ദ്രവ്യാന്തരസ്വഭാവേന ദ്രവ്യപരിണാമോത്പാദസ്യാദര്ശനാത് . യദ്യേവം തര്ഹി മൃത്തികാ കുമ്ഭകാരസ്വഭാവേന നോത്പദ്യതേ, കിന്തു മൃത്തികാസ്വഭാവേനൈവ, സ്വസ്വഭാവേന ദ്രവ്യപരിണാമോത്പാദസ്യ ദര്ശനാത് . ഏവം ച സതി മൃത്തികായാഃ സ്വസ്വഭാവാനതിക്രമാന്ന കുമ്ഭകാരഃ കുമ്ഭസ്യോത്പാദക ഏവ; മൃത്തികൈവ കുമ്ഭകാരസ്വഭാവമസ്പൃശന്തീ സ്വസ്വഭാവേന കുമ്ഭഭാവേനോത്പദ്യതേ . ഏവം സര്വാണ്യപി ദ്രവ്യാണി സ്വപരിണാമപര്യായേണോത്പദ്യമാനാനി കിം നിമിത്തഭൂതദ്രവ്യാന്തരസ്വഭാവേനോത്പദ്യന്തേ, കിം സ്വസ്വഭാവേന ? യദി നിമിത്തഭൂതദ്രവ്യാന്തരസ്വഭാവേനോത്പദ്യന്തേ തദാ നിമിത്തഭൂതപരദ്രവ്യാകാരസ്തത്പരിണാമഃ സ്യാത് . ന ച തഥാസ്തി, ദ്രവ്യാന്തരസ്വഭാവേന ദ്രവ്യപരിണമോത്പാദസ്യാദര്ശനാത് . യദ്യേവം തര്ഹി ന സര്വദ്രവ്യാണി നിമിത്തഭൂതപരദ്രവ്യസ്വഭാവേനോത്പദ്യന്തേ, കിന്തു സ്വസ്വഭാവേനൈവ, സ്വസ്വഭാവേന ദ്രവ്യപരിണാമോത്പാദസ്യ ദര്ശനാത് . ഏവം ച സതി സര്വദ്രവ്യാണാം സ്വസ്വഭാവാനതിക്രമാന്ന നിമിത്തഭൂതദ്രവ്യാന്തരാണി സ്വപരിണാമസ്യോത്പാദകാന്യേവ; സര്വദ്രവ്യാണ്യേവ നിമിത്തഭൂതദ്രവ്യാന്തരസ്വഭാവമസ്പൃശന്തി സ്വസ്വഭാവേന സ്വപരിണാമഭാവേനോത്പദ്യന്തേ . അതോ ന പരദ്രവ്യം ജീവസ്യ രാഗാദീനാമുത്പാദകമുത്പശ്യാമോ യസ്മൈ കുപ്യാമഃ . സ്വഭാവസേ ഉത്പന്ന നഹീം ഹോതീ; പരന്തു മിട്ടീകേ സ്വഭാവസേ ഹീ ഉത്പന്ന ഹോതീ ഹൈ, ക്യോംകി (ദ്രവ്യകേ) അപനേ സ്വഭാവരൂപസേ ദ്രവ്യകേ പരിണാമകാ ഉത്പാദ ദേഖാ ജാതാ ഹൈ. ഐസാ ഹോനേസേ, മിട്ടീ അപനേ സ്വഭാവകോ ഉല്ലംഘന നഹീം കരതീ ഇസലിയേ, കുമ്ഹാര ഘഡേകാ ഉത്പാദക ഹൈ ഹീ നഹീം; മിട്ടീ ഹീ, കുമ്ഹാരകേ സ്വഭാവകോ സ്പര്ശ ന കരതീ ഹുഈ അപനേ സ്വഭാവസേ കുമ്ഭഭാവരൂപസേ ഉത്പന്ന ഹോതീ ഹൈ.
ഇസീപ്രകാര — സഭീ ദ്രവ്യ സ്വപരിണാമപര്യായസേ (അര്ഥാത് അപനേ പരിണാമഭാവരൂപസേ) ഉത്പന്ന ഹോതേ ഹുഏ, നിമിത്തഭൂത അന്യദ്രവ്യോംകേ സ്വഭാവസേ ഉത്പന്ന ഹോതേ ഹൈം കി അപനേ സ്വഭാവസേ ? യദി നിമിത്തഭൂത അന്യദ്രവ്യോംകേ സ്വഭാവസേ ഉത്പന്ന ഹോതേ ഹോം തോ ഉനകേ പരിണാമ നിമിത്തഭൂത അന്യദ്രവ്യോംകേ ആകാരകേ ഹോനേ ചാഹിഏ. പരന്തു ഐസാ തോ നഹീം ഹോതാ, ക്യോംകി അന്യദ്രവ്യകേ സ്വഭാവരൂപസേ കിസീ ദ്രവ്യകേ പരിണാമകാ ഉത്പാദ ദിഖാഈ നഹീം ദേതാ. ജബ കി ഐസാ ഹൈ തോ സര്വ ദ്രവ്യ നിമിത്തഭൂത അന്യദ്രവ്യോംകേ സ്വഭാവസേ ഉത്പന്ന നഹീം ഹോതേ, പരന്തു അപനേ സ്വഭാവസേ ഹീ ഉത്പന്ന ഹോതേ ഹൈം, ക്യോംകി (ദ്രവ്യകേ) അപനേ സ്വഭാവരൂപസേ ദ്രവ്യകേ പരിണാമകാ ഉത്പാദ ദേഖനേമേം ആതാ ഹൈ. ഐസാ ഹോനേസേ, സര്വ ദ്രവ്യ അപനേ സ്വഭാവകോ ഉല്ലംഘന ന കരതേ ഹോനേസേ, നിമിത്തഭൂത അന്യ ദ്രവ്യ അപനേ (അര്ഥാത് സര്വ ദ്രവ്യോംകേ) പരിണാമോംകേ ഉത്പാദക ഹൈം ഹീ നഹീം; സര്വ ദ്രവ്യ ഹീ, നിമിത്തഭൂത അന്യദ്രവ്യകേ സ്വഭാവകോ സ്പര്ശ ന കരതേ ഹുഏ, അപനേ സ്വഭാവസേ അപനേ പരിണാമഭാവരൂപസേ ഉത്പന്ന ഹോതേ ഹൈം.