മോക്ഖപഹേ അപ്പാണം ഠവേഹി തം ചേവ ഝാഹി തം ചേയ .
ആസംസാരാത്പരദ്രവ്യേ രാഗദ്വേഷാദൌ നിത്യമേവ സ്വപ്രജ്ഞാദോഷേണാവതിഷ്ഠമാനമപി, സ്വപ്രജ്ഞാഗുണേനൈവ തതോ ദ്രവ്യലിംഗകാ പക്ഷ ഛുഡാനേകാ ഉപദേശ ദിയാ ഹൈ കി — ഭേഖമാത്രസേ (വേശമാത്രസേ, ബാഹ്യവ്രതമാത്രസേ) മോക്ഷ നഹീം ഹോതാ. പരമാര്ഥ മോക്ഷമാര്ഗ തോ ആത്മാകേ പരിണാമ ജോ ദര്ശന-ജ്ഞാന-ചാരിത്ര ഹൈം വഹീ ഹൈ. വ്യവഹാര ആചാരസൂത്രകേ കഥനാനുസാര ജോ മുനി-ശ്രാവകകേ ബാഹ്യ വ്രത ഹൈം, വേ വ്യവഹാരസേ നിശ്ചയമോക്ഷമാര്ഗകേ സാധക ഹൈം; ഉന വ്രതോംകോ യഹാ നഹീം ഛുഡായാ ഹൈ, കിന്തു യഹ കഹാ ഹൈ കി ഉന വ്രതോംകാ ഭീ മമത്വ ഛോഡകര പരമാര്ഥ മോക്ഷമാര്ഗമേം ലഗനേസേ മോക്ഷ ഹോതാ ഹൈ, കേവല വേശമാത്രസേ – വ്രതമാത്രസേ മോക്ഷ നഹീം ഹോതാ..൪൧൧.. അബ, ഇസീ അര്ഥകോ ദൃഢ കരനേവാലീ ആഗാമീ ഗാഥാകാ സൂചക ശ്ലോക കഹതേ ഹൈം : —
ശ്ലോകാര്ഥ : — [ആത്മനഃ തത്ത്വമ് ദര്ശന-ജ്ഞാന-ചാരിത്ര-ത്രയ-ആത്മാ ] ആത്മാകാ തത്ത്വ ദര്ശനജ്ഞാനചാരിത്രത്രയാത്മക ഹൈ (അര്ഥാത് ആത്മാകാ യഥാര്ഥ രൂപ ദര്ശന, ജ്ഞാന ഔര ചാരിത്രകേ ത്രികസ്വരൂപ ഹൈ); [മുമുക്ഷുണാ മോക്ഷമാര്ഗഃ ഏകഃ ഏവ സദാ സേവ്യഃ ] ഇസലിയേ മോക്ഷകേ ഇച്ഛുക പുരുഷകോ (യഹ ദര്ശനജ്ഞാനചാരിത്രസ്വരൂപ) മോക്ഷമാര്ഗ ഏക ഹീ സദാ സേവന കരനേ യോഗ്യ ഹൈ.൨൩൯.
അബ, ഇസീ ഉപദേശകോ ഗാഥാ ദ്വാരാ കഹതേ ഹൈം : —
ഗാഥാര്ഥ : — (ഹേ ഭവ്യ !) [മോക്ഷപഥേ ] തൂ മോക്ഷമാര്ഗമേം [ആത്മാനം സ്ഥാപയ ] അപനേ ആത്മാകോ സ്ഥാപിത കര, [തം ച ഏവ ധ്യായസ്വ ] ഉസീകാ ധ്യാന കര, [തം ചേതയസ്വ ] ഉസീകോ ചേത – അനുഭവ കര [തത്ര ഏവ നിത്യം വിഹര ] ഔര ഉസീമേം നിരന്തര വിഹാര കര; [അന്യദ്രവ്യേഷു മാ വിഹാര്ഷീഃ ] അന്യ ദ്രവ്യോംമേം വിഹാര മത കര.
ടീകാ : — (ഹേ ഭവ്യ !) സ്വയം അര്ഥാത് അപനാ ആത്മാ അനാദി സംസാരസേ ലേകര അപനീ പ്രജ്ഞാകേ
൫൮൨