പശ്യതൈവ പശ്യാമി, പശ്യതേ ഏവ പശ്യാമി, പശ്യത ഏവ പശ്യാമി, പശ്യത്യേവ പശ്യാമി, പശ്യന്തമേവ പശ്യാമി . അഥവാ — ന പശ്യാമി; ന പശ്യന് പശ്യാമി, ന പശ്യതാ പശ്യാമി, ന പശ്യതേ പശ്യാമി, ന പശ്യതഃ പശ്യാമി, ന പശ്യതി പശ്യാമി, ന പശ്യന്തം പശ്യാമി; കിന്തു സര്വവിശുദ്ധോ ദ്രങ്മാത്രോ ഭാവോസ്മി . അപി ച — ജ്ഞാതാരമാത്മാനം ഗൃഹ്ണാമി . യത്കില ഗൃഹ്ണാമി തജ്ജാനാമ്യേവ; ജാനന്നേവ ജാനാമി, ജാനതൈവ ജാനാമി, ജാനതേ ഏവ ജാനാമി, ജാനത ഏവ ജാനാമി, ജാനത്യേവ ജാനാമി, ജാനന്തമേവ ജാനാമി . അഥവാ — ന ജാനാമി; ന ജാനന് ജാനാമി, ന ജാനതാ ജാനാമി, ന ജാനതേ ജാനാമി, ന ജാനതോ ജാനാമി, ന ജാനതി ജാനാമി, ന ജാനന്തം ജാനാമി; കിന്തു സര്വവിശുദ്ധോ ജ്ഞപ്തിമാത്രോ ഭാവോസ്മി . ഹീ ദേഖതാ ഹൂ , ദേഖതേ ഹുഏകേ ലിഏ ഹീ ദേഖതാ ഹൂ , ദേഖതേ ഹുഏസേ ഹീ ദേഖതാ ഹൂ , ദേഖതേ ഹുഏമേം ഹീ ദേഖതാ ഹൂ , ദേഖതേ ഹുയേകോ ഹീ ദേഖതാ ഹൂ . അഥവാ — നഹീം ദേഖതാ; ന ദേഖതാ ഹുആ ദേഖതാ ഹൂ , ന ദേഖതേ ഹുഏകേ ദ്വാരാ ദേഖതാ ഹൂ , ന ദേഖതേ ഹുഏകേ ലിഏ ദേഖതാ ഹൂ , ന ദേഖതേ ഹുഏസേ ദേഖതാ ഹൂ , ന ദേഖതേ ഹുഏമേം ദേഖതാ ഹൂ , ന ദേഖതേ ഹുഏകോ ദേഖതാ ഹൂ ; കിന്തു മൈം സര്വവിശുദ്ധ ദര്ശനമാത്ര ഭാവ ഹൂ . ഔര ഇസീപ്രകാര — മൈം ജാനനേവാലേ ആത്മാകോ ഗ്രഹണ കരതാ ഹൂ . ‘ഗ്രഹണ കരതാ ഹൂ ’ അര്ഥാത് ‘ജാനതാ ഹീ ഹൂ ’; ജാനതാ ഹുആ ഹീ ജാനതാ ഹൂ , ജാനതേ ഹുഏകേ ദ്വാരാ ഹീ ജാനതാ ഹൂ , ജാനതേ ഹുഏകേ ലിഏ ഹീ ജാനതാ ഹൂ , ജാനതേ ഹുഏസേ ഹീ ജാനതാ ഹൂ , ജാനതേ ഹുഏമേം ഹീ ജാനതാ ഹൂ , ജാനതേ ഹുഏകോ ഹീ ജാനതാ ഹൂ . അഥവാ — നഹീം ജാനതാ; ന ജാനതാ ഹുആ ജാനതാ ഹൂ , നഹീം ജാനതേ ഹുഏകേ ദ്വാരാ ജാനതാ ഹൂ , ന ജാനതേ ഹുഏകേ ലിയേ ജാനതാ ഹൂ , ന ജാനതേ ഹുഏസേ ജാനതാ ഹൂ , ന ജാനതേ ഹുഏമേം ജാനതാ ഹൂ , ന ജാനതേ ഹുഏകോ ജാനതാ ഹൂ ; കിന്തു മൈം സര്വവിശുദ്ധ ജ്ഞപ്തി ( – ജാനനക്രിയാ) – മാത്ര ഭാവ ഹൂ . (ഇസപ്രകാര ദേഖനേവാലേ ആത്മാകോ തഥാ ജാനനേവാലേ ആത്മാകോ കര്താ, കര്മ, കരണ, സമ്പ്രദാന, അപാദാന ഔര അധികരണരൂപ കാരകോംകേ ഭേദപൂര്വക ഗ്രഹണ കരകേ, തത്പശ്ചാത് കാരകഭേദോംകാ നിഷേധ കരകേ ആത്മാകോ അര്ഥാത് അപനേകോ ദര്ശനമാത്ര ഭാവരൂപ തഥാ ജ്ഞാനമാത്ര ഭാവരൂപ കരനാ ചാഹിയേ അര്ഥാത് അഭേദരൂപസേ അനുഭവ കരനാ ചാഹിയേ .)..൨൯൮-൨൯൯..

(ഭാവാര്ഥ : — ഇന തീന ഗാഥാഓംമേം, പ്രജ്ഞാകേ ദ്വാരാ ആത്മാകോ ഗ്രഹണ കരനേകോ കഹാ ഗയാ ഹൈ . ‘ഗ്രഹണ കരനാ’ അര്ഥാത് കിസീ അന്യ വസ്തുകോ ഗ്രഹണ കരനാ അഥവാ ലേനാ നഹീം ഹൈ; കിന്തു ചേതനാകാ അനുഭവ കരനാ ഹീ ആത്മാകാ ‘ഗ്രഹണ കരനാ’ ഹൈ .

പഹലീ ഗാഥാമേം സാമാന്യ ചേതനാകാ അനുഭവ കരായാ ഗയാ ഹൈ . വഹാ , അനുഭവ കരനേവാലാ, ജിസകാ അനുഭവ കിയാ ജാതാ ഹൈ വഹ, ഔര ജിസകേ ദ്വാരാ അനുഭവ കിയാ ജാതാ ഹൈ വഹ — ഇത്യാദി കാരകഭേദരൂപസേ ആത്മാകോ കഹകര, അഭേദവിവക്ഷാമേം കാരകഭേദകാ നിഷേധ കരകേ, ആത്മാകോ ഏക ശുദ്ധ ചൈതന്യമാത്ര കഹാ ഗയാ ഹൈ .

൪൩൮