അജ്ഞാനീ ഹി ശുദ്ധാത്മജ്ഞാനാഭാവാത് സ്വപരയോരേകത്വജ്ഞാനേന, സ്വപരയോരേകത്വദര്ശനേന, സ്വപരയോരേകത്വപരിണത്യാ ച പ്രകൃതിസ്വഭാവേ സ്ഥിതത്വാത് പ്രകൃതിസ്വഭാവമപ്യഹംതയാ അനുഭവന് കര്മഫലം വേദയതേ . ജ്ഞാനീ തു ശുദ്ധാത്മജ്ഞാനസദ്ഭാവാത് സ്വപരയോര്വിഭാഗജ്ഞാനേന, സ്വപരയോര്വിഭാഗദര്ശനേന, സ്വപരയോര്വിഭാഗപരിണത്യാ ച പ്രകൃതിസ്വഭാവാദപസൃതത്വാത് ശുദ്ധാത്മസ്വഭാവമേകമേവാഹംതയാ അനുഭവന് കര്മഫലമുദിതം ജ്ഞേയമാത്രത്വാത് ജാനാത്യേവ, ന പുനഃ തസ്യാഹംതയാനുഭവിതുമശക്യത്വാദ്വേദയതേ .
ഗാഥാര്ഥ : — [അജ്ഞാനീ ] അജ്ഞാനീ [പ്രകൃതിസ്വഭാവസ്ഥിതഃ തു ] പ്രകൃ തികേ സ്വഭാവമേം സ്ഥിത രഹതാ ഹുആ [കര്മഫലം ] ക ര്മഫലകോ [വേദയതേ ] വേദതാ (ഭോഗതാ) ഹൈ [പുനഃ ജ്ഞാനീ ] ഔര ജ്ഞാനീ തോ [ഉദിതം കര്മഫലം ] ഉദിത (ഉദയാഗത) ക ര്മഫലകോ [ജാനാതി ] ജാനതാ ഹൈ, [ന വേദയതേ ] ഭോഗതാ നഹീം .
ടീകാ : — അജ്ഞാനീ ശുദ്ധ ആത്മാകേ ജ്ഞാനകേ അഭാവകേ കാരണ സ്വ-പരകേ ഏകത്വജ്ഞാനസേ, സ്വ-പരകേ ഏകത്വദര്ശനസേ ഔര സ്വ-പരകീ ഏകത്വപരിണതിസേ പ്രകൃതികേ സ്വഭാവമേം സ്ഥിത ഹോനേസേ പ്രകൃതികേ സ്വഭാവകോ ഭീ ‘അഹം’രൂപസേ അനുഭവ കരതാ ഹുആ (അര്ഥാത് പ്രകൃതികേ സ്വഭാവകോ ഭീ ‘യഹ മൈം ഹൂ ’ ഇസപ്രകാര അനുഭവ കരതാ ഹുആ) കര്മഫലകോ വേദതാ — ഭോഗതാ ഹൈ; ഔര ജ്ഞാനീ തോ ശുദ്ധാത്മാകേ ജ്ഞാനകേ സദ്ഭാവകേ കാരണ സ്വ-പരകേ വിഭാഗജ്ഞാനസേ, സ്വ-പരകേ വിഭാഗദര്ശനസേ ഔര സ്വ-പരകീ വിഭാഗപരിണതിസേ പ്രകൃതികേ സ്വഭാവസേ നിവൃത്ത ( – ദൂരവര്തീ) ഹോനേസേ ശുദ്ധ ആത്മാകേ സ്വഭാവകോ ഏകകോ ഹീ ‘അഹം’രൂപസേ അനുഭവ കരതാ ഹുആ ഉദിത കര്മഫലകോ, ഉസകേ ജ്ഞേയമാത്രതാകേ കാരണ, ജാനതാ ഹീ ഹൈ, കിന്തു ഉസകാ ‘അഹം’രൂപസേ അനുഭവമേം ആനാ അശക്യ ഹോനേസേ, (ഉസേ) നഹീം ഭോഗതാ .
ഭാവാര്ഥ : — അജ്ഞാനീകോ തോ ശുദ്ധ ആത്മാകാ ജ്ഞാന നഹീം ഹൈ, ഇസലിയേ ജോ കര്മ ഉദയമേം ആതാ ഹൈ ഉസീകോ വഹ നിജരൂപ ജാനകര ഭോഗതാ ഹൈ; ഔര ജ്ഞാനീകോ ശുദ്ധ ആത്മാകാ അനുഭവ ഹോ ഗയാ ഹൈ, ഇസലിഏ വഹ ഉസ പ്രകൃതികേ ഉദയകോ അപനാ സ്വഭാവ നഹീം ജാനതാ ഹുആ ഉസകാ മാത്ര ജ്ഞാതാ ഹീ രഹതാ ഹൈ, ഭോക്താ നഹീം ഹോതാ ..൩൧൬..
അബ ഇസ അര്ഥകാ കലശരൂപ കാവ്യ കഹതേ ഹൈം : —