക വഹ രാഗാദിഭാവോംകാ കര്താ ഹീ ഹൈ; ജബ വഹ നിമിത്തഭൂത പരദ്രവ്യകേ പ്രതിക്രമണ-പ്രത്യാഖ്യാന കരതാ ഹൈ തബ ഉസകേ നൈമിത്തിക രാഗാദിഭാവോംകേ ഭീ പ്രതിക്രമണ-പ്രത്യാഖ്യാന ഹോ ജാതേ ഹൈം, ഔര ജബ രാഗാദിഭാവോംകേ പ്രതിക്രമണ- പ്രത്യാഖ്യാന ഹോ ജാതേ ഹൈം തബ വഹ സാക്ഷാത് അകര്താ ഹീ ഹൈ ..൨൮൩ സേ ൨൮൫..
അബ ദ്രവ്യ ഔര ഭാവകീ നിമിത്ത-നൈമിത്തികതാകാ ഉദാഹരണ ദേതേ ഹൈം : —