യ ഏവ നിര്വികാരചൈതന്യചമത്കാരമാത്രമാത്മസ്വഭാവം തദ്വികാരകാരകം ബന്ധാനാം ച സ്വഭാവം വിജ്ഞായ ബന്ധേഭ്യോ വിരമതി, സ ഏവ സകലകര്മമോക്ഷം കുര്യാത് . ഏതേനാത്മബന്ധയോര്ദ്വിധാകരണസ്യ മോക്ഷഹേതുത്വം നിയമ്യതേ .
കേനാത്മബന്ധൌ ദ്വിധാ ക്രിയേതേ ഇതി ചേത് — ജീവോ ബംധോ യ തഹാ ഛിജ്ജംതി സലക്ഖണേഹിം ണിയഏഹിം .
ആത്മബന്ധയോര്ദ്വിധാകരണേ കാര്യേ കര്തുരാത്മനഃ കരണമീമാംസായാം, നിശ്ചയതഃ സ്വതോ
ടീകാ : — ജോ, നിര്വികാരചൈതന്യചമത്കാരമാത്ര ആത്മസ്വഭാവകോ ഔര ഉസ (ആത്മാ) കേ വികാര കരനേവാലേ ബന്ധോംകേ സ്വഭാവകോ ജാനകര, ബന്ധോംസേ വിരക്ത ഹോതാ ഹൈ, വഹീ സമസ്ത കര്മോംസേ മുക്ത ഹോതാ ഹൈ . ഇസ(കഥന)സേ ഐസാ നിയമ കിയാ ജാതാ ഹൈ കി ആത്മാ ഔര ബന്ധകാ ദ്വിധാകരണ (പൃഥക്കരണ) ഹീ മോക്ഷകാ കാരണ ഹൈ (അര്ഥാത് ആത്മാ ഔര ബന്ധകോ ഭിന്ന-ഭിന്ന കരനാ ഹീ മോക്ഷകാ കാരണ ഹൈ ഐസാ നിര്ണീത കിയാ ജാതാ ഹൈ) ..൨൯൩..
‘ആത്മാ ഔര ബന്ധ കിസ(സാധന)കേ ദ്വാരാ ദ്വിധാ (അലഗ) കിയേ ജാതേ ഹൈം ?’ ഐസാ പ്രശ്ന ഹോനേ പര ഉത്തര ദേതേ ഹൈം : —
ഗാഥാര്ഥ : — [ജീവഃ ച തഥാ ബന്ധഃ ] ജീവ തഥാ ബന്ധ [നിയതാഭ്യാമ് സ്വലക്ഷണാഭ്യാം ] നിയത സ്വലക്ഷണോംസേ (അപനേ-അപനേ നിശ്ചിത ലക്ഷണോംസേ) [ഛിദ്യേതേ ] ഛേദേ ജാതേ ഹൈം; [പ്രജ്ഞാഛേദനകേന ] പ്രജ്ഞാരൂപ ഛേനീകേ ദ്വാരാ [ഛിന്നൌ തു ] ഛേദേ ജാനേ പര [നാനാത്വമ് ആപന്നൌ ] വേ നാനാപനകോ പ്രാപ്ത ഹോതേ ഹൈം അര്ഥാത് അലഗ ഹോ ജാതേ ഹൈം .
ടീകാ : — ആത്മാ ഔര ബന്ധകോ ദ്വിധാ കരനേരൂപ കാര്യമേം കര്താ ജോ ആത്മാ ഉസകേ ൧കരണ സമ്ബന്ധീ ൨മീസാംസാ കരനേ പര, നിശ്ചയതഃ (നിശ്ചയനയസേ) അപനേസേ ഭിന്ന കരണകാ അഭാവ ഹോനേസേ
൧കരണ = സാധന; കരണ നാമകാ കാരക . ൨മീമാംസാ = ഗഹരീ വിചാരണാ; തപാസ; സമാലോചനാ .