ആധാകമ്മം ഉദ്ദേസിയം ച പോഗ്ഗലമയം ഇമം ദവ്വം .
യഥാധഃകര്മനിഷ്പന്നമുദ്ദേശനിഷ്പന്നം ച പുദ്ഗലദ്രവ്യം നിമിത്തഭൂതമപ്രത്യാചക്ഷാണോ നൈമിത്തികഭൂതം ബന്ധസാധകം ഭാവം ന പ്രത്യാചഷ്ടേ, തഥാ സമസ്തമപി പരദ്രവ്യമപ്രത്യാചക്ഷാണസ്തന്നിമിത്തകം ഭാവം ന പ്രത്യാചഷ്ടേ . യഥാ ചാധഃകര്മാദീന് പുദ്ഗലദ്രവ്യദോഷാന്ന നാമ കരോത്യാത്മാ പരദ്രവ്യപരിണാമത്വേ സതി ആത്മകാര്യത്വാഭാവാത്, തതോധഃകര്മോദ്ദേശികം ച പുദ്ഗലദ്രവ്യം ന മമ കാര്യം നിത്യമചേതനത്വേ സതി
ഗാഥാര്ഥ : — [അധഃകര്മാദ്യാഃ യേ ഇമേ ] അധഃക ര്മ ആദി ജോ യഹ [പുദ്ഗലദ്രവ്യസ്യ ദോഷാഃ ] പുദ്ഗലദ്രവ്യകേ ദോഷ ഹൈം (ഉനകോ ജ്ഞാനീ അര്ഥാത് ആത്മാ ക രതാ നഹീം ഹൈ;) [താന് ] ഉനകോ [ജ്ഞാനീ ] ജ്ഞാനീ അര്ഥാത് ആത്മാ [കഥം കരോതി ] കൈസേ ക രേ [യേ തു ] കി ജോ [നിത്യമ് ] സദാ [പരദ്രവ്യഗുണാഃ ] പരദ്രവ്യകേ ഗുണ ഹൈ ?
ഇസലിയേ [അധഃകര്മ ഉദ്ദേശികം ച ] അധഃക ര്മ ഔര ഉദ്ദേശിക [ഇദം ] ഐസാ [പുദ്ഗലമയമ് ദ്രവ്യം ] പുദ്ഗലമയ ദ്രവ്യ ഹൈ (വഹ മേരാ കിയാ നഹീം ഹോതാ;) [തത് ] വഹ [മമ കൃ തം ] മേരാ കിയാ [കഥം ഭവതി ] കൈസേ ഹോ [യത് ] കി ജോ [നിത്യമ് ] സദാ [അചേതനമ് ഉക്ത മ് ] അചേതന ക ഹാ ഗയാ ഹൈ ?
ടീകാ : — ജൈസേ അധഃകര്മസേ നിഷ്പന്ന ഔര ഉദ്ദേശസേ നിഷ്പന്ന ഹുഏ നിമിത്തഭൂത (ആഹാരാദി) പുദ്ഗലദ്രവ്യകാ പ്രത്യാഖ്യാന ന കരതാ ഹുആ ആത്മാ ( – മുനി) നൈമിത്തികഭൂത ബന്ധസാധക ഭാവകാ പ്രത്യാഖ്യാന (ത്യാഗ) നഹീം കരതാ, ഇസീപ്രകാര സമസ്ത പരദ്രവ്യകാ പ്രത്യാഖ്യാന ന കരതാ ഹുആ ആത്മാ ഉസകേ നിമിത്തസേ ഹോനേവാലേ ഭാവകോ നഹീം ത്യാഗതാ . ഔര ‘‘അധഃകര്മ ആദി പുദ്ഗലദ്രവ്യകേ ദോഷോംകോ ആത്മാ വാസ്തവമേം നഹീം കരതാ, ക്യോംകി വേ പരദ്രവ്യകേ പരിണാമ ഹൈം, ഇസലിയേ ഉന്ഹേം ആത്മാകേ കാര്യത്വകാ അഭാവ ഹൈ; അതഃ അധഃകര്മ ഔര ഉദ്ദേശിക പുദ്ഗലദ്രവ്യ മേരാ കാര്യ നഹീം ഹൈ, ക്യോംകി വഹ നിത്യ അചേതന
൪൨൦