ആത്മബന്ധൌ ഹി താവന്നിയതസ്വലക്ഷണവിജ്ഞാനേന സര്വഥൈവ ഛേത്തവ്യൌ; തതോ രാഗാദിലക്ഷണഃ സമസ്ത ഏവ ബന്ധോ നിര്മോക്ത വ്യഃ, ഉപയോഗലക്ഷണഃ ശുദ്ധ ആത്മൈവ ഗൃഹീതവ്യഃ . ഏതദേവ കിലാത്മ- ബന്ധയോര്ദ്വിധാകരണസ്യ പ്രയോജനം യദ്ബന്ധത്യാഗേന ശുദ്ധാത്മോപാദാനമ് .
‘ആത്മാ ഔര ബന്ധകോ ദ്വിധാ കരകേ ക്യാ കരനാ ചാഹിഏ’ ഐസാ പ്രശ്ന ഹോനേ പര ഉത്തര ദേതേ ഹൈം : —
ഗാഥാര്ഥ : — [തഥാ ] ഇസപ്രകാര [ജീവഃ ബന്ധഃ ച ] ജീവ ഔര ബന്ധ [നിയതാഭ്യാമ് സ്വലക്ഷണാഭ്യാം ] അപനേ നിശ്ചിത സ്വലക്ഷണോംസേ [ഛിദ്യേതേ ] ഛേദേ ജാതേ ഹൈം . [ബന്ധഃ ] വഹാ , ബന്ധകോ [ഛേത്തവ്യഃ ] ഛേദനാ ചാഹിഏ അര്ഥാത് ഛോഡനാ ചാഹിഏ [ച ] ഔര [ശുദ്ധഃ ആത്മാ ] ശുദ്ധ ആത്മാകോ [ഗൃഹീതവ്യഃ ] ഗ്രഹണ ക രനാ ചാഹിഏ .
ടീകാ : — ആത്മാ ഔര ബന്ധകോ പ്രഥമ തോ ഉനകേ നിയത സ്വലക്ഷണോംകേ വിജ്ഞാനസേ സര്വഥാ ഹീ ഛേദ അര്ഥാത് ഭിന്ന കരനാ ചാഹിഏ; തത്പശ്ചാത്, രാഗാദിക ജിസകാ ലക്ഷണ ഹൈം ഐസേ സമസ്ത ബന്ധകോ തോ ഛോഡനാ ചാഹിഏ തഥാ ഉപയോഗ ജിസകാ ലക്ഷണ ഹൈ ഐസേ ശുദ്ധ ആത്മാകോ ഹീ ഗ്രഹണ കരനാ ചാഹിഏ . വാസ്തവമേം യഹീ ആത്മാ ഔര ബന്ധകോ ദ്വിധാ കരനേകാ പ്രയോജന ഹൈ കി ബന്ധകേ ത്യാഗസേ ( – അര്ഥാത് ബന്ധകാ ത്യാഗ കരകേ) ശുദ്ധ ആത്മാകോ ഗ്രഹണ കരനാ ..൨൯൫..
ഭാവാര്ഥ : — ശിഷ്യനേ പ്രശ്ന കിയാ ഥാ കി ആത്മാ ഔര ബന്ധകോ ദ്വിധാ കരകേ ക്യാ കരനാ ചാഹിഏ ? ഉസകാ യഹ ഉത്തര ദിയാ ഹൈ കി ബന്ധകാ തോ ത്യാഗ കരനാ ഔര ശുദ്ധ ആത്മാകാ ഗ്രഹണ കരനാ .
(‘ആത്മാ ഔര ബന്ധകോ പ്രജ്ഞാകേ ദ്വാരാ ഭിന്ന തോ കിയാ, പരന്തു ആത്മാകോ കിസകേ ദ്വാരാ ഗ്രഹണ കിയാ ജായേ ?’ — ഇസ പ്രശ്നകീ തഥാ ഉസകേ ഉത്തരകീ ഗാഥാ കഹതേ ഹൈം : — )