ഭുംക്തേ ഫലാനി ന ഖലു സ്വത ഏവ തൃപ്തഃ .
നിഷ്കര്മശര്മമയമേതി ദശാന്തരം സഃ ..൨൩൨..
പ്രസ്പഷ്ടം നാടയിത്വാ പ്രലയനമഖിലാജ്ഞാനസംചേതനായാഃ
പൂര്ണം കൃത്വാ സ്വഭാവം സ്വരസപരിഗതം ജ്ഞാനസംചേതനാം സ്വാം
സാനന്ദം നാടയന്തഃ പ്രശമരസമിതഃ സര്വകാലം പിബന്തു ..൨൩൩..
യോഗ്യ ഹീ ഹൈ; ക്യോംകി ഇസീ ഭാവനാസേ കേവലീ ഹുആ ജാതാ ഹൈ. കേവലജ്ഞാന ഉത്പന്ന കരനേകാ പരമാര്ഥ ഉപായ യഹീ ഹൈ. ബാഹ്യ വ്യവഹാരചാരിത്ര ഇസീകാ സാധനരൂപ ഹൈ; ഔര ഇസകേ ബിനാ വ്യവഹാരചാരിത്ര ശുഭകര്മകോ ബാ ധതാ ഹൈ, വഹ മോക്ഷകാ ഉപായ നഹീം ഹൈ.൨൩൧. അബ, പുനഃ കാവ്യ കഹതേ ഹൈം : –
ശ്ലോകാര്ഥ : — [പൂര്വ-ഭാവ-കൃത-കര്മ-വിഷദ്രുമാണാം ഫലാനി യഃ ന ഭുങ്ക്തേ ] പഹലേ അജ്ഞാനഭാവസേ ഉപാര്ജിത കര്മരൂപീ വിഷവൃക്ഷോംകേ ഫലകോ ജോ പുരുഷ (ഉസകാ സ്വാമീ ഹോകര) നഹീം ഭോഗതാ ഔര [ഖലു സ്വതഃ ഏവ തൃപ്തഃ ] വാസ്തവമേം അപനേസേ ഹീ ( – ആത്മസ്വരൂപസേ ഹീ) തൃപ്ത ഹൈ, [സഃ ആപാത- കാല-രമണീയമ് ഉദര്ക-രമ്യമ് നിഷ്കര്മ-ശര്മമയമ് ദശാന്തരമ് ഏതി ] വഹ പുരുഷ, ജോ വര്തമാനകാലമേം രമണീയ ഹൈ ഔര ഭവിഷ്യകാലമേം ഭീ ജിസകാ ഫല രമണീയ ഹൈ ഐസേ നിഷ്കര്മ – സുഖമയ ദശാംതരകോ പ്രാപ്ത ഹോതാ ഹൈ (അര്ഥാത് ജോ പഹലേ സംസാര അവസ്ഥാമേം കഭീ നഹീം ഹുഈ ഥീ, ഐസീ ഭിന്ന പ്രകാരകീ കര്മ രഹിത സ്വാധീന സുഖമയദശാകോ പ്രാപ്ത ഹോതാ ഹൈ).
ഭാവാര്ഥ : — ജ്ഞാനചേതനാകീ ഭാവനാകാ ഫല യഹ ഹൈ. ഉസ ഭാവനാസേ ജീവ അത്യന്ത തൃപ്ത രഹതാ ഹൈ — അന്യ തൃഷ്ണാ നഹീം രഹതീ, ഔര ഭവിഷ്യമേം കേവലജ്ഞാന ഉത്പന്ന കരകേ സമസ്ത കര്മോംസേ രഹിത മോക്ഷ- അവസ്ഥാകോ പ്രാപ്ത ഹോതാ ഹൈ.൨൩൨.
‘പൂര്വോക്ത രീതിസേ കര്മചേതനാ ഔര കര്മഫലചേതനാകേ ത്യാഗകീ ഭാവനാ കരകേ അജ്ഞാനചേതനാകേ പ്രലയകോ പ്രഗടതയാ നചാകര, അപനേ സ്വഭാവകോ പൂര്ണ കരകേ, ജ്ഞാനചേതനാകോ നചാതേ ഹുഏ ജ്ഞാനീജന സദാകാല ആനന്ദരൂപ രഹോ’ — ഇസ ഉപദേശകാ ദര്ശക കാവ്യ കഹതേ ഹൈം : —
ശ്ലോകാര്ഥ : — [അവിരതം കര്മണഃ തത്ഫലാത് ച വിരതിമ് അത്യന്തം ഭാവയിത്വാ ] ജ്ഞാനീജന,