സമയസാര
[ ഭഗവാനശ്രീകുന്ദകുന്ദ-
വവഹാരഭാസിദേണ ദു പരദവ്വം മമ ഭണംതി അവിദിദത്ഥാ . ജാണംതി ണിച്ഛഏണ ദു ണ യ മഹ പരമാണുമിത്തമവി കിംചി ..൩൨൪.. ജഹ കോ വി ണരോ ജംപദി അമ്ഹം ഗാമവിസയണയരരട്ഠം . ണ യ ഹോംതി തസ്സ താണി ദു ഭണദി യ മോഹേണ സോ അപ്പാ ..൩൨൫.. ഏമേവ മിച്ഛദിട്ഠീ ണാണീ ണീസംസയം ഹവദി ഏസോ . ജോ പരദവ്വം മമ ഇദി ജാണംതോ അപ്പയം കുണദി ..൩൨൬.. തമ്ഹാ ണ മേ ത്തി ണച്ചാ ദോണ്ഹ വി ഏദാണ കത്തവിവസായം .
പരദവ്വേ ജാണംതോ ജാണേജ്ജോ ദിട്ഠിരഹിദാണം ..൩൨൭..
വ്യവഹാരഭാഷിതേന തു പരദ്രവ്യം മമ ഭണന്ത്യവിദിതാര്ഥാഃ .
ജാനന്തി നിശ്ചയേന തു ന ച മമ പരമാണുമാത്രമപി കിഞ്ചിത് ..൩൨൪..
കര്താകര്മസമ്ബന്ധ കൈസേ ഹോ സകതാ ഹൈ ? ഇസപ്രകാര ജഹാ
കര്താകര്മസമ്ബന്ധ നഹീം ഹൈ, വഹാ
ആത്മാകേ
പരദ്രവ്യകാ കര്തൃത്വ കൈസേ ഹോ സകതാ ഹൈ ? ൨൦൦.
പരദ്രവ്യകാ കര്തൃത്വ കൈസേ ഹോ സകതാ ഹൈ ? ൨൦൦.
അബ, ‘‘ജോ വ്യവഹാരനയകേ കഥനകോ ഗ്രഹണ കരകേ യഹ കഹതേ ഹൈം കി ‘പരദ്രവ്യ മേരാ ഹൈ’, ഔര ഇസപ്രകാര വ്യവഹാരകോ ഹീ നിശ്ചയ മാനകര ആത്മാകോ പരദ്രവ്യകാ കര്താ മാനതേ ഹൈം, വേ മിഥ്യാദൃഷ്ടി ഹൈം’’ ഇത്യാദി അര്ഥകീ സൂചക ഗാഥായേം ദൃഷ്ടാന്ത സഹിത കഹതേ ഹൈം : —
വ്യവഹാരമൂഢ അതത്ത്വവിദ് പരദ്രവ്യകോ ‘മേരാ’ കഹേ .
‘അണുമാത്ര ഭീ മേരാ ന’ ജ്ഞാനീ ജാനതാ നിശ്ചയ ഹി സേ ..൩൨൪..
ജ്യോം പുരുഷ കോഈ കഹേ ‘ഹമാരാ ഗ്രാമ, പുര അരു ദേശ ഹൈ’ .
പര വേ നഹീം ഉസകേ, അരേ ! ജീവ മോഹസേ ‘മേരേ’ കഹേ ..൩൨൫..
ഇസ രീത ഹീ ജോ ജ്ഞാനി ഭീ ‘മുജ’ ജാനതാ പരദ്രവ്യകോ .
വഹ ജരൂര മിഥ്യാത്വീ ബനേ, നിജരൂപ കരതാ അന്യകോ ..൩൨൬..
ഇസസേ ‘ന മേരാ’ ജാന ജീവ, പരദ്രവ്യമേം ഇന ഉഭയകീ .
കര്തൃത്വബുദ്ധീ ജാനതാ, ജാനേ സുദൃഷ്ടീരഹിതകീ ..൩൨൭..
ഗാഥാര്ഥ : — [അവിദിതാര്ഥാഃ ] ജിന്ഹോംനേ പദാര്ഥകേ സ്വരൂപകോ നഹീം ജാനാ ഹൈ, ഐസേ പുരുഷ
൪൭൨