സൂക്ഷ്മേന്തഃസന്ധിബന്ധേ നിപതതി രഭസാദാത്മകര്മോഭയസ്യ .
ബന്ധം ചാജ്ഞാനഭാവേ നിയമിതമഭിതഃ കുര്വതീ ഭിന്നഭിന്നൌ ..൧൮൧..
ദിഖാഈ ദേതേ ഹൈം . ഇസലിയേ തീക്ഷ്ണ ബുദ്ധിരൂപ ഛേനീകോ — ജോ കി ഉന്ഹേം ഭേദകര ഭിന്ന-ഭിന്ന കരനേകാ ശസ്ത്ര ഹൈ ഉസേ — ഉനകീ സൂക്ഷ്മ സംധികോ ഢൂ ഢകര ഉസമേം സാവധാന (നിഷ്പ്രമാദ) ഹോകര പടകനാ ചാഹിഏ . ഉസകേ പഡതേ ഹീ ദോനോം ഭിന്ന-ഭിന്ന ദിഖാഈ ദേനേ ലഗതേ ഹൈം . ഔര ഐസാ ഹോനേ പര, ആത്മാകോ ജ്ഞാനഭാവമേം ഹീ ഔര ബന്ധകോ അജ്ഞാനഭാവമേം രഖനാ ചാഹിഏ . ഇസപ്രകാര ദോനോംകോ ഭിന്ന കരനാ ചാഹിഏ ..൨൯൪.. അബ ഇസ അര്ഥകാ കലശരൂപ കാവ്യ കഹതേ ഹൈം : —
ശ്ലോകാര്ഥ : — [ഇയം ശിതാ പ്രജ്ഞാഛേത്രീ ] യഹ പ്രജ്ഞാരൂപ തീക്ഷ്ണ ഛൈനീ [നിപുണൈഃ ] പ്രവീണ പുരുഷോംകേ ദ്വാരാ [കഥമ് അപി ] കിസീ ഭീ പ്രകാരസേ ( – യത്നപൂര്വക ) [സാവധാനൈഃ ] സാവധാനതയാ (നിഷ്പ്രമാദതയാ) [പാതിതാ ] പടക നേ പര, [ആത്മ-കര്മ-ഉഭയസ്യ സൂക്ഷ്മേ അന്തഃസന്ധിബന്ധേ ] ആത്മാ ഔര ക ര്മ — ദോനോംകേ സൂക്ഷ്മ അന്തരംഗമേം സന്ധികേ ബന്ധമേം [രഭസാത് ] ശീഘ്ര [നിപതതി ] പഡതീ ഹൈ . കിസ പ്രകാര പഡതീ ഹൈ? [ആത്മാനമ് അന്തഃ-സ്ഥിര-വിശദ-ലസദ്-ധാമ്നി ചൈതന്യപൂരേ മഗ്നമ് ] വഹ ആത്മാകോ തോ ജിസകാ തേജ അന്തരംഗമേം സ്ഥിര ഔര നിര്മലതയാ ദേദീപ്യമാന ഹൈ, ഐസേ ചൈതന്യപ്രവാഹമേം മഗ്ന ക രതീ ഹുഈ [ച ] ഔര [ബന്ധമ് അജ്ഞാനഭാവേ നിയമിതമ് ] ബന്ധകോ അജ്ഞാനഭാവമേം നിശ്ചല (നിയത) ക രതീ ഹുഈ — [അഭിതഃ ഭിന്നഭിന്നൌ കുര്വതീ ] ഇസപ്രകാര ആത്മാ ഔര ബന്ധകോ സര്വതഃ ഭിന്ന-ഭിന്ന ക രതീ ഹുഈ പഡതീ ഹൈ .
ഭാവാര്ഥ : — യഹാ ആത്മാ ഔര ബന്ധകോ ഭിന്ന-ഭിന്ന കരനേരൂപ കാര്യ ഹൈ . ഉസകാ കര്താ ആത്മാ ഹൈ . വഹാ കരണകേ ബിനാ കര്താ കിസകേ ദ്വാരാ കാര്യ കരേഗാ ? ഇസലിയേ കരണ ഭീ ആവശ്യക ഹൈ . നിശ്ചയനയസേ കര്താസേ കരണ ഭിന്ന നഹീം ഹോതാ; ഇസലിയേ ആത്മാസേ അഭിന്ന ഐസീ യഹ ബുദ്ധി ഹീ ഇസ കാര്യമേം കരണ ഹൈ . ആത്മാകേ അനാദി ബന്ധ ജ്ഞാനാവരണാദി കര്മ ഹൈ, ഇസകാ കാര്യ ഭാവബന്ധ തോ രാഗാദിക ഹൈ തഥാ നോകര്മ ശരീരാദിക ഹൈ . ഇസലിയേ ബുദ്ധികേ ദ്വാരാ ആത്മാകോ ശരീരസേ, ജ്ഞാനാവരണാദിക ദ്രവ്യകര്മസേ തഥാ രാഗാദിക ഭാവകര്മസേ ഭിന്ന ഏക ചൈതന്യഭാവമാത്ര അനുഭവ കര ജ്ഞാനമേം ഹീ ലീന രഖനാ സോ യഹീ (ആത്മാ ഔര ബന്ധകോ) ഭിന്ന കരനാ ഹൈ . ഇസീസേ സര്വ കര്മോംകാ നാശ ഹോതാ ഹൈ, സിദ്ധപദകീ പ്രാപ്തി ഹോതീ ഹൈ, ഐസാ ജാനനാ ചാഹിഏ .൧൮൧.
൪൩൨